Bezoek Japan herinnert Ben Bot aan kamptijd

Minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot is voor het eerst in Japan. Vanwege zijn kampverleden stond het land nooit bovenaan zijn lijstje om eens te bezoeken. ,,Het was een vervelende periode, maar daar moet je over heen kunnen stappen.''

Hoewel minister Bot (67) persoonlijk een streep heeft getrokken onder de nare periode uit zijn jeugd, ontkwam hij gisteren in Japan niet aan zijn eigen ervaringen én aan het oorlogsverleden van de Japanners.

Zo was de minister onder de indruk van een bezoek aan de oorlogsbegraafplaats in Yokohama. ,,Mijn vader had hier ook kunnen liggen, denk ik nu ik hier sta'', vertelde hij. ,,Die heeft meegebouwd aan de Birmaspoorlijn, maar hij is er godzijdank heel uitgekomen.''

De minister brengt een officieel bezoek aan Japan en legde op de Hodogaya begraafplaats in Yokohama een krans bij een gedenksteen voor 21 omgekomen Nederlandse militairen. Hier liggen vooral soldaten uit het Britse gemenebest die tijdens de Tweede Wereldoorlog in of bij Japan zijn omgekomen, meestal als krijgsgevangenen.

Terwijl zijn vader aan de spoorlijn moest werken, zat Bot met zijn moeder bijna vier jaar in een kamp in Indonesië onder het bewind van de Japanners. ,,Ik was ongeveer tien jaar toen ik eruit kwam, dus ik heb die jaren heel helder voor de geest'', zei de minister.

,,Het was een vervelende periode, maar daar moet je op een gegeven moment overheen kunnen stappen. Het is heel belangrijk om er persoonlijk een punt achter te kunnen zetten, ook als voorbeeld voor anderen. Ik wil vooruit kijken''.

Een dergelijke boodschap had de minister eerder op de dag ook voor de Japanse premier Junichiro Koizumi. De premier was op de hoogte van het persoonlijke verleden van Bot en bracht uit zichzelf even ter sprake dat zijn gast als kind geleden heeft onder de Japanners. ,,Ik heb daarop gezegd dat in Irak onze troepen samenwerkten terwijl ze zestig jaar geleden tegen elkaar vochten. Dat zijn stappen vooruit.''

Bot betreurt het dat Japan in zijn nieuwste schoolboeken juist een stap terug zet. Deze week werd bekend dat Japan in de nieuwste geschiedenisboeken opnieuw zijn rol tijdens de Tweede Wereldoorlog bagatelliseert. ,,Het is jammer dat Japan niet die grootheid kan opbrengen waardoor onder het Japanse volk een ander besef ontstaat'', zei Bot. ,,Het verleden is het verleden en er zijn fouten begaan en verontschuldigingen aangeboden. Je moet dat erkennen en zeggen dat je daaruit iets hebt geleerd.''

Daarom was het bijzonder dat bij de kranslegging ook enkele Japanners met een oorlogsverleden aanwezig waren. Een van hen is Nagase Takashi, die als gevangenbewaarder werkte bij de Birmaspoorlijn, waar veel Nederlanders zijn omgekomen. Toen hij de omvang van de ellende zag die hij en zijn landgenoten hadden aangericht, veranderde Takashi's leven. ,,Ik heb een vredesstichting opgericht'', vertelde hij. ,,Het zijn maar kleine dingen die ik doe, maar ik doe boete.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden