Bidden bij ziekte helpt wel, of God nu bestaat of niet

Het is voor onderzoek naar het effect van bidden (Trouw van 15 en 24 februari) niet relevant of God bestaat of niet. Het effect van bidden op zichzelf kan onderzocht worden. Geest en lichaam zijn biologisch en psychologisch verbonden.

Op grond daarvan kan verondersteld worden dat bidden via beïnvloeding van de menselijke geest ook een effect op de lichamelijke gezondheid van een persoon kan hebben. Er is wetenschappelijk aangetoond dat de geest (psychologische en emotionele factoren) van de mens niet alleen een ervaring van geestelijk en fysiek welzijn teweeg kan brengen, maar ook de immuunfunctie kan beïnvloeden en ook daadwerkelijk beïnvloedt. Omgekeerd is ook bewezen dat het lichaam ook de geest beïnvloedt.

In het fascinerend boek 'Lichaam en Geest, over de relatie tussen gedrag gezondheid en geluk' beschrijft Paul Martin deze wisselwerking tussen lichaam en geest. Hoewel het nog onduidelijk is welke mechanismen ten grondslag liggen aan het placebo-effect, bestaat er volgens hem geen twijfel over dat de geest er een cruciale rol in speelt. Men gelooft in het nepmiddel. En de resultaten van het placebomedicijn wijzen uit dat er bij ten minste een derde van alle patiënten merkbare verbeteringen optreden.

Zonder een uitspraak te hoeven doen over de echtheid van het gebed of de werkelijkheidswaarde van datgene waar het gebed naar verwijst, kan men wel degelijk onderzoeken welk effect bidden op de gezondheid heeft. Vele geestelijk zorgverleners in de gezondheidszorg kunnen bevestigen dat een gebed bij mensen die er open voor staan in tijden van ziekte, verdriet en angst, vaak een gevoel van rust en troost teweegbrengt. Op geestelijk niveau ervaart men het effect van het gebed. Door de suggesties en intenties die in het gebed worden uitgesproken, voelen mensen zich opgenomen in een groter geheel. Een werkelijkheid groter dan zichzelf, God, zo men wil. Er is sprake van een toename in geestelijk welbevinden. Of dat ook geldt voor het lichamelijk welbevinden kan wetenschappelijk onderzocht worden. Het bestaan van God hoeft daarbij niet als vooronderstelling genomen te worden. En voor de patiënten in de controlegroep hoeft überhaupt geen gebed te worden uitgesproken.

In het verlengde van wat Paul Martin zegt over de wederzijdse beïnvloeding van lichaam en geest, zal het niet vreemd zijn als er een positieve correlatie tussen bidden en gezondheid geconstateerd wordt. Daarmee zal er geen biologisch godsbewijs geleverd zijn, maar eerder een vingerwijzing gedaan worden naar de wetenschap en geneeskunde die tot voor kort onderzoek naar de verbanden tussen geest, lichaam en gezondheid opvallend verwaarloosd hebben. Misschien heeft dit te maken met het dualisme tussen lichaam en geest (van de filosoof Descartes) dat eeuwenlang de overhand heeft gehad in het westerse denken. Inmiddels zien wij op basis van evolutie en ontwikkeling de mens biologisch volledig als eenheid. Geest en lichaam zijn van elkaar te onderscheiden, maar nooit te scheiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden