Bewegen om binnen te komen in jezelf

Uit het rijke aanbod van spirituele boeken, cursussen en workshops kiest Trouw de belangrijkste trends en thema's. Deze week op 7 in de Spirituele Toptien: de klassieke spirituele bewegingen.

Of ze het nu leuk vinden of niet, voor leerlingen van de vrije school is Rudolf Steiners bewegingskunst verplichte kost. Open dag van de Euritmie Academie op de Haagse vrije school.

Juf Corri de Leeuw, euritmiedocente in de onderbouw van de Haagse vrije school, heeft er ouderwets de wind onder. Netjes in een rij loopt haar vierde klas, gestoken in rode, gele, groene en blauwe hesjes, op zachte slofjes de grote academiezaal binnen.

Gehoorzaam volgen de kinderen haar instructies op. Ze doen zichtbaar hun uiterste best op de euritmie-oefeningen.

Vierdeklassers (’groep 6’ op een gewone basisschool) maken een belangrijke ontwikkelingsfase door, legt De Leeuw aan het publiek uit. „Ze stappen uit hun geheel en krijgen een ander zicht op hun omgeving. Ze gaan zelfstandig de wereld in kijken. Ze zien bijvoorbeeld ineens wat je aanhebt.”

„Mevrouw Van Hemert, Schumann alstublieft.”

De piano zet in. Op kleur dwarrelen de jongens en meisjes in grote kringen over de parketvloer. Ze zetten kruislingse stapjes, lopen op hun tenen en maken intussen ingewikkelde zwaaibewegingen met hun armen. Dan krijgen ze allemaal een koperen stok. Ze gooien de stok op, laten hem door hun handpalm naar beneden glijden en grijpen hem weer vast. Af en toe klettert er een tegen de houten vloer. Geeft niets, gewoon oprapen en weer doorgaan.

Als volleerde majorettes draaien en rollen ze de stokken in het rond, in zijwaartse pasjes van links naar rechts over het podium paraderend. Juf Corri geeft toelichting: „Leren loslaten en weer pakken. Ik pak en laat weer los. Deze oefening maakt de concentratie wakker.”

Na afloop van de presentatie wordt ze uitbundig gefeliciteerd, met bloemen, knuffels en lovende commentaren. „Fantastisch.” „Heel gaaf.” „Daar word je blij van.” „Ik moest een beetje huilen.”

En hoe vonden de kinderen het? Er is nauwelijks gelegenheid met ze te praten, want ze moeten meteen weer weg, naar sport, muziek en andere naschoolse bezigheden. Helena (10) zit nog op de grond haar schoenen te strikken. Vindt ze euritmie leuk? Na enig nadenken: „Sommige dansen wel, maar niet alles.”

Corri de Leeuw vindt het niet meer dan normaal dat haar leerlingen de euritmielessen niet altijd even leuk vinden. „Ik ben zelf klassiek balletdanseres geweest. Ik had ook geen zin om steeds maar weer aan de barre pliés te maken.”

Euritmie, zegt ze, is het warmdraaien van een ander gebied dan de spieren. Gymnastiek oefent in lichamelijke behendigheid, euritmie ontwikkelt innerlijke behendigheid, stimuleert het gevoelsleven. „De kinderen moeten daarvoor een weerstand overwinnen die vanzelfsprekend is. Euritmie helpt je binnenkomen in jezelf, helpt je in je midden komen. Dat kost nu eenmaal moeite. En voor elk kind is dat ook weer anders. Je hebt kinderen die sloffen en kinderen die op spitse voetjes lopen; je hebt kopkinderen en dromerige kinderen.”

De Leeuw is trots op de prestatie die haar leerlingen vanmiddag hebben neergezet. „Ze zijn heel vaardig, zonder het zelf te beseffen.”

Na de vrijeschoolleerlingen is het podium aan studenten en docenten van de Euritmie Academie.

In volwassen uitvoering zijn de euritmische bewegingsoefeningen uitgegroeid tot ware kunstvorm, zegt docente Gia van den Akker. „Anders dan de klassieke dans, waar meestal de choreografie het uitgangspunt is, begint de euritmische danskunst bij de muziek. Euritmisten dansen niet óp, maar vanuit muziek. Majeur bijvoorbeeld straalt in de bewegingen naar buiten, terwijl mineur meer rond is en naar binnen gekeerd.”

Schitterende kostuums en spectaculaire sprongen – attracties van de klassieke dans – ontbreken in de euritmische dans. Van den Akker: „Wij willen niet het lichamelijke accentueren. De kleding is dienstbaar aan de bewegingen, en de voeten ondersteunen wat de armen willen. Het gaat om voelen en bewegen, niet om denken.”

Op de muziek van Griegs ’Kobold’ glijden vier dansers over de vloer. De drie vrouwen pikken denkbeeldige bonen uit de lucht en trekken plagend om de opzichter heen.

Van den Akker spoort ze aan tot wakkerheid. „Let meer op de snelheid van je voeten.” Tegen Arnoud, de opzichter: „Je hebt muzikaal niet veel middelen meer om iets te zeggen. Je wordt eigenlijk de mond gesnoerd.”

Op verzoek van Van den Akker laat de piano de onderstem weg. Ze vraagt de toeschouwers of ze nog iets hebben ontdekt. „Ja”, klinkt het van de tribune, „de plaat blijft hangen. Het motief verandert niet meer. Eerst streeft hij, dan komt hij niet meer vooruit.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden