Bewoners geschokt na nieuws over grafietregens

De hoogovens van Tata Steel in IJmuiden Beeld ANP

Ouders in Wijk aan Zee reageren onthutst op het nieuws dat uitstoot van Tata Steel zware metalen bevat die voor kinderen schadelijk zijn. 

De ‘giftige troep’ van Tata Steel is stof voor gesprek, onderaan de oprit van basisschool De Vrijheit in Wijk aan Zee. Ouders zijn bezorgd, nadat uit onderzoek is gebleken dat de grafietneerslag die in hun dorp valt zware metalen bevat die schadelijk zijn voor de gezondheid van jonge kinderen. “Die uitstoot moet gelijk stoppen”, vindt Olivier Slabbers, vader van twee kinderen van zes en negen jaar oud.

Slabbers parkeert tussen zijn eerste woorden door een bakfiets naast de stoep. “Die hebben we pas nog laten schoonmaken”, zegt Slabbers. Onwillekeurig kijkt hij naar zijn handen. “Na eerdere fietstochtjes waren mijn handen soms aardig zwart, terwijl de kinderen in de bak zaten. Met de kennis van nu kijk je daar toch anders naar.”

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzocht de zogeheten grafietregens, afkomstig van Tata Steel. Bewoners en omliggende gemeenten klagen al jaren over het zwarte stof dat zo nu en dan over het dorp, dat ligt onder de rook van de staalfabriek, wordt uitgespuwd. Dat gebeurde voor het laatst twee maanden geleden. Het spul bevat ‘zeer zorgwekkende stoffen’, aldus het RIVM, zoals lood, mangaan en vanadium. Langdurige (lage) blootstelling aan lood kan effect hebben op de ontwikkeling van hersenen van jonge kinderen, waarschuwt de instelling. Slabbers reageert verontwaardigd. “Dit gaat om de gezondheid van onze kinderen.”

Plannen

Vandaag presenteert Tata Steel in een gebouw naast de school plannen die de overlast definitief moet oplossen. Het bedrijf is al begonnen met de bouw van een hal die het verwerkingsproces waarbij de stofwolken vrijkomen moet afschermen. Slabbers heeft zich aangemeld voor de bijeenkomst. “Ik wil weten wat er nu daadwerkelijk gaat gebeuren. En thuis komen er afspraken over het handen wassen.”

Dat leven naast een van de grootste staalfabrieken van Europa soms zorgt voor overlast, snapt iedereen in Wijk aan Zee. “Toen wij hier kwamen wonen wisten we natuurlijk van Tata Steel”, zegt Z. Heining. Haar voornaam heeft ze liever niet in de krant. “Dit kan echt niet, dit is gevaarlijk. Vrienden van ons zijn vanwege de stofwolken zelfs verhuisd. Het is toch niet gezond dat wij daar nu ook over nadenken.”

Heinig heeft drie kinderen, van twee, zes en acht. Ze eist net als Slabbers meer duidelijkheid en vindt dat de gemeente of provincie moet optreden. De provincie Noord-Holland heeft al laten weten dat er ook onderzoek komt naar de luchtkwaliteit in de regio IJmond. Ook gaat de provincie kijken of het RIVM aanvullend onderzoek moet doen, bijvoorbeeld naar de gevolgen van de grafietregens voor volwassenen.

Linda Valent voert namens de dorpsraad van Wijk aan Zee het gesprek met onder meer het RIVM en Tata Steel. Ook haar kinderen, nu veertien en vijftien jaar oud, groeiden op naast de staalfabriek. “Dit rapport is shocking”, zegt ze. “De fabriek maakt er een potje van. Grafiet klinkt nog wel oké, dat zit ook in potloden. Nee, dit zijn zware metalenregens.”

Tien jaar geleden voerde Valent ook al het woord toen uit onderzoek was gebleken dat in de regio IJmond longkanker vaker voorkwam dan gemiddeld. “Het wordt tijd dat die oude fabriek zijn problemen oplost. Al dat stof wat vrijkomt, dat is niet van deze tijd.”

Lees ook: 

De buren van Tata Steel vragen zich af waar de overheid is

In de aanloop naar de verkiezingen voor de Provinciale Staten proefde Hans Marijnissen regionale thema’s. In Noord-Holland ging hij op bezoek bij inwoners van Wijk aan Zee. De buren van Tata steel vragen zich af waar de overheid is. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden