column

Bij de afronding van het regeerakkoord zit de duivel ook nu nog in de details

Halbe Zijlstra (VVD) springt over een dranghek op het Binnenhof voorafgaand aan overleg met informateur Gerrit Zalm. L Beeld ANP
Halbe Zijlstra (VVD) springt over een dranghek op het Binnenhof voorafgaand aan overleg met informateur Gerrit Zalm. LBeeld ANP

We hoeven niet al te lang meer te wachten op wat de coalitie aan mooie dingen voor ons in petto heeft. De aanwijzingen daarvoor worden sterker en sterker. De vier fracties beginnen na te denken hoe één en ander te presenteren en vergaderden daar woensdag over.

De ene televisiezender wil dit en de andere radiozender dat en dan is er ook nog de schrijvende pers die noten op haar zang heeft. Een puzzel waar je niet vroeg genoeg aan kunt beginnen als er een minimum aan zekerheid is dat het kabinet er ook echt komt.

Toen het regeerakkoord van wat uiteindelijk het tweede kabinet-Rutte zou worden, afgerond was, leidde slechte timing nog tot irritatie. De fracties kregen maar twee uurtjes de tijd om het onderhandelingsresultaat te beoordelen (een fout die overigens dit keer niet gemaakt zal worden, de fracties krijgen echt meer tijd). Dat was nog tot daar aan toe, maar tot grote ergernis van Mark Rutte was de PvdA-fractie eerder in staat de buitenwacht te laten weten dat men het regeerakkoord kon accepteren dan zijn eigen VVD-fractie. Dat was niet de bedoeling. Het was hem wat waard geweest als allereerst zijn eigen achterban met luid gejuich de vruchten van zijn arbeid zou hebben begroet.

De anekdote toont één belangrijk inzicht aan: de duivel kan ook na afronding in de details zitten. Dus is alles er aan gelegen de regie strak in handen te houden, ergens de komende weken.

Speculeren

Wanneer precies? Niemand buiten de vier partijen die het weet. En dus is het aan het Binnenhof onderwerp van speculatie, waarbij de onderhandelaars en hun partijen allerlei zware strategische overwegingen worden toegedicht. Is het verstandig tot na het herfstreces te wachten, of zou dat juist van superieure strategie getuigen? Enfin, wat moet je anders dezer dagen op het stille Binnenhof?

Uit veel meer zaken valt af te leiden dat er ergens een moment is dat zo'n formatie echt afgelopen moet zijn. Op enig moment is de buitenwacht het wel zat om voor de zoveelste keer over weer hetzelfde onderdeeltje te speculeren.

De tijdnood doet zich echter ook op meer inhoudelijke zaken voelen. Vanaf half augustus hielden de onderhandelende partijen en de PvdA ons in spanning over de lerarensalarissen en deze week moest er een truc uit de kast worden gehaald om nog voor komend jaar de aangekondigde verhoging van het eigen risico te voorkomen.

Het briefje van informateur Gerrit Zalm aan minister van volksgezondheid Edith Schippers was uniek in de parlementaire geschiedenis. Of zij de verhoging niet kon schrappen, omdat zij daar in de Stadhouderskamer maar niet tot een afronding kunnen komen.

De actie riep tegelijkertijd weer allerlei nieuwe, vervelende vragen op. Zeker voor de fracties die in het verkiezingsprogramma een verlaging van het eigen risico hadden opgenomen: het CDA en de ChristenUnie. Een verhoging per 1 januari gaat niet door, maar hoe zit het dan de jaren daarna en zit er dan nog een verlaging in? De onderhandelaars moesten hun mond houden. En dat wordt moeilijker en moeilijker.

Afronding

Of er nu wat meer haast gemaakt kan worden is sterk afhankelijk van de effecten die de voorstellen van de vier partijen volgens het Centraal Planbureau hebben. Die doorrekening is gisteren bij de onderhandelaars op tafel beland of zal daar onmiddellijk na het weekeinde belanden. Ziet de ontwikkeling van de koopkracht er een beetje fatsoenlijk uit, wordt de aanslag op de overheidsbegroting niet al te groot en blijft het aantal werkenden groeien, dan hoeft afronding van het regeerakkoord niet meer lang op zich te laten wachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden