Bij de robotboot staan de beste stuurlui straks echt aan wal

experiment Zelfsturende boten kunnen de transportsector verder verruimen, denken onderzoekers. De Amsterdamse grachten vormen hun openluchtlaboratorium.

Veel is er niet te zien aan de Amsterdamse Mauritskade, waar het Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS) huist. En dat is ook niet de bedoeling, zegt wetenschappelijk directeur Arjan van Timmeren. "Het laboratorium is daarbuiten, in het water."

In de Amsterdamse grachten experimenteren zijn mensen straks met 'Roboat', een onderzoeksprogramma naar vaartuigen die zichzelf besturen. Nu hebben de wetenschappers nog legio ideeën over wat zo'n boot zonder schipper allemaal kan. "Als het eerste prototype volgend jaar december in de grachten ligt, kunnen we echt gaan testen."

Het AMS brengt onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), TU Delft en de Wageningen Universiteit bij elkaar. Samen onderzoeken zij de komende vijf jaar wat er mogelijk is. In totaal is hiervoor 25 miljoen euro beschikbaar.

Er zijn verschillende toekomstscenario's. Een van de ideeën is het vervoer van mensen en spullen over water met zelfsturende boten. Zo hoopt het instituut de verkeersdruk op de weg te verminderen. Het staat vaak vast in de straten van Amsterdam, net als in veel andere wereldsteden. Veel van die steden liggen aan de kust of in een rivierdelta. Het onderzoek is, benadrukt Van Timmeren, dan ook niet alleen relevant voor de Nederlandse hoofdstad.

Maar gaat dat dan zomaar, varen zonder kapitein, in de grachten van Amsterdam? Het is dringen tussen de pleziervaarders en rondvaartboten. Met zo'n 20.000 boten is het in geen ander stadswater zo druk. Hoe manoeuvreert zo'n robotboot zich daar doorheen? Dat is inderdaad een flinke uitdaging, geeft Van Timmeren toe. "Het water is voor ons een nog onontgonnen gebied, maar dat is juist de reden dat we dit onderzoek gaan doen."

Het MIT specialiseert zich onder meer in de techniek en software die achter zelfrijdende voertuigen zit en experimenteert daarmee op de wegen van Singapore en Napels, waar het verkeer chaotisch is. "Van zelfsturende auto's weten we inmiddels dat ze prima functioneren op snelwegen. Op drukke stadswegen hebben ze het tot nu toe lastiger. Het zou goed kunnen dat robotboten in eerste instantie alleen geschikt blijken voor de minder drukke vaarwegen." Ook wordt onderzocht hoe de zelfsturende boten op een gegeven moment met elkaar kunnen 'communiceren' en zo samen de knelpunten in de stad oplossen. Denk aan verschillende bootjes die uit zichzelf naar een drukke plek varen en daar samen een extra verbinding over het water vormen; een verplaatsbare brug dus. AMS wil hier verkeersdata van bijvoorbeeld Google voor gebruiken. Die vertellen wanneer en waar het druk is in de stad. Door de vaartuigen uit te rusten met sensoren die op dat systeem aansluiten, varen ze naar de juiste plek. Maar ook hier is Van Timmeren voorzichtig. "Ik zie dit nog niet gebeuren op de Keizersgracht. Veel te druk. Maar als er een evenement is geweest op het Java-eiland, aan de rand van de stad, kan dit een prima oplossing zijn."

Een hoop mooie plannen dus en Van Timmeren is er sterk van overtuigd dat dit niet het zoveelste onderzoek is dat uiteindelijk in een stoffige lade verdwijnt. "Veel wetenschappelijke experimenten vinden plaats in een lab. Vervolgens publiceer je dan een artikel. Of er daarna echt iets mee gebeurt, is maar de vraag. Met dit programma slaan we die stap over, Amsterdam is ons openluchtlaboratorium. We testen meteen in de praktijk."

in het water Zoeken naar ziektekiemen

De zelfsturende boten binnen het Roboat-programma krijgen allemaal een ingebouwde sensor aan boord. Die meet de lucht- en waterkwaliteit rond de Amsterdamse grachten. Op die manier wil het AMS het milieu in de stad in kaart brengen.

Naast 'normale' zelfsturende boten brengen onderzoekers van het Amerikaanse MIT ook een soort onderwaterrobots mee die zo klein zijn dat ze in de rioleringen passen voor onderzoek naar het detecteren van ziektekiemen in het afvalwater. Op die manier hoopt het AMS bijvoorbeeld een griepuitbraak vroeg te leren herkennen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden