Big business: op (bedreigde) dieren jagen in Afrika

'Leeuwendoder' Palmer (VS) zegt sorry. Dierenvrienden eisen zijn uitlevering.

Onthoofd en gevild. Zo werd de bekendste leeuw van Zimbabwe, Cecil (13), onlangs gevonden op een boerderij buiten het westelijke Hwange-natuurpark. Cecils brute dood leidde tot woede binnen en buiten Zimbabwe; het kwetsbare dier zat in een wetenschappelijk programma van het nationale wildpark en was populair bij toeristen. Leeuwen zijn volgens de Rode Lijst van bedreigde diersoorten 'kwetsbaar' - er zijn er in Afrika nog zo'n 30.000.

Cecil werd begin juli uit Hwange gelokt door professionele jagers die een prooi achter een auto vastbonden. Buiten het park werd de leeuw met pijl en boog beschoten, en pas 40 uur later met een kogel uit zijn lijden verlost. Inmiddels zijn jager Theo Bronchorst en de eigenaar van de boerderij waar Cecil werd gevonden aangeklaagd door de Zimbabwaanse autoriteiten. Cecils hoofd is nog spoorloos. Mogelijk is die als trofee naar Spanje gestuurd, waar in eerste instantie werd gezocht naar degene die de leeuw had omgebracht. Maar die bevindt zich in het Amerikaanse Minneapolis.

Tandarts Walter Palmer (55), fervent jager en boogschutter, betaalde 45.000 euro om een leeuw te mogen doden in Zimbabwe. Hij heeft vaak groot wild gedood. Er zijn beelden van de glunderende Amerikaan met een bloedend luipaard of neushoorn. In 2008 kreeg hij een boete van 3000 dollar en een jaar voorwaardelijk voor het schieten van een Amerikaanse beer.

Palmer beweerde dat hij binnen een jachtzone schoot, maar hij had dat daarbuiten gedaan. Hij zegt dat hij volgens de regels handelde en dat Bronchorst hem onjuist heeft geïnformeerd over wie Cecil was.

Toch is jagen op antilopen, buffels, leeuwen, maar ook bedreigde diersoorten zoals neushoorns of luipaarden in landen als Zimbabwe, Zuid-Afrika en Namibië niet illegaal. Mits er een vergunning voor is afgegeven. 200 miljoen gaat er volgens The Economist jaarlijks om in de zogeheten 'trofeejacht'. Andere bronnen melden weer dat er alleen in Zuid-Afrika al jaarlijks ruim 700 miljoen euro omgaat in het schieten op wilde dieren.

De cijfers lopen uiteen omdat er ook veel illegaal gebeurt. "De legale jacht is verweven geraakt met criminaliteit", zegt Carl Königel, biodiversiteitsexpert van de Nederlandse tak van de International Union for the Conservation of Nature, het internationale netwerk voor natuurbehoud. Rijke Europese en Amerikaanse jagers betalen tonnen voor het trofeejagen in vooral Afrika. Het heet zo omdat de jagers het gevaarlijke en vaak zeldzame dier - de trofee - niet alleen mogen doden, maar (delen ervan) ook mee naar huis mogen nemen.

In Europa werden tussen 2008 en 2012 ongeveer 1500 'leeuwentrofeeën' geïmporteerd. Dat valt onder internationale verdragen die de handel in planten en diersoorten - van koraal tot tijgers - reguleren. Maar sinds dit jaar is het verboden om leeuwentroffeeën uit landen als Benin, Burkina Faso en Kameroen te importeren naar de EU omdat de leeuwenpopulatie daar te laag is.

Voor het schieten op Cecil heeft Palmer, wiens tandartspraktijk gesloten is na vele bedreigingen, zijn excuses aangeboden. "Ik wist niet dat het een plaatselijke favoriet was met een halsband die deel uitmaakte van onderzoek", zo verklaarde hij. Dat maakt de boze, veelal westerse, dierenliefhebbers niks uit. Zij willen dat Palmer aan Zimbabwe wordt uitgeleverd wegens stroperij.

Ironie: 'trofeejacht' levert ook geld op voor dierenbescherming

Carl Königel van natuurnetwerk IUCN maakt zich zorgen over de trofeejacht. "Aziatische maffiaorganisaties sturen bijvoorbeeld Thaise prostituees om te doen alsof ze trofeejagers zijn, maar de slagtanden en hoorns van de dieren zijn bedoeld voor illegale medicinale doeleinden. En Afrikaanse overheden doen hun wild iets te graag in de uitverkoop." Maar gek genoeg kan trofeejagen het wild juist ook weer beschermen.

"Laatst heeft een Texaan op een veiling 350.000 dollar betaald om een mannetjesneushoorn dood te schieten in Namibië. Dat lijkt cru, maar dit mannetje was niet meer vruchtbaar en speelde de baas over de andere mannetjes. Die mochten van hem ook geen vrouwtjes bevruchten waardoor de populatie in dat gebied stilstond. Het geld is ook gebruikt om de neushoorns beter te beschermen tegen illegale stroperij. Zo kan de jacht dus positief uitpakken." Maar Königel benadrukt dat de inmenging van criminelen bij de trofeejacht vooral grote risico's heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden