Big Brother Amazon laat Big Brother uit Kindle van klanten verdwijnen

de e-booklezer Kindle Beeld
de e-booklezer Kindle

Online-boekverkoper Amazon heeft bij klanten ongevraagd e-books van George Orwell's 1984 en Animal Farm gewist van hun e-booklezer Kindle. Big Brother in optima forma.

Vincent Dekker

Een science-fictionschrijver zou het plot als te onwaarschijnlijk hebben afgewezen, maar Amazon heeft het toch echt gepresteerd. Als een ware Big Brother heeft het bedrijf elektronische boeken over onder meer Big Brother die het aan Kindle-klanten had verkocht, ongevraagd van hun Kindles verwijderd. Het zou niet verbazen als het een van de stomste acties blijkt te zijn die bedrijven sinds jaren hebben uitgehaald.

Amazon verkoopt met veel succes zijn Kindle: een soort mini-pc om elektronische boeken en elektronische kranten en tijdschriften mee te lezen. Volgens Amazon, de grootste boekverkoper van de VS, is het een topper. Bij boektitels waarvan een e-bookversie beschikbaar is, vertegenwoordigt die versie al 35 procent van de verkoop van zo'n titel. En dat was nog voordat in mei de nieuwe, sterk verbeterde Kindle werd gepresenteerd.

Aan dat succes zou snel een einde kunnen komen nu Amazon heeft getoond dat je als koper van een e-book dat bezit ook zomaar weer kwijt kunt raken. Amazon was er naar eigen zeggen achter gekomen dat het geen rechten voor e-books van Orwell's 1984 en Animal Farm bezat; het bedrijf dat die rechten aan Amazon had verkocht, deugde niet en bezat die rechten zelf niet. De reactie van Amazon was niet alleen het staken van de verkoop van die twee e-books, maar ook het vernietigen van de al verkochte exemplaren op de Kindles van zijn klanten (die overigens wel hun geld terugkregen).

Dat heeft tot heftige reacties geleid bij sites als InformationWeek en niet in de laatste plaats natuurlijk bij Amazon zelf. Lauren Weinstein, erkend internetdeskundige sinds hij begin jaren zeventig bij het Arpanet van het Amerikaanse ministerie van Defensie betrokken raakte, noemt de acties van Amazon op zijn blog 'inbraak' en 'diefstal' en roept Amazon op dit nooit meer te doen en zijn klanten excuses aan te bieden.

Het lijkt overigens, afgaande op de reacties op de site van Amazon zelf, dat het niet de eerste keer is dat reeds verkochte boeken op afstand worden vernietigd. Ook bij een Harry Potter-boek zou het al een keer zijn gedaan. Het kopen van een e-book bij Amazon is kennelijk heel wat anders dan het kopen van een papieren boek waar dan ook.

De actie van Amazon maakt pijnlijk duidelijk hoe makkelijk het voor bedrijven is om via internet eenzijdig de rechten van kopers om zeep te helpen. Amazon zou bijvoorbeeld ook een artikel in een al verkochte Kindle-krant alsnog ongemerkt kunnen wijzigen als er onwelgevallige teksten in zouden staan, zo wordt in de discussies al gewaarschuwd. En een student had in zijn gewiste e-book aantekeningen gemaakt die hij nodig had voor zijn studie en nu ook kwijt is. Het zou interessant zijn als hij Amazon nu aanklaagt wegens het schenden van zijn auteursrecht daarop.

Amazon heeft inmiddels laten weten dat het een auteursrechtenprobleem nooit meer zó zal oplossen. Het is echter de vraag of de schade nog repareerbaar is. De fall out van de actie hoeft zich ook niet tot Amazon te beperken. Bloggers en anderen roepen al de vraag op wat de betrouwbaarheid nog is van cloud computing, waarbij allerhande privé-bestanden op computers van bijvoorbeeld Amazon, Microsoft, IBM en Google staan. Als een koper een kopie van een e-book van '1984' op de cloud-servers van Amazon zou hebben gestald, zou Amazon die dan ook klakkeloos hebben vernietigd? En hoe zit dat bij Google Docs, de online-concurrent van Microsoft Office? De domme actie van Amazon kan op een breed front voor grote onzekerheid en dus stagnerende ontwikkelingen zorgen.

Een excuus van Amazon lijkt hier bij lange na niet genoeg. Een miljoenendonatie aan een onafhankelijke stichting die oplossingen voor dit soort moderne privacy- en eigendomsproblemen ontwikkelt, lijkt wel het minste om de geloofwaardigheid van een van 's werelds meest succesvolle internetbedrijven weer enigszins te herstellen.

Lees hier alle posts van Internet 3.0

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden