Bewust sterven als levenskunst

Regisseur Peter Liechti laat de man die een eind aan zijn leven wil maken zelf niet zien. (Trouw)

’The Sound of Insects. Record of a Mummy’ gaat over een man die zich terugtrekt in een moerassig gebied ver van de bewoonde wereld. Hij stopt met eten en wacht op zijn dood.

’Misschien dat ik door mijn manier van sterven de onbetekenendheid van mijn leven kan keren’, meldt de voice-over. Het bewuste sterven als een vorm van levenskunst. Hij doet iets wat niemand hem na zal willen doen, en dat maakt hem trots, zo mijmert hij.

’Dying is an art, like everything else. I do it exceptionally well’, dichtte ooit de Amerikaanse dichteres Sylvia Plath. De man schat dat het met 40 dagen hongeren gedaan zal zijn. Het worden er 65.

De man heeft alleen een fles water, een spiegel, scheerspullen, eau de cologne, wat maagtabletten en een radio meegenomen, en pen en papier waarop hij iedere dag verslag doet van de veranderingen in zijn lichaam. Zijn kunststuk voltrekt zich in diepste eenzaamheid, maar toch laat hij de buitenwereld niet helemaal los. Soms slaat licht de twijfel toe, maar daar de film begint met de vondst van zijn op natuurlijke wijze gemummificeerde lichaam, weet je dat die twijfel niet door zal zetten. ’Ik voel me als een lege sok, geen lichaam meer daarbinnen’, meldt hij na vijfenveertig dagen.

]]>

De film is ook een experiment. Liechti laat de man zelf niet zien. Soms illustreert hij zijn woorden letterlijk; hij toont flats als de verteller vertelt van de gezamenlijke zelfmoord van drie schoolvrienden, hij laat een zanger zien als de man op de radio zijn stem hoort. Vaker filmt hij de lucht, de bomen, de wisseling van het licht, vage gestaltes op straat, regendruppels op de boomstammen.

De Zwitser baseerde zijn film op een roman van Masahiko Shimada die weer was gebaseerd op een politierapport. De Japanse rituele zelfmoord herinnert in de uitvoering aan andere (westerse, onvrijwillige) natuurdoden. De door Jon Krakauer beschreven en door Sean Penn verfilmde dood van Christopher McCandless in de bossen in Alaska. De studenten die in de woestijn verdwalen in ’Gerry’ van Gus Van Sant.

’The Sound of Insects’ is niet echt een documentaire, het is de verbeelding van iets wat moeilijk voor te stellen is. Af en toe duwt de letterlijkheid van de beelden je uit de fictie, maar het krachtige, diffuse geluid van de omgeving en de melodieuze stem van de verteller (Alexander Tschernek) hypnotiseren en brengen dit tergend langzame verlies van vorm ook angstig dichtbij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden