Bij de schoenpoetser is er hoop op betere toekomst

Turkije beleefde een roerig jaar, met de winst van de politieke islam, het EU-debat en de Koerden-kwestie. Correspondent Erdal Balci blikt terug met muziek als leidraad. Slot van een tweeluik.

Wil een Turk gejammer horen, wil hij traantjes wegpinken terwijl de viool mee huilt, wil hij op het lot schelden om dezelfde nacht met een vrolijke dans af te sluiten, dan gaat hij naar de wijk Tarabya in het noorden van Istanbul. De buurt met de blauwe zee, het groene bos en de Turkse Fado.

’Jij hebt mij kapotgemaakt met je liefde’, ’O, Tarabya, wat ben je mooi’ en ’Als ik je niet krijg, mag je op mijn snor pissen*’ Het zijn teksten van Abdullah, schoenenpoetser en muzikant. Abdullah heeft een cd gemaakt en brengt deze aan de man terwijl hij schoenen poetst. Hij heeft zelfs een poster laten afdrukken.

Voorlopig gaat het echter met de muziekcarrière van Abdullah nog niet erg voorspoedig: de schoenpoetser mag niet optreden in een van de tavernes in Tarabya. Alleen aan de oever van de Bosporus, op de stoep voor het postkantoor en in de koffiehuizen, is hij welkom.

Hij heeft dan misschien geen furore gemaakt met zijn cd, maar zijn plekje bij de kust is door zijn gezang een toevluchtsoord voor iedereen die even wil babbelen, het nieuws wil analyseren of wil lachen.

De mannen hier lijken meer op de nieuwe president Abdullah Gül dan op Tony Blair. Gül werd dit jaar na maandenlang touwtrekken verkozen tot staatshoofd, ondanks de zorgen die het seculiere establishment had over zijn achtergrond in de politieke islam. Güls AK-partij haalde bovendien een enorme overwinning bij de parlementsverkiezingen.

Rond de schoenpoetser is er geen enkele zorg over het feit dat het presidentieel paleis van Atatürk ’veroverd’ is door de islamisten. Het afgelopen jaar staat hier veel meer in het teken van hoop.

De buurman van de schoenpoetser voor het postkantoor is een man van bijna zestig jaar, die allerlei tweedehands spulletjes verkoopt. Hij zegt: „Ik heb op de AK-partij gestemd (de partij van Gül, red.). Premier Erdogan heeft beloofd dat de komende jaren ook de armen gaan profiteren van de betere economie. Ik geloof hem. Ik geloof ook dat er een einde komt aan de PKK-terreur.”

Een klant doet ook een duit in het zakje, terwijl Abdullah de modder op zijn schoenen met een doekje wegveegt: „De AK-partij is nu vijf jaar aan de macht. De meisjes in minirokken lopen nog steeds zonder problemen op straat, gaan naar de universiteit enzovoort. Dezelfde tolerantie verdienen ook de meisjes die een hoofddoek op hebben. Mijn dochter wil een hoofddoek. Maar straks mag ze om die reden misschien niet naar de universiteit. Is dat geen onrecht? Ik vind dat niemand hier na de verkiezingen nog over mag zeuren. Het volk heeft beslist.”

Een jonge vent loopt langs. Als hij Abdullah passeert, zingt hij spottend: ’Jij hebt mij kapotgemaakt met je liefde*’ Maar Abdullah is zo innig blij met het gegeven dat mensen zijn teksten kennen, dat zijn ogen glinsteren van vreugde.

Ook de krantenverkoper aan de overkant komt er bij staan. Hij heeft in 2007 duizenden keren de schreeuwerige koppen van de Turkse kranten langs zien komen. Wie anders kan beter weten wat 2007 betekende voor Turkije?

Hij zegt: „Dat ik in 2007 mijn huur nog kon betalen, maar vanaf maart 2008 misschien niet meer. Ik ben helemaal overgeleverd aan het geweten van de huisbaas.”

Abdullah de schoenpoetser zingt na lang aandringen. Iedereen die de tavernes niet kan betalen is blij vandaag. Abdullah zingt weliswaar vals, maar zijn muziek is net zo gratis als de lucht, de zee, de meeuwen en de stoep voor het postkantoor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden