Bieber is opnieuw uitgevonden

purpose world tour | Justin Bieber speelt morgen en zondag in een uitverkocht Gelredome. Lang leek het erop alsof het tieneridool de weg kwijt was, maar na een late puberteit sluit de wereld hem weer in de armen.

De lijst is lang. Om te beginnen was er natuurlijk het beruchte eierenincident. In januari 2014 beschadigde Justin Bieber met wat vrienden het huis van een buurman voor naar verluidt tachtigduizend (!) dollar, door het onder andere te bekogelen met eieren. Niet lang erna werd Bieber in zijn Californische woonplaats Calabasas aangehouden in een gehuurde Lamborghini. Onder invloed van wiet, drank en kalmeringsmiddelen had hij zijn vrienden de straat af laten zetten om een potje te racen. Het was rond die tijd dat hij zijn fans uitschold of bespuugde, met opdringerige fotografen op de vuist ging, op prostitutiebezoek in Brazilië werd betrapt, de Ku Klux Klan goedpraatte en in een nachtclub in een emmer pieste. O, en dan was er nog dat moment dat Biebers ruzie kreeg met Duitse douaniers omdat zijn kapucijnaapje niet mee het vliegtuig in mocht.

Oftewel: tieneridool Justin Bieber - die dit weekend twee keer in een uitverkocht Gelredome staat - was twee jaar terug flink aan het ontsporen. Dat deed hij in de beste traditie van kindsterren als Judy Garland, Drew Barrymore, Lindsay Lohan en Britney Spears.

Dit speelde zich allemaal af na het einde van zijn vorige wereldtournee, waarmee de toen 19-jarige Bieber in april 2013 voor het laatst Nederland aandeed. Tijdens zijn verblijf bracht hij een bezoekje aan het Anne Frank Huis, waarbij Bieber in het gastenboek schreef dat 'Anne Frank ongetwijfeld een Belieber zou zijn geweest' - de naam voor de bloedfanatieke Bieber-fans.

Het zijn verhalen waar de wereld maar geen genoeg van kan krijgen. Daarom documenteerden de roddelbladen elke uitspatting van de wankelende Bieber - ooit het schattige jongetje dat met zijn bloempotkapsel binnen anderhalve minuut een Rubiks kubus kon oplossen. Maar nu was hij de weg kwijt. Koren op de molen van het publiek dat via sociale media uiting gaf aan een collectieve verachting voor het gevallen tieneridool. Elk relletje was meer olie op het ontvlammende vuur van Bieber-haat. Die afschuw bleef niet beperkt tot boze tweets: het Witte Huis kreeg een petitie binnen om de Canadees Bieber te deporteren. Met 270.000 handtekeningen eronder.

Grenzen

Er verschenen psychologische duidingen in de media. Bieber was in een late puberteit beland, luidde samengevat de verklaring. Ook echte psychologen werden opgevoerd om te vertellen dat puberteit nou net de periode is waarin tieners zoeken naar de grenzen van het toelaatbare. En wanneer je als superster geen normaal contact met je ouders hebt, die vertellen wat wel en niet mag, maar juist wordt omringd door ja-knikkende lakeien, wordt het knap lastig zulke grenzen te ontdekken. Zit je dan ook nog eens op een berg geld en reis je de wereld over om stadions vol gillende meisjes toe te zingen, dan is het niet zo vreemd dat je een beetje een verknipte kijk op de wereld krijgt.

Immers, nadat Bieber op 13-jarige leeftijd werd ontdekt heeft hij geen normaal leven meer gehad. Nadat hij tweede werd op een talentenjacht in Ontario besloot zijn moeder filmpjes van haar zingende zoon op YouTube te zetten. Op een dag klikte de jonge talentscout Scoot Braun op een van die filmjes. Hij troonde Bieber mee naar Atlanta, waar de schattige brugklasser in 2008 van rapper/platenbaas Usher een platencontract kreeg. Sindsdien is het leven van Bieber - zoals hij letterlijk zingt op het nummer 'I'll Show You'- 'als een film, en iedereen kijkt'.

In haar onderzoek naar beroemdheid beschrijft de Amerikaanse psychologe Donna Rockwell dat veel celebrity's zich als een dier in een kooi voelen. "Vanuit een aanvankelijk verlangen beroemd te zijn, ervaart de beroemdheid verwarring en verliest het eigendom over zijn eigen leven (...) waardoor ondervraagden zich eerder ding dan individu voelen", schrijft ze in haar paper 'Being a Celebrity: A Phenomenology of Fame'.

Dat resoneert met veel van de teksten op Biebers laatste album 'Purpose', maar ook met een groot interview dat Bieber vorig jaar gaf aan muziekblad NME. "Ik wil gewoon dat mensen weten dat ik ook maar mens ben (...) Ik voel me geïsoleerd. Het is intens als je in een hotelkamer zit en je hebt continu fans en paparazzi achter je aan zitten. Het is deprimerend als je nergens naartoe kan en niks kan doen."

Geciteerd interview was onderdeel van een uitgekiende strategie van rebranding. Want er moest wat veranderen. Anders dreigde vergetelheid. Aandacht is valuta in de popsterrenwereld. En aandacht kunnen sterren een tijdje vasthouden met allerlei gekkigheid, maar op een gegeven moment hebben media en massa er genoeg van. De hypecyclus: ooit zou het publiek uitgekeken raken op het merk Bieber.

Dat mocht niet gebeuren, besloten manager Braun en platenbaas Usher. Met behulp van een jeugdvriend pleegden ze een interventie. Met een stappenplan zouden ze hun investering weer op de rails krijgen - Justin Bieber moest opnieuw worden uitgevonden.

Het jaar voor hij aan deze derde wereldtournee begon, is er dus flink getimmerd aan het nieuwe imago. Allereerst moest de superster tot inkeer komen: in januari 2015 verscheen Bieber in de talkshow van de populaire Ellen DeGeneres om sorry te zeggen voor zijn gedrag. Hij sleepte bij Calvin Klein een contract als onderbroekenmodel binnen. In maart liet hij zich grootmoedig belachelijk maken in 'Roast', het programma van Comedy Central waarin beroemdheden elkaar de maat nemen.

En, ook niet onbelangrijk: er kwam een nieuwe megahit, 'Where Are Ü Now'. Dat was bovendien een samenwerking met twee hippe danceproducers, Skrillex en Diplo. En dat was iets anders dan de zoete tienerpop waarmee hij als dertienjarige doorbrak. Met als resultaat dat serieuze muziekmedia opeens vooruitblikten op het nieuwe album, 'Purpose', dat november vorig jaar verscheen.

Ommekeer

Ook dat album laat zich lezen als een excuus voor zijn gedrag. In dezelfde maand verschenen de coverstory-interviews, zoals in muziekbladen NME en Complex. Bieber vertelt openhartig over zijn uitglijers, vraagt begrip voor zijn verwaande gedrag, bezweert dat die tijd achter hem ligt en stipt zijn hervonden geloof in Jezus aan. Om zijn ommekeer af te sluiten schuift hij wederom aan bij Ellen DeGeneres, om een nieuwe wereldtournee aan te kondigen.

En warempel, het team-Bieber is er in geslaagd. De gestruikelde superster blijkt niet gevallen. Want 'Purpose' werd niet alleen zijn snelst verkopende album, ook alle stadions die Justin Bieber met zijn Purpose World Tour aandoet raakten in mum van tijd uitverkocht.

De oversteek van kindster naar popster die - zij het aarzelende - goedkeuring krijgt van serieuze muziekmedia: het lukt er niet veel. Bieber wel. Vanavond staat er dus een nieuwe Bieber in de Gelredome, een Bieber die er in is geslaagd zijn eigen merk toch nieuw leven in te blazen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden