Bezuinigen betekent in VS al jaren: minder ambtenaren

Overheid kort opnieuw honderden miljoenen op publieke banen, en dat merkt de burger

BAS DEN HOND

Er is goed en slecht nieuws voor de Amerikaanse belastingbetalers. Het goede nieuws is dat dit jaar de kans kleiner is dan ooit dat ze controle van hun aangifte krijgen. Nog maar een op de negentig zal het overkomen. En het slechte nieuws: als ze de gratis belastingtelefoon bellen met een vraag over een probleem, dan krijgen ze in de helft van de gevallen niemand aan de lijn. Ook moeten ze weken langer, dan tot nu toe, wachten op een teruggaaf.

De reden van het goede nieuws is dezelfde als die van het slechte nieuws: te weinig ambtenaren. De belastingdienst moet dit jaar flink bezuinigen: 300 miljoen euro. De leiding van de Internal Revenue Service (IRS) heeft daarom strenge maatregelen afgekondigd, waaronder een vacaturestop. De achterblijvers krijgen dus meer werk, maar mogen alleen in uitzonderingsgevallen nog overwerken.

Voor een deel is die bezuiniging politieke wraak: de Republikeinen, die het in het Congres grotendeels voor het zeggen hebben, zijn nog niet vergeten dat de IRS in het verleden extra kritisch keek naar Republikeinse organisaties met belastingvrijstelling en 'Tea Party' in de naam. Hoewel ze het niet hebben kunnen bewijzen, geloven veel Congresleden dat de IRS dat deed uit sympathie voor, of in opdracht van, president Obama.

Maar daarnaast maakt de IRS gewoon mee wat in de VS elk departement overkomt: er is steeds minder geld om de dagelijkse taken te verrichten, en dus moet het met minder mensen. Dat proces is al heel lang aan de gang. Het aandeel van federale werknemers in de totale werkende bevolking was in de jaren vijftig meer dan 5 procent, inmiddels ligt het rond de 2 procent. Absoluut gezien zijn er inmiddels minder federale ambtenaren dan in 1966.

Dat betekent nog niet dat 'de overheid' in de VS nu net zo klein is als in 1966. Deelstaten, districten en gemeenten hebben in die tijd meer werknemers gekregen. Maar de laatste paar jaar daalt, als je die ook meerekent, het aantal mensen dat uit publieke middelen betaald wordt.

Dat doet een rechtgeaarde Republikein genoegen. Die is voor een kleine overheid en een sluitende begroting. Om het Amerikaanse begrotingstekort terug te dringen, willen de Republikeinen natuurlijk niet de belastingen verhogen, en dus moet er bezuinigd worden. Het argument van de Democraten, en veel economen, dat je dat beter niet kunt doen als de economie nog herstelt van een recessie, wilde er de afgelopen jaren bij de Republikeinen niet in.

Van de vier biljoen dollar (3,5 biljoen euro) aan uitgaven van de Amerikaanse federale overheid is ruim twee derde onvermijdelijk: dat zijn uitgaven voor de AOW, de ziekenfondsen voor ouderen en armen. Daar is alleen iets aan te doen door die programma's ingrijpend te hervormen, en daarover hebben Republikeinen en Democraten de afgelopen jaren geen overeenstemming kunnen bereiken.

De bezuinigingen moeten dus uit het resterende derde gedeelte komen, de 'niet-verplichte uitgaven', en dat is de afgelopen jaren dan ook gebeurd. In 2011 werd na zware politieke strijd afgesproken dat elk jaar automatisch de kaasschaaf over de meeste niet verplichte uitgaven zou gaan, tenzij er een inhoudelijk akkoord over de begroting zou worden bereikt. Het idee was, dat de twee partijen zo'n akkoord wel zouden sluiten, omdat ze de gevolgen van automatische bezuinigingen niet zouden kunnen aanzien: Democraten omdat het programma's zou raken die ten goede kwamen aan mensen die niet zoveel verdienen, de Republikeinen omdat ook de krijgsmacht dan een flinke stap terug moet doen.

Tegen de verwachting in kwam zo'n akkoord er niet, en bleven de automatische bezuinigingen grotendeels in stand. Ook dit jaar krijgen allerlei ministeries en diensten weer minder geld, en moeten ze maar zien hoe ze daar mee omgaan.

Amerikaanse burgers krijgen steeds minder service van hun overheid. En die heeft er zelf ook onder te lijden. IRS-directeur John Koskinen had eind vorig jaar voor het Congres een ontnuchterende boodschap: de bezuiniging op zijn dienst zal het overheidstekort niet verlagen. Vorig jaar werd 500 miljoen dollar ingeleverd. Het betekende minder controles, en dus minder correcties, en dat kostte de staat 2 miljard.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden