Bij ABN Amro zijn het eigenlijk minimumlijders

Wie de kaste een beetje kent, weet dat een Britse bankier voor zo'n salaris zijn bed niet uit zou komen

Diep verontwaardigd over de forse loonsverhogingen die de bestuurders van ING en ABN Amro kregen? Let dan op uw hart. Het blijft niet bij deze verhogingen.

Waarom niet?

ABN Amro is nu van de staat. Maar een beursgang is op komst. Eenmaal op de beurs treden Gerrit Zalm en zijn zes mededirecteuren een andere wereld binnen: die van bestuurders en topmanagers van beursgenoteerde bedrijven. Die vormen een soort kaste. In hun wereld gelden andere regels. De basissalarissen zijn er hoog, de bonussen nog veel hoger. Vooral als bonussen in aandelen worden uitbetaald en die aandelen stijgen, kan de totale beloning enorm oplopen.

Wat gebeurt er als de ABN Amro-bestuurders in die wereld komen?

Kijk naar ING. Omdat ING in 2008 hulp kreeg van de staat om de crisis te overleven, werden de salarissen van de top sterk verlaagd en bonussen afgeschaft. Inmiddels heeft ING zijn schuld afgelost en is het weer een gewoon beursgenoteerd bedrijf. Prompt werd het salaris van Ralph Hamers (topman ING) en zijn mededirecteuren fors verhoogd.

Hamers krijgt er 28 procent bij en komt op een jaarwedde van 1,6 miljoen euro. Hamers kan ook nog een bonus krijgen van 20 procent van zijn salaris. Meer mag niet: hogere bonussen bij financiële instellingen zijn sinds kort verboden door de overheid. Maar bij die loonsverhoging zal het niet blijven.

Hoezo niet?

Lees de toelichting op het loonbesluit van president-commissaris Jeroen van der Veer (ex-Shell) in ING's jaarverslag. Eerst stelt hij dat de nieuwe bonusgrens niet in het belang is van ING. Dan constateert hij dat Hamers c.s. veel minder verdienen dan bestuurders van andere grote Europese bedrijven, inclusief die in de financiële sector. Vervolgens oordeelt hij dat ING zich dat niet kan permitteren. Blijven die verschillen groot dan "is het niet mogelijk om hoog gekwalificeerde leiders aan te trekken of te behouden".

Heeft hij daarin gelijk?

Nou, een wet van Meden en Perzen is dat zeker niet. Hoogbetaalde kasteleden leveren niet per definitie kwaliteit, en niet elke begaafde manager eist een megasalaris. De topbankiers die rond 2008 zo riant werden beloond, hebben de financiële crisis niet voorkomen, als ze al niet medeverantwoordelijk waren voor het ontstaan ervan.

Maar zulke bespiegelingen doen er eigenlijk niet toe. Binnen de kaste heerst de overtuiging dat 'hoog gekwalificeerde leiders' alleen met veel geld te verleiden of te behouden zijn en dat een bedrijf dus veel moet bieden. Daarom gaat de ING-top meer verdienen.

Wie beslist dat?

De raad van commissarissen. Die raden bestaan doorgaans voor een flink deel uit kasteleden met veel begrip voor mede-kasteleden. De aandeelhouders hebben ook wat te zeggen, maar zij sputteren zelden tegen. Hun denktrant: als een aandeel stijgt, maakt de topman van dat bedrijf mij rijker en mag die topman zelf (steen)rijk worden. Dat gebeurt dan ook.

Wat gaat Zalm in de toekomst verdienen?

Bij ABN Amro liggen de zaken wat anders dan bij ING. De staat brengt eerst een deel van de aandelen naar de beurs en blijft nog aandeelhouder. Die andere wereld komt dus geleidelijk binnen. Dat beperkt de loonsprong. Maar op termijn gaat de beloning omhoog. Hoe verontwaardigd Kamerleden en vakbonden ook waren over de recente loonsverhoging, vanuit kaste-oogpunt bekeken zijn de zes ABN Amro-bestuurders minimumlijders. Een Britse bankier komt zijn bed niet uit voor de 707.500 euro die de zes jaarlijks ontvangen. Als een Amerikaanse bankier hoort dat Zalm 759.000 euro verdient en geen bonussen krijgt, zal hij vermoeden dat Zalm gestoord was toen hij zijn arbeidsovereenkomst ondertekende. In de wereld die ABN Amro binnengaat, past de huidige salariëring niet.

Een beetje vreemd is het allemaal wel. Zalm en zijn collega's moesten de puinhoop opruimen, die ontstond onder voorgangers die veel meer verdienden dan zij. En meer dan zij zullen hun opvolgers profiteren van de mores in die andere wereld. Maar zulke bespiegelingen doen er eigenlijk niet toe. Zo gaat het.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden