Bezige Bij ontpopt zich langzaam tot Ledige Bij

literaire vlucht | Bij uitgeverij De Bezige Bij verlaten nu wel érg veel schrijvers het toch gerenommeerde pand. Wat is er aan de hand? 'De Bezige Bij drijft te veel op prestige.'

Drie schrijvers voegden zich deze week bij de groeiende lijst auteurs die uitgeverij De Bezige Bij verlaten: Marjolijn van Heemstra, Philip Huff (voor één boek) en Yves Petry. Eerder vertrokken al Charlotte Mutsaers, Maartje Wortel, Elke Geurts, Walter van den Berg, Tommy Wieringa en Jessica Durlacher (die laatsten beiden voor één boek).

Het is al enige tijd onrustig bij de gerenommeerde uitgeverij, opgerichte in 1944 . Zo maakte Jessica Durlacher eerder al een gebaar uit ongerustheid omdat haar uitgever in zee ging met de Vlaams-Libanese columnist Dyab Abou Jahjah. Collega's Marcel Möring en Leon de Winter waren eveneens niet blij toen ze vernamen dat 'uitgerekend een uitgeverij die ontstond vanuit het verzet' zich inliet met de omstreden Abou Jahjah.

Andere, ook vertrekkende auteurs van 'De Bij' waren dáár weer boos over. Charlotte Mutsaers noemde Durlacher & consorten op Facebook 'schijtlaarzen' en sprak in diezelfde facebookpost de hoop uit dat de uitgeverij de opstandige auteurs zélf de deur zou wijzen.

De rel rond Abou Jahjah trok de aandacht, maar veel schrijvers vetrokken om heel andere redenen. Tommy Wieringa, die tijdelijk uitweek naar uitgeverij Hollands Diep, gaf hiermee aan 'het onbezorgde plezier te missen'.

Over één ding waren alle personages in dit verhaal het eens: De Bezige Bij doet iets verkeerd. Anders ga je niet, zoals Yves Petry, na zeventien jaar nog eens van uitgever ruilen. "Met pijn in het hart. Want geen misverstand: ik ben altijd zeer tevreden geweest over de redactie daar, waarmee ik uitstekend heb samengewerkt. Maar als het boek af is, moeten andere afdelingen aan de slag. Het schort aan de kant van de publiciteit."

Volgens Petry hanteert het bedrijf methodes van twintig jaar geleden: "Er verschijnt een advertentie in de krant van je nieuwe boek en dan moet het maar gebeuren. Maar een nieuwe generatie lezers dient zich aan, die hebben een ander koopgedrag. Ik kan moeilijk aan een nieuw boek beginnen met het vooruitzicht dat de promotie ervan een slappe bedoening wordt."

Petry maakt nu, net als opmerkelijk veel andere vertrekkers, de transfer naar het kleine uitgeverijtje Das Mag, dat als jong en fris te boek staat. De tijd dat schrijvers bijna op de knieën gingen om alsjeblieft uitgegeven te mogen worden door die grote, chique, magische uitgeverij aan de Amsterdamse Van Miereveldstraat, met vrijwel alle grote namen uit de Nederlandstalige literatuur in het fonds, lijkt daarmee voorbij.

Petry: "Das Mag is kleinschalig, heeft meer aandacht voor minder titels. De Bezige Bij drijft te veel op prestige, moet misschien terug naar de oorsprong, naar de geest van het verzet."

Elke Geurts stapte over naar Lebowski, ook al zo'n club met veel meer een pioniersimago. "De Bij is niet de ideale uitgeverij, zouden we kunnen constateren. Maar dat zou zomaar weer kunnen veranderen. Ik denk dat er ook weer niet zo veel verschil zit tussen uitgeverijen. Ideaal is: een toegewijde redacteur die het niet te druk heeft met andere zaken, en ook niet te veel schrijvers op z'n vork. En een goeie verkoper."

Maar, voegt Geurts eraan toe: "Een schrijver moet toch vooral zélf het werk doen. Binnen zitten en doorschrijven. Dat is overal zo."

Suzanne Holtzer, hoofdredacteur literatuur van De Bezige Bij, is uiteraard bezorgd over de literaire vlucht naar de concurrentie: "Natuurlijk houden de gebeurtenissen van deze periode en het vertrek van auteurs ons intens bezig. Het heeft al onze zorg en aandacht. Maar het is ook zo dat De Bezige Bij wel vaker in beweging is en was."

Ze vindt het jammer dat ze nergens leest wat de uitgeverij wel goed doet. "Vandaag worden zes van de vijftien boeken van het nieuwe seizoen in De Standaard getipt. Het ene na het andere boek krijgt schitterende recensies dezer dagen. Auteurs krijgen prijzen. Het doet geen recht aan de vele auteurs die met diepe overtuiging aan ons verbonden zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden