Bezorgdheid over de groeiende populariteit van betaalde scriptiebegeleiders

Studenten aan het werk in de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit Utrecht. Beeld Werry Crone

Steeds meer studenten huren een commerciële scriptiebegeleider in voor hulp bij hun scriptie. De onderwijsbonden vinden dat het hoger onderwijs tekortschiet in de begeleiding.

De bonden waarschuwen voor de groeiende populariteit van commerciële scriptiebegeleiders onder Nederlandse studenten. Naar schatting honderden bureaus helpen studenten tegen betaling bij het opstellen van een geschikte onderzoeksvraag, of kijken het eindproduct na op spel- en taalfouten.

De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) vreest voor een tweedeling in het hoger onderwijs. Externe hulp kost al snel tussen de zestig en negentig euro per uur en is daarmee lang niet voor iedere student te betalen. Voorzitter Carline van Breugel spreekt er schande van dat zoveel studenten zich genoodzaakt voelen buiten de opleiding hulp te zoeken. “Er zou binnen de opleiding genoeg persoonlijke aandacht moeten zijn, zodat alle studenten de eindstreep kunnen halen.”

Hoewel cijfers ontbreken, geeft de branche zelf aan dat de animo voor externe begeleiding groeit. “Toen ik acht jaar geleden mijn bedrijf oprichtte, was ik nog een van de eerste bureaus op de markt”, zegt bijvoorbeeld Mirjam de Winter, eigenares van Topscriptie. “Als je nu het woord ‘scriptie’ intypt in het handelsregister krijg je al 165 resultaten.”

Ook de Algemene Onderwijsbond (AOb) is kritisch over deze ontwikkeling. “Helaas staat de individuele begeleiding, die opleidingen kunnen bieden onder druk”, zegt bestuurslid Douwe van der Zweep. “Op veel onderwijsinstellingen krijgen begeleiders ongeveer vijftien uur per student. Voor een volledig afstudeertraject, inclusief nakijkwerk, is dat niet veel. Veel docenten besteden er meer uren aan dan ze uitbetaald krijgen.”

Faalangst

Steeds meer opleidingen doen scriptiebegeleiding in groepen. De begeleidingsuren kunnen dan bij elkaar worden opgeteld. Niet alle studenten zijn daarover te spreken, merkt De Winter van Topscriptie. “Ze krijgen feedback van medestudenten, die zelf ook niet weten hoe ze verder moeten. Soms is er per bijeenkomst maar vijf minuten voor een individueel gesprek.”

De Winter richt zich met Topscriptie onder meer op studenten die vastlopen door mentale problemen, zoals faalangst of burn-outklachten. Die groep studenten groeit afgelopen jaren snel, blijkt uit onderzoeken. Studenten met psychische klachten vinden het volgens De Winter lastig om een half jaar lang zelfstandig onderzoek te doen. “Ik kom zoveel studenten tegen die op een zolderkamer zwoegen en zwoegen en toch maar niet verder komen.”

Studenten met een fulltimebaan zijn oververtegenwoordigd bij de begeleidingsbureaus. De Winter schat dat ongeveer de helft van de klanten van Topscriptie 32 tot 40 uur per week werkt. “Zij schrijven hun scriptie in de avonden en de weekenden. Het is lastig daar tijd voor te maken. Het helpt dan als je ergens langs kunt gaan of met iemand kunt skypen.”

Op onderwijsinstellingen zijn ze bekend met het fenomeen scriptiehulp. Auke van Nie, docent op hogeschool InHolland ziet de prachtigste scripties voorbijkomen. Soms vermoedt hij dat de schrijver hulp heeft gehad. “Er wordt natuurlijk heel geheimzinnig over gedaan, maar je merkt het wel als je ineens een product krijgt waarvan je denkt: goh, bijzonder.”

Ontmoedigen

De onderwijsinstellingen zijn niet onverdeeld blij met de scriptiebureaus. Hoe boordeel je als docent wat de student zelf heeft gedaan en wat niet? In februari begon de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam een eigen redigeerdienst. Voor een kleine vijftig euro per uur kunnen studenten daar hun scriptie laten nakijken op spel- en taalfouten. Redacteuren zijn geïnstrueerd over waar ze wel, en waar ze geen advies over mogen geven. De VU hoopt daarmee studenten te ontmoedigen om naar commerciële bureaus te stappen.

Studenten van Radboud Universiteit in Nijmegen kunnen gratis advies inwinnen bij het Writing Lab en wie aan de Universiteit Utrecht afstudeert, kan zich wenden tot het Skills Lab Writing Centre.

De LSVb hoopt dat onderwijsinstellingen het voorbeeld van deze universiteiten volgen. Als de begeleidende docent niet kan bieden wat een student nodig heeft, moeten er wat de studentenbond betreft gratis alternatieven zijn.

Tessa Jonker ging naar Macedonië om aan haar scriptie te werken. Beeld Andrina Sol/Reizen voor Focus

Lekker weg en toch aan je scriptie schrijven

Wie tijdens het schrijven van de scriptie vastloopt kan tegenwoordig ook een week op reis om daar in alle rust verder te werken. Tessa Jonker (24) ging in april met Reizen voor Focus naar Macedonië.

“Als dingen niet willen lukken, dan denk ik al snel: ik moet er even tussenuit. Door met de scriptiereis mee te gaan, kon ik even weg, en toch ondertussen verder werken aan mijn scriptie. 

“Thuis kan ik me slecht concentreren. Ik denk steeds: ik moet nog afwassen, of boodschappen doen, even naar de markt. Ik werkte tijdens mijn studie bos- en natuurbeheer altijd ’s nachts, omdat ik dan minder last had van afleiding. Nu ik fulltime bij een houthandelaar werk, kan dat niet meer.

“Op reis werd even alles uit handen genomen. Er werd voor je gekookt en je hoefde nergens aan te denken, behalve aan je scriptie. Ik heb veel meer voor elkaar gekregen dan ik van te voren had gedacht, ook al namen we af en toe pauze om iets leuks te doen. Even wandelen bijvoorbeeld, of een museum bezoeken.

“Mijn scriptiehulp Andrina liep gedurende de week steeds rond en gaf ons tips. Ze leerde ons bijvoorbeeld de mootjesmethode. Daarbij deel je de scriptie op in kleine brokjes. Het hele schrijfproces kan je onderverdelen in taken die ongeveer een uur duren. Daardoor weet je precies hoeveel je nog moet doen én hoeveel tijd dat ongeveer kost. Stel dat het je doel is om in één dag zeven bronnen te zoeken en die te lezen. Dan had je thuis misschien aan het eind van de dag gedacht: ik heb niets voor elkaar gekregen, ik heb geen letter geschreven. Met deze methode leer je te zien dat je wel gewoon zeven mootjes hebt weggewerkt en dus best veel gedaan hebt.

“De begeleider van mijn opleiding wist dat ik op reis ben geweest, maar reageerde daar niet echt op. Ik geloof niet dat hij het een probleem vindt dat ik extra hulp heb gekregen. Van andere studenten hoor ik weleens dat hun opleiding hen aanraadt om voor extra begeleiding buiten de instelling te kijken. De decaan heeft een kaartenbak met allerlei initiatieven, alleen mogen dat meestal geen commerciële bureaus zijn.”

Lees ook: 

Betaalde bijles neemt grote vlucht: een op de drie scholieren spijkert bij

Bijna een derde van de leerlingen op de middelbare school kreeg vorig jaar betaalde bijles, huiswerkbegeleiding of examentraining.

Een hogere rente op je studielening, wat betekent dat? Vier vragen en antwoorden

De Eerste Kamer debatteert dinsdag over het plan om de rente op studieleningen te verhogen. Wat heeft dit voor gevolgen voor lenende studenten? Vier vragen en antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden