'Bezuiniging cultuur van de baan' Nuis: 'Korting is in strijd met de geest van het regeerakkoord'

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - Er zal niet extra worden bezuinigd op cultuur. Kringen rond het kabinet gingen er gisteravond laat vanuit dat dit de uitkomst zal zijn van het debat over de regeringsverklaring die vandaag door premier Kok wordt afgelegd.

Eerder op de dag zei staatssecretaris Nuis van cultuur dat de aangekondigde bezuiniging van 78 miljoen gulden op het cultuurbeleid in strijd is met de geest van het regeerakkoord. Hij zou dat bedrag dan ook aanvechten, zei hij. Naar verluidt heeft hij dat gevecht gisteravond gewonnen.

De berekeningen over de gevolgen van het regeerakkoord zijn afkomstig van het ministerie van financiën. Daaruit blijkt dat de afdeling cultuur, die binnenkort van het ministerie van WVC verhuist naar Onderwijs, door een combinatie van maatregelen 78 miljoen moet inleveren. De bezuinigingen zouden vooral de rijksmusea en de cultuurfondsen treffen.

De nieuwe bewindsman van D66 zei eerder op de dag tegen een vertegenwoordiging van de Raad voor de Kunst nog heel wat moeizame onderhandelingen te verwachten. In het gesprek droeg de Raad voor de Kunst een mogelijkheid aan om de ramp te voorkomen: volgens het regeerakkoord dat vandaag wordt gepresenteerd in de Tweede Kamer is voor onderwijs, ouderenzorg, hulpverlening en cultuur 400 miljoen gulden extra beschikbaar. Nuis zou daarvan zo'n 40 à 60 miljoen gulden voor cultuur moeten claimen voor de periode 1995-1998. Dat bedrag is even hoog als de drie regeringsfracties vóór de verkiezingen extra wilden besteden aan cultuur. Als Nuis dat kan bemachtigen, zou het gat ongeveer gedicht zijn. In het gesprek met de raad kon de staatssecretaris echter nog niet aangeven hoeveel hij wil opeisen. Hij zei wel een zware discussie te verwachten met de afdeling onderwijs, die eveneens aast op meer geld.

Ondanks deze pessimistische geluiden kan Nicolaï zich niet voorstellen dat de cultuursector werkelijk bijna tachtig miljoen gulden moet inleveren, zoals het ministerie van (voorheen) WVC gisteren bevestigde. “In de eerste plaats is dat bedrag niet eens te vinden in de cultuurbegroting. Tenzij je alle budgetten voor film en dans gaat afschaffen. In de tweede plaats worden de drie regeringspartijen ongeloofwaardig als ze hun verkiezingsbeloften niet waarmaken. En ten derde was Nuis de meest uitgesproken voorstander van meer geld en aandacht voor cultuur.”

Dreigement

De schrik zat er goed in bij bonden en medewerkers van musea, ook al leek de bezuinigingsmaatregel gisteravond laat bezworen. Algemeen secretaris Atzo Nicolaï vroeg zich af of zijn Raad voor de Kunst nog wel moet blijven bestaan. “Dit is geen dreigement, maar als er zulke vergaande maatregelen worden genomen, vraag ik me af of de raad daar verantwoord aan kan meewerken.”

Directeur Jack Verduyn Lunel van de Federatie voor Kunstenaarsverenigingen vindt het ondenkbaar dat de voorstellen doorgaan. “Als Nuis de plannen laat doorgaan, is zijn politieke en culturele geloofwaardigheid in het geding.” Bij de doorberekening van de algemene bezuinigingsmaatregelen in het regeerakkoord zijn prioriteiten zoals onderwijs op specifieke onderdelen gespaard. Cultuur wordt zelfs in zijn algemeenheid een prioriteit genoemd. Verduyn: “Nuis zou het kabinet moeten vragen ook deze sector uit te sluiten van bezuinigingen. Dan zou er 44 miljoen gulden minder hoeven te worden gekort. Dat is het bedrag dat cultuur vanaf 1996 zou verliezen aan efficiency-maatregelen en andere algemene kortingen volgens het regeerakkoord. Met de vijftien miljoen die de sector er volgens datzelfde akkoord jaarlijks bijkrijgt, komt de staatssecretaris al een heel eind.”

Co-voorzitter Martijn Sanders van belangenorganisatie Kunsten '92 wil alle besprekingen en berekeningen afwachten voordat hij zijn achterban mobiliseert. Maar hij kan zich niet voorstellen dat de staatssecretaris of de Tweede Kamer zich neerlegt bij de voorgenomen kortingen op cultuur. Ook Jeltje van Nieuwenhoven, cultuurspecialist van de PvdA-fractie, is terughoudend. “Ik zou het erg merkwaardig vinden als de drie regeringspartijen dit accepteren.” De nieuwe cultuurspecialist van de VVD, Sarie van Heemskerk, noemt de plannen bizar en ongeloofwaardig. Zij gaat ervan uit dat er een rekenfout is gemaakt.

- Ons commentaar op pagina 9.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden