Big Antwerpen is watching you

Havenstad gaat bewegingen bewoners en bezoekers volgens via hun smartphone. 'Privacy is gewaarborgd.'

U bent over 28 minuten in het centrum van Antwerpen. Er staan geen files onderweg. Zet uw auto in parkeergarage Grote Markt, daar zijn momenteel 23 plaatsen à 2,70 euro per uur. Uw favoriete restaurant zit vanavond vol, maar op loopafstand zijn drie vergelijkbare eetgelegenheden. Het gaat wel over 33 minuten regenen. Dat is pech voor u, en voor de 6834 bezoekers die nu nog genieten van het openluchtconcert op de Scheldekaai.

Zo zou het in de nabije toekomst kunnen gaan, in smart city Antwerpen. De stad verandert dit jaar in de grootste digitale proeftuin van Europa. Vlaamse start-ups en jonge, innovatieve ondernemingen worden uitgenodigd apps en internetdiensten te ontwikkelen die de leefbaarheid van de stad moeten verbeteren.

Het project is City of Things gedoopt en is een samenwerking tussen het digitale onderzoekscentrum van Vlaanderen iMinds, de mobielenetwerkprovider Mobile Vikings en de stad Antwerpen. Er worden in de herfst zo'n 34.000 sensoren, i-beacons en digitale verkooppunten in het centrum en in winkels geïnstalleerd. De slimme apparaten pikken gsm-signalen van bewoners en bezoekers met een smartphone op en registreren hun koopgedrag. 'Big Brother' weet voortdurend exact waar deze gebruikersgroep zich bevindt of in welke richting die zich beweegt, in real time.

De bedoeling is, vertelt projectleider Davor Meersman, 'de stad beter vorm te geven'. Het peilen van de gangen van inwoners en bezoekers zou opstoppingen voorkomen en helpen om grote evenementen in goede banen te leiden. Volgens de Antwerpse burgemeester Bart De Wever gebeurt dat zodanig dat de privacy gewaarborgd is. "We pikken alleen het signaal op, we weten niet van wie de gsm is", aldus De Wever.

De Vlaamse cultuurfilosoof Johan Sanctorum zet daar vraagtekens bij. Op de nieuwssite Newsmonkey schrijft hij dat 'die sussende one-liner' zo vaak opduikt 'dat onze achterdocht onmiddellijk gewekt wordt'. Hij wijst erop dat iMinds bedrijven die geïnteresseerd zijn in privé-data zelf opwarmt. Op hun site staat: 'Dit unieke ontwikkelingsprogramma biedt een platform voor maximale gebruikersinteractie, continue monitoring van het gedrag van stadsbewoners, gegarandeerd gebruik van jouw product/service door duizenden burgers, ondersteuning voor je eigen product- of dienstenontwikkeling en toegang tot financiering'.

"Dat gaat over monitoring van burgergedrag en is iets helemaal anders dan de toeloop tellen naar de Sinksenfoor", vindt Sanctorum. De Sinksenfoor is de jaarlijkse kermis in Antwerpen.

Meersman blijft erbij dat de privacy niet in het geding is. "City of Things is een academisch onderzoeksproject", stelt hij. Dat kan natuurlijk wel tot commerciële activiteiten leiden., maar daar bemoeit hij zich niet mee. "De deelnemende ondernemers moeten hun eigen businessplan maken." Als interessant voorbeeld geeft hij de ontwikkeling van een app die blinden in Antwerpen helpt navigeren, niet alleen buiten maar ook binnen, met een beschrijving van de omgeving.

Volgens Sanctorum zijn binnenkort nog maar drie categorieën mensen veilig voor Big Brother in de havenstad. "Degenen die geen smartphone of iets soortgelijks op zak hebben: kleine kinderen, bedelaars en digibeten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden