Bij Ajax doet iedereen maar wat

Ajax-spelers balen na afloop van de wedstrijd tegen PSV (van links naar rechts: Ajax speler Nick Viergever, Ajax speler Amin Younes Ajax speler Donny van de Beek, Ajax speler Joel Veltman, Ajax speler Matthijs de Ligt)Beeld ANP Pro Shots

Ajax staat na elf speelronden al acht punten achter op koploper PSV. Trainer Keizer blijft wisselen, in het veld is Ziyech bepalend voor het ongecoördineerde spel.

Elf verliespunten – elf! – heeft begin november de club al met de beste voetballers van Nederland, althans de club waarvan dat gauw wordt gezegd en de club die zichzelf dat graag wijsmaakt – om van de zelfgenoegzame spelers maar te zwijgen. Los zand was Ajax vandaag in de elfde, misschien al beslissende speelronde. Er zat geen lijn in, al niet voor het eerst geen gedachte, tegen een tegenstander die zich deugdelijk had bewapend.

Jubelend verlieten de spelers van FC Utrecht en hun coach Ten Hag de Arena, nadat ze Ajax twee dodelijke steken hadden toegebracht (1-2). Hadden ze iets bijzonders gedaan? Nee. Ten Hag had een lijn met vijf verdedigers geformeerd. Het mag niet vaak gebeuren in Nederland, maar het is iets doodnormaals, tegen een topclub. Des te vreemder dat FC Utrecht onlangs tegen PSV open huis hield (1-7).

Zo beschouwd zou gesteld kunnen worden dat het vooralsnog grillige FC Utrecht en zijn coach een bepalende rol hebben gespeeld in wat, met een voorsprong nu van acht punten van PSV op Ajax, een wel heel voortijdige beslissing van de competitie mag lijken. Maar dat zou de aandacht te zeer afleiden van Ajax en zijn coach, de onervaren Keizer. Dat zijn spelers ogenschijnlijk maar wat deden en zonder vernuft verstrikt raakten in de volle verdedigingslijn van FC Utrecht, mag in eerste instantie de coach worden aangerekend – althans, hij zal erop worden aangekeken, hij is er verantwoordelijk voor, zoals dat heet.

Wisselen

Een stuurman met vaste hand is Keizer al niet sinds zijn verrassende promotie tot hoofdtrainer in Amsterdam, één met nogal een mager cv. Hij blijft maar wisselen. Met zijn spitsen Dolberg en Huntelaar, van wie de eerste vandaag weer mocht spelen. Met zijn middenvelders: vandaag verschrompelde Siem de Jong met zijn lage handelingssnelheid in de fuik van FC Utrecht, en op het laatst liepen de jongelingen Van de Beek en Frenkie de Jong er weer.

Het oogt vooral als wisselen om het wisselen, om dan de één weer tevreden te houden en dan de ander. Dat is gevoelsmatig een cruciaal verschil met wat coach Cocu bij PSV doet: schuiven om langzamerhand het team beter te maken, al kunnen het in de Nederlandse verhoudingen slechts fracties zijn. Dan word je kwetsbaar als trainer, zeker als een beginnende op het hoogste niveau: als de trainer het niet zo vastomlijnd voor ogen heeft, of als het alleen al zo lijkt, is het vreemd dat zijn ploeg dan ogenschijnlijk op goed geluk speelt?

Corrigeren

Maar er zijn ook spelers, niet alles kan aan de trainer liggen. Kijk naar Ziyech, bovenal door hemzelf beoogd spelmaker. Hij staat hoog in lijstjes, hij zou dan de beste voetballer in Nederland zijn – lijstjes die worden gemaakt op basis van eens een mooie trap, of een fraai doelpunt.

Maar kijk eens dieper naar hem. Hij geeft eens een mooie pass, het stadion klapt. De volgende drie zijn onzuiver, hij probeert steeds vreemdere dingen. Hij loopt rond, sjokt soms, met een hautaine dan wel verongelijkte blik: hij wordt niet begrepen of hij beklaagt zichzelf, als hij de bal in de slotfase nog op de bovenkant van de lat schiet.

Zou hij daags tevoren naar de middenvelders van Bayern München hebben gekeken, in de Duitse topper tegen Borussia Dortmund? Moderne spelers die hun grote kwaliteiten aanwenden voor het ploegspel, om hun medespelers beter en sneller te kunnen laten spelen. Het lijkt er niet op dat Keizer Ziyech in de hand heeft, dat hij wordt gecorrigeerd of zich laat corrigeren – als speler die de ruimte neemt die een minder daadkrachtige trainer hem geeft.

Ongecoördineerd spel

Is juist Ziyech, gestreeld ongetwijfeld door de arbitraire lijstjes, met een vaker onverantwoorde foutenlast ín het veld niet bij uitstek bepalend voor het ongecoördineerde spel? Hij leed vandaag gemakkelijk balverlies, in de openingsfase al, en luttele tellen later lag de bal achter zijn doelman Onana: Ziyechs tegenstander Strieder passte, Kerk zette voor en Labyad rondde in twee instanties af (0-1).

‘Uit het niets’, zei Keizer – hij is wel eerlijk – kwam Ajax in het slotgedeelte van de eerste helft nog op 1-1: de ene verdediger, Viergever, gaf de bal een zetje na een kopbal van een andere, De Ligt. In de tweede helft creëerde Ajax hoegenaamd niets. Ja, de schotloze Younes miste een open kans na een uitbraak, maar in de voorgaande aanval had Onana Ajax nog gered na een volley van Kerk, reconstrueerde Keizer ook ruiterlijk.

In de slotfase deed Younes, nu in het verdedigingsblok, weer iets ondefinieerbaars. Klaiber zette dankbaar voor en Labyad prikte de bal naar de verste hoek (1-2). Twee uur later won PSV met hangen en wurgen van FC Twente (4-3), en eerder had Feyenoord weer punten gemorst (2-2 bij ADO Den Haag). Nee, macht tonen ook de andere topclubs niet in de kale voetbalpolder, en nee, een gat van acht punten hoeft daarin niet alles te zeggen. Maar dat Ajax en zijn trainer met hun wederzijdse losheid iets structureel kunnen ombuigen, is voorlopig moeilijk voorstelbaar.

'Dit worden twee heel vervelende weken voor ons'

FC Utrecht-trainer Ten Hag toonde zich zeer tevreden over de 1-2 zege bij Ajax. “Het zat ons de laatste weken ook wat tegen. We hebben nu weer getoond wat we kunnen”, zei hij. “Het tactische plan is tot in de perfectie uitgevoerd.”

Ajax-coach Keizer was uiteraard ‘minder gelukkig’. “We weten dat FC Utrecht goed georganiseerd kan spelen. Dan moet je vast zijn aan de bal, maar we hebben aan de bal te weinig laten zien. Dit worden twee heel vervelende weken voor ons”, zei de Ajax-trainer, doelend op de onderbreking, komende weekeinde, vanwege interlandvoetbal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden