Bezwaren tegen biopaspoort nemen toe

amsterdam – - Het biologisch paspoort, het alom geprezen antidotum in de strijd tegen doping, ligt onder vuur. Uit allerlei hoeken zwelt het bezwaar aan tegen het sportmedische dossier, dat wielrenners verplicht zich soms tientallen malen per jaar te laten doorlichten in het kader van een schone sport. De kritiek richt zich voornamelijk op het gebruik van de persoonlijke gegevens, omdat die voor meerdere uitleg vatbaar zouden zijn of in sommige gevallen zelfs helemaal niet als bewijslast kunnen gelden.

Edo Sturm

Zo kon de Italiaan Franco Pellizotti vorige week opgelucht ademhalen toen het Italiaanse anti-dopingtribunaal hem vrijsprak nadat zijn biopaspoort had uitgewezen dat er grote schommelingen zaten in zijn bloedwaarden. Pellizotti werd aangerekend dit voorjaar zijn toevlucht te hebben gezocht tot verboden prestatie verhogende middelen. Daarop volgde een schorsing door de internationale wielerunie UCI. Die straf werd vorige week ongedaan gemaakt door het tribunaal omdat er ’niet genoeg bewijslast is om de renner te beschuldigen van het manipuleren met zijn bloed’. Pellizotti, die altijd heeft volgehouden ’schoon’ te rijden, liep vanwege zijn schorsing onder meer de start van de Giro d’Italia in Amsterdam mis. De winnaar van de bolletjestrui in de Tour de France van 2009, ging is beroep tegen zijn straf van twee jaar.

De zaak-Pellizotti ontlokte de Nederlandse wetenschapper Klaas Faber de opmerking dat het biologisch paspoort ’misschien wel snel aan zijn einde komt’. Faber, die ondermeer werkzaam was voor het Nedelands Forensisch Instituut, liet deze week in een interview met de wielersite Cyclingnews weinig heel van de anti-dopingcodex. Volgens hem zien de controlerende autoriteiten in ’elke afwijking in de urine- en bloedwaarde van een renner genoeg reden voor hun beschuldigende hypothese. „Daar heb je onafhankelijke gegevens voor nodig, anders misbruik je die data.” Hij noemde bovendien de software die de medische waarden van een coureur moeten toetsen ’simplistisch’ omdat de parameters die eventuele schommelingen moeten detecteren ’veel te hoog zijn ingegeven’. „Renners die onder verdenking liggen hebben daarom een grote kans schuldig bevonden te worden.”

De kritiek op het biologische paspoort van de UCI, dat sinds 2008 verplicht is voor alle professionele coureurs, komt ook uit andere hoek. Wada, het mondiale anti-dopingagentschap, wil van de UCI inzage in de bloed- en urinemonsters van acht renners, die onder verdenking staan, maar van wie er vijf nog steeds niet in staat van beschuldiging zijn gesteld. Het agentschap, zei directeur David Howman, zou ’niet willen dat informatie blijft liggen’. De acht werden vorig jaar door een onafhankelijke commissie die de dossiers evalueert bij de UCI aangemeld als verdacht. Drie van hen, onder wie Pellizotti, werden in mei door de wielerunie geschorst. De vijf anderen bleven anoniem en buiten schot. Tot groot ongenoegen van Wada.

In een reactie liet de UCI weten dat de openstaande dossiers alsnog kunnen overgaan in namen en straffen. Tot die tijd is het enige wat de mondiale bond doet, het voeden van speculaties en verdachtmakingen.

In het rijtje met criticasters sloot zich onlangs ook hét gezicht van de dopingjagers in Frankrijk aan: Pierre Bordry. De vertrekkend directeur van het Franse anti-dopingagentschap AFDL noemde het UCI-paspoort op een bijeenkomst ’weinig hulpvol’. Hij pleitte voor een medisch document dat voor renners die onder verdenking staan, volkomen transparant is. Het AFDL en de UCI zijn geen onbekenden van elkaar. De twee instanties lagen al verscheidene malen met elkaar overhoop over dopingzaken. Zo beschuldigde Bordry de UCI ervan dat zij Armstong een hand boven het hoofd hielden in alle zaken waarin de Amerikaan in verband werd gebracht met doping.

Of het paspoort dat verantwoordelijk wordt gehouden voor het ’nieuwe wielrennen’ in de huidige opzet nog langer houdbaar blijft, is de vraag. De bezwaren zwellen aan. Inmiddels bereiden meerdere geschorste renners met afwijkende waarden in hun biologisch paspoort zich voor om in beroep te gaan tegen hun straf. Pellizotti is dat stadium al lang en breed gepasseerd. De Italiaan denkt er over om de UCI aan te klagen wegens het mislopen van inkomsten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden