Bezoek je een voetbalstadion voor de sfeer? Dan doe je waarschijnlijk aan groundhoppen

Beeld Wesley van Karsbergen

Niet naar een voetbalwedstrijd gaan voor de mooie pot, maar voor de romantiek. Bij groundhoppen draait alles om sfeer proeven en genieten van opmerkelijke stadions.

We lopen met duizenden rood-witgeklede fans in een lange optocht door een groot bos. Tussen de bomen is het stadion al zichtbaar. Om ons heen hangt de geur van zweet, Bratwurst, gebakken uien en bier. Een bezoek aan het stadion An der Alten Forsterei van het Duitse 1. FC Union Berlin is een van de mooiste ervaringen die je als voetbalfan kunt hebben.

Alles ademt hier voetbalcultuur. Eisern Union, zoals de Berlijners de club liefkozend noemen, is een Kultverein. Het draait hier om meer dan voetbal alleen. De fans bouwden zelf een deel van het stadion. Je komt er niet alleen om de wedstrijd te zien, maar ook om samen te zijn en sfeer te maken. En dat kunnen ze. Bij de opkomst van de spelers wordt het clublied van fan en zangeres Nina Hagen uit volle borst meegezongen. Wir aus dem Osten gehen immer nach vorn, Schulter an Schulter für Eisern Union!

Ik had het lied van tevoren uit mijn hoofd geleerd, maar verwachtte niet dat het zo overweldigend zou worden meegebruld. Het stadion lijkt te trillen, zoveel kabaal maken de supporters. Kippevel. De hele wedstrijd zingen ze hartstochtelijk hun voetbalgoden toe en schelden hard bij een tegengoal.

In Nederland is er in stadions vaak maar één vak met fanatieke aanhang dat tijdens de wedstrijd zingt. Hier doet iedereen dat. En ook het verleden van de club maakt indruk. De fans werden in de DDR-tijd jarenlang onderdrukt. Als supporter van Eisern Union maakte je een statement tegen het communistische regime. Het geeft de club nog altijd een rebellerend karakter.

Het zijn dit soort ervaringen en opmerkelijke verhalen rond clubs die het zogenoemde groundhoppen steeds populairder maken. Daarbij bezoek je een club voor de sfeer; je gaat niet voor het mooie voetbal en de goede spelers. 'Groundhoppers' laten clubs als Barcelona, Bayern München en Chelsea vaak links liggen. Groundhoppen ('Ground' is in Groot-Brittannië ook de benaming voor de locatie van een sportclub) draait om de beleving voor, tijdens en na de wedstrijd. "Hoe goed de teams spelen of welke voetballers meedoen, interesseert me niet", zegt ervaren groundhopper Wesley van Karsbergen, die al zo'n driehonderd stadions bezocht.

Zelf doe ik sinds een jaar of vijf aan groundhoppen; met mijn vader of vrienden bezoek ik stadions in het buitenland, vooral in Duitsland, Frankrijk en Engeland. Groundhoppen is geen nieuw fenomeen, maar wordt wel populairder. Verhalen over mooie buitenlandse clubs worden gedeeld via sociale media, blogs en groundhoptijdschriften als Panenka Magazine en Staantribune.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld Wesley van Karsbergen

Groundhoppen is een heel andere ervaring dan naar je eigen club kijken. Ik ben een fanatieke FC Groningenfan en bezoek veel wedstrijden, maar die beleef ik heel anders. Dan zit ik vol spanning, zing ik hartstochtelijk mijn eigen club toe en wil ik niets liever dan dat we winnen. Op welke manier maakt me niet uit. Bij groundhoppen ervaar ik de spanning van het onbekende. Hoe is de sfeer bij zo'n club, op wat voor manier juichen de fans? Hoe ziet het stadion eruit? Zoals gelovigen op bedevaart gaan naar Santiago of Lourdes, zo bezoeken wij voetbaltempels.

Elk land heeft zijn eigen voetbalcultuur. In Engeland ga je voor en na de wedstrijd gezellig samen naar de pub. Duitsers lopen vaak samen in een lange optocht naar het stadion, terwijl in Oost-Europa de harde kern vaak met blote bast naar de wedstrijd kijkt - ook als het ijskoud is.

Wesley van Karsbergen bezocht ook wedstrijden in voormalig Joegoslavië, waaronder de beladen derby tussen Rode Ster en Partizan in Belgrado. "Daar zie je de hardheid van de oorlog nog in de gezichten van de fans", zegt hij. "Woeste blikken en vuurwerk maakten het intimiderend. De harde kernen gooiden in het donker fakkels naar elkaar." Van Karsbergen houdt niet van geweld op of om het veld, maar vindt de passie van de fans prachtig om te zien. "Bij Dundee United tegen Dundee FC in Schotland was het juist gemoedelijk. Die stadions liggen op steenworp afstand van elkaar en de supporters lopen samen naar de wedstrijd."

Het geeft een kick om wedstrijden te bezoeken, zeker bij een stadion van een club waar je nog niet eerder was. Maar soms voel je je wel een beetje een indringer. Dat had ik bij 1. FC Union Berlin en het Franse Olympique Marseille. Daar belandde ik tussen de fanatieke aanhang, die me geïrriteerd aankeek toen ik niet met de liedjes meezong. Van Karsbergen gaat daarom aan de lange zijde zitten. "Fanatici van zowel de thuis- als de uitclub staan vaak achter het doel. Die kan ik zo ook in de gaten houden en de spandoeken en vlaggen goed bekijken."

Het mooie van groundhoppen zijn toch ook de oude voetbaltempels, zoals het prachtige Craven Cottage van het Engelse Fulham, dat uit 1886 stamt. Vooral de statige tribune valt op met de ranke, houten palen waarop het dak rust. Of neem de Bosuil in Antwerpen, waar je nog oude banken hebt. Dat stadion met open zijkanten en hoge lichtmasten ademt pure voetbalromantiek.

Van Karsbergen was onlangs in het Duitse Darmstadt, waar nog een sintelbaan voor atletiekwedstrijden om het veld ligt. Daardoor krijgt zo'n stadion een indrukwekkende uitstraling en laat het oude tijden herleven. En laatst was hij nog bij de wedstrijd Wuppertaler sv-Alemannia Aachen in de Regionalliga (het vierde Duitse niveau). "Aan de buitenkant van het Wuppertaler stadion raast een monorail voorbij, die had ik nog niet eerder gezien en maakt een bezoek aan deze club meteen heel anders", zegt Van Karsbergen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld Wesley van Karsbergen

Dat juist de clubs uit de lagere divisies interessant zijn, merkte ik ook. In september bezocht ik met vriend Matti een wedstrijd van Sunderland in het noorden van Engeland. De club kampt met tegenslag en speelt tegenwoordig onder in de Championship, het tweede niveau. Het imposante stadion was maar matig gevuld en het voetbal niet om aan te zien zo slecht. Sunderland had twee kleine spitsen voorin en speelde alleen maar hoge ballen naar ze, waardoor ze ieder duel verloren. Toch was het een onvergetelijke dag. De drieduizend uitsupporters van Sheffield United zongen hun club zo hard toe, dat je vrijwel niks anders meer hoorde. 'We are from the red-white army and we are going to win today', zongen ze.

De fans van Sunderland zijn opvallend stil. We vragen ze waarom zij niet zingen. Nou, dat mag duidelijk zijn: ze zijn zo teleurgesteld door het slechte spel dat ze het niet meer kunnen opbrengen. Het gaat zo slecht dat het pijn doet, zegt er een. Maar toch blijven ze komen.

Tijdens de wedstrijd is er nog een opstootje als een speler van Sheffield juicht voor de harde kern van Sunderland en zij hem bekogelen. Hij ligt minutenlang op het veld. Veel supporters verlaten ruim voor het eindsignaal teleurgesteld het stadion. Na afloop drinken we nog een biertje in een pub in het centrum van Sunderland. Daar wordt ons gevraagd wat we in Sunderland komen doen. Als we vertellen dat we voor de wedstrijd kwamen, zien we verbaasde blikken. Helemaal uit Nederland om deze club te zien? Hij snapt er niets van. Wij hebben juist een geweldige dag.

De volgende groundhoptrips staan al in de planning. 

Met mijn vader ga ik binnenkort naar Hellas Verona in Italië, dat bekendstaat om zijn fanatieke aanhang. De harde kern noemt zich Brigate Gialloblu - naar de clubkleuren - is hondstrouw en maakt iedere wedstrijd sfeer. Ze spelen hun wedstrijden in een oud stadion uit de jaren zestig. Met een sintelbaan.

Van Karsbergen wil graag naar beladen derby's met bloedfanatieke supporters. "Ik wil de derby Sheffield United-Sheffield Wednesday bezoeken in de Engelse Championship. Twee mooie clubs met een grote en enthousiaste aanhang. Daar verheug ik me alweer op, zulke wedstrijden bezoeken verveelt nooit."

Vliegende keeper

Wesley van Karsbergen houdt op zijn blog www.vliegendekeeper.com zijn belevenissen bij. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden