Bibi en Barak redden elkaar

Vanavond staan ze gebroederlijk naast elkaar bij de presentatie van het kabinet: Netanjahoe van de Likoed als premier en Barak van de partij van de Arbeid op defensie. Een niet zo vreemd koppel.

’Lang leve Bibi’, schreeuwden de partij-jongeren sarcastisch naar Ehoed Barak na de cruciale stemming. Barak had zojuist een kleine meerderheid in zijn partij weten te overtuigen dat ’voor het goed van de natie’ de partij van de Arbeid (voorheen de Arbeiderspartij geheten) wel moest toetreden tot de rechtse regering van Benjamin (Bibi) Netanjahoe.

Een week later zit Barak nog altijd met een verdeelde fractie, waarvan de helft weigert de leider te volgen naar een regering van rechts. Of de roerige vergadering een laatste stuiptrekking is van een partij die zichzelf heeft overleefd, of een teken van een nog altijd bruisende partij die aan de wieg van Israël heeft gestaan, moet de toekomst uitwijzen.

Vetes en scheuringen zijn de 79-jarige partij niet vreemd. Rabin en Peres leefden decennialang op voet van oorlog. De partij lijkt op de drenkeling die na jaren gered wordt van een onbewoond eiland, waar hij twee synagoges heeft gebouwd. Als de kapitein die hem redt, vraagt waarom twee, legt hij uit: „Dat daar is mijn synagoge. Die andere? Daar zul je mij nooit zien!”

Barak en Bibi hebben nu elkaar gered. Netanjahoe wilde geen ultrarechtse regering die hem zou dwingen tot daden die hij met de mond belijdt, maar waarvan hij weet dat die hem op ramkoers met de VS zetten: of het nu om de nederzettingen, Iran of het zogeheten vredesproces gaat. Hij heeft Barak nodig, als vijgenblad en als tegenwicht.

Barak wilde niet in de oppositie, en zeker niet als tweederangsoppositie waarbij hij met zijn schampere 13 zetels in het niet zou vallen bij de Kadimapartij met 28 zetels. De generaal die al opperbevelhebber en premier was, is simpelweg niet gebouwd voor de oppositiebanken.

Barak en Netanjahoe gaan veertig jaar terug. Beiden dienden in de Sajeret Matkal, de elitelegereenheid voor gewaagde en delicate acties. Beiden leerden te zigzaggen onder vuur, en doen dat in de politiek nog altijd. Barak was de commandant van Netanjahoe en een goede vriend van Joni, Netanjahoe’s oudere en door hem vereerde broer die omkwam bij de reddingsactie in Entebbe. In hun relatie heeft Barak psychologisch nog altijd een overwicht.

In zekere zin heeft Netanjahoe zijn overwinning te danken aan Barak. In 2000 keerde Barak, toen nog premier, onverrichter zake terug uit Camp David. Het vredesoverleg met Arafat was mislukt. Met één klein zinnetje – ’Er is aan de Palestijnse kant geen vredespartner’ – zette Barak een streep door het Oslo-vredesproces en legde hij de grondslag voor Israëls ruk naar rechts.

De vraag is of politiek het verschil tussen de twee wel zo groot is. Netanjahoe is een plooibare neo-con. Volgens sommigen soms ondoordacht, te gehaast, niet bestand tegen druk. Ook in dat opzicht heeft hij de veel voorzichtiger en uitgekiende Barak nodig. Barak hoort tot de liberale vleugel van een partij die slechts uit nostalgie de Internationale zingt. Beiden geloven in machtspolitiek. Geen van beiden gelooft in een Palestijnse staat. Het verschil is dat Netanjahoe het openlijk zegt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden