ReportageVerpleeghuizen

Bewoners met dementie staren naar buiten naast een knuffelbeer: ‘Het is pijnlijk’

Marcha Kwisthout, locatiemanager in Hof van Nassau.Beeld Arie Kievit

Net als in alle verpleeghuizen zitten de 120 bewoners van Hof van Nassau in Steenbergen al weken opgesloten. Om een beeld te krijgen van de situatie, spreekt Trouw dagelijks met betrokkenen. Vandaag de locatiemanager.

Voor de berenjacht zit je goed op de centraal in het dorp gelegen Lindenburghlaan. Achter veel ramen van Hof van Nassau staat een pluchen knuffel, illustratief voor deze coronatijd. Leuk voor passerende kinderen, maar ook voor de hulpbehoevende ouderen die vaak achter hetzelfde raam zitten. Merkt een kind de beer op, dan kan de bewoner meteen even zwaaien. Elk contactmoment met de buitenwereld is er één, in deze tijd van afzondering.

"Het is pijnlijk", verzucht locatiemanager Marcha Kwisthout. Juist hier in Hof van Nassau, waar de vaak dementerende bewoners elke dag worden aangemoedigd hun huiskamer te verlaten. De mensen horen buiten te zijn. Op het complex is een brasserie, er is een winkel, een kapper, een fysiotherapeut. Waar je ook heen gaat, er is nooit een weg binnendoor. Maar velen hebben hun jas al tijden niet meer aangeraakt. Ze zitten aan de gezamenlijke tafel van de woongroep of in het eigen appartement. Naar buiten starend naast een knuffelbeer, bijvoorbeeld.

Het kaarsje uit

Anderhalf jaar is zo'n beetje de gemiddelde verblijfsduur hier. Dan is het kaarsje uit bij de kwetsbare bewoners. Het roept de vraag op of je in die korte periode de mensen nog zo veel moet afnemen. Ze mogen niet naar buiten en bezoek is uit den boze. Het is een ethisch dilemma van jewelste, erkent Kwisthout. 

"Ik zie welk effect de maatregelen hebben, zowel emotioneel als cognitief. Dementie is een progressieve ziekte, dankzij ons Active Aging-programma kunnen we het verloop toch positief beïnvloeden. Nu ligt dat noodgedwongen stil. Daarnaast is er grote behoefte aan contact tussen bewoners en familieleden. Maar ik zie ook de andere kant, hoe ziek mensen van het virus kunnen worden. Wat weegt zwaarder? Uit die kwaden kan ik niet kiezen. Ik neem maar aan dat het goed is om de adviezen van de professionals op te volgen."

Toen de verpleeghuizen vanwege de kabinetsmaatregelen al van de buitenwereld waren afgesloten, bleef hier in elk geval de interne vrijheid nog even intact. Totdat de eerste besmetting zich voordeed en Hof van Nassau de regels moest aanscherpen. Kwisthout: "Wij werken met vrijheden op vier niveaus. Ik schat dat tachtig procent van onze bewoners vrijheidsgraad 3 heeft. Ze mogen niet zelf het dorp in, maar wel overal op ons complex komen. Die vrijheid hebben we ook moeten intrekken."

Inmiddels hebben veertien bewoners het virus opgelopen. Enkelen zijn nadrukkelijk aan de beterende hand, sommigen hebben een flinke hersteltijd voor de boeg. Eén vrouw is overleden. Doordat Hof van Nassau uit vijftien woongroepen van acht bewoners bestaat en de meeste woningen níet zijn getroffen, is het virus voor de een dichterbij dan voor de ander. 

Spontaan een praatje maken

De groepen die niet in isolatie zitten, kunnen volgens Kwisthout nog wel met verzorgers naar de binnentuin. "Alleen onder toezicht dus. Maar dan nog doet de vrijheidsinperking veel. We hebben een bewoonster die normaal gesproken, vanwege haar dementie, wel tien keer per dag naar de winkel gaat. Ze wordt er nu tien keer per dag mee geconfronteerd dat het niet mag. Dat geeft veel verdriet."

Zo levendig als het op mooie dagen in Hof van Nassau hoort te zijn, zo nadrukkelijk staat het leven er nu stil. Wie aan de achterkant wandelt – het haventje van Steenbergen aan de ene kant, het verzorgingshuis aan de andere – loopt langs het lege terras van de brasserie. Als we de verhalen mogen geloven, moet het er in de lente altijd druk zijn.

Zoals bewoners ook regelmatig bij Kwisthout binnenstappen om spontaan een praatje te maken. Dat vergt tijd, veel te veel soms, maar de locatiemanager verlangt er weer naar. Het is tenslotte honderd keer beter dan een bewoner die de hele dag zwaait naar langslopende kinderen.

Lees ook:

Hoe lang zijn de bezoekbeperkingen in verpleeghuizen nog houdbaar?

Kritiek op weren van bezoek in verpleeghuizen neemt toe, zeker nu de restricties zijn beperkt. “Maar deuren voor de dood moeten niet wagenwijd open.”

Voor de crisiscoördinator is het jagen op mondkapjes en schorten

De 120 bewoners van verpleeghuis Hof van Nassau in Steenbergen zitten al weken opgesloten. Trouw spreekt dagelijks met betrokkenen. Vandaag: de verantwoordelijken voor beschermmiddelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden