Bewaarders dreven handel in bolletjes

door Bart Zuidervaart

Bewaarders op het detentiecentrum Schiphol-Oost drukten vorig jaar geregeld uitgepoepte drugs van bolletjesslikkers achterover. Alle betrokkenen werden daar beter van. Dat ging goed tot een gedetineerde alarm sloeg.

De vijf oud-gevangenbewaarders die gisteren terechtstonden voor de Haarlemse rechtbank, deden hun delict voorkomen als een onnozele daad. Een wanhoopsactie om snel aan geld te komen. Ze hadden spijt. Veel spijt.

Rechter Monster vond het the limit. „Veel gekker moet het niet worden.” Medewerkers van de rechtbank veerden op toen ze eind vorig jaar het dossier onder ogen kregen. Daaruit bleek dat enkele bewaarders een kleine organisatie vormden, die geregeld bolletjes cocaïne van gedetineerden verduisterde. „Nu begrijpt de rechtbank waarom drugskoeriers soms voor 50 bolletjes terechtstaan, terwijl ze bij hun aanhouding zeggen er 90 te hebben geslikt”, zei rechter Monster.

De vijf verdachten – allen van Surinaamse komaf – hebben volgens het Openbaar Ministerie tussen januari en september 2006 bolletjesslikkers van drugs afgeholpen. Gedetineerden ’produceerden’ hun bolletjes in hun cel in het bijzijn van de bewaarder en uit het zicht van de camera. Andere bewaarders stonden op de uitkijk. Justitiemedewerkers die ervan afwisten, kregen zwijggeld. Gedetineerden die bij bewaarders aangaven dat hun celgenoot drugs ’kwijt wilde’, kregen soms zelfs tipgeld.

Een heel systeem, vond rechter Monster. „Zelfs de tipgever wordt beloond, terwijl je nota bene in de bajes zit.”

In Suriname was al bekend welke bewaarders wel drugs weg wilden smokkelen, hebben bolletjesslikkers tegenover het OM verklaard. Soms kregen welwillende gedetineerden ervoor betaald. Maar belangrijk was de lagere hoeveelheid cocaïne in hun maag, wat een lagere straf betekende. Volgens de rechter een ’win-win-situatie’.

Het OM schat dat anderhalf tot twee kilo cocaïne door bewaarders het complex is uitgesmokkeld. Bewaarders verklaarden gisteren dat ze de bolletjes doorverkochten aan dealers en daar tussen de 250 en 6000 euro aan hebben verdiend.

In april trok een gedetineerde aan de bel over de misstanden. Hij vertelde de leiding de namen van de bewaarders die zich bezig zouden houden met de verduistering, waarna justitie hun telefoons aftapten.

In augustus werd al een medewerker ontslagen wegens het verhandelen van drugs. In september betrapte de politie een andere bewaarder op heterdaad toen hij thuis zes bollen cocaïne verkocht aan een dealer. Deze bewaarder hielp justitie vervolgens aan namen van de overige verdachten.

Volgens officier van justitie M. Lengers hebben de verdachten op grote schaal misbruik gemaakt van hun positie als bewaarders, die toegang hadden tot ’aanzienlijke hoeveelheden drugs’. „Ze werkten het rechtsysteem tegen, door cocaïne die is tegengehouden juist verder te smokkelen. Dit werkt verrottend. Het vertrouwen in de overheid is hierdoor ernstig geschaad”, vond Lengers. „Nederland staat internationaal voor gek.”

De officier eiste gevangenisstraffen variërend van 24 tot 36 maanden, waarvan zes voorwaardelijk.

De advocaten van de voormalige bewaarders wezen de rechtbank op verzachtende omstandigheden, zoals financiële nood en moeilijke gezinssituaties. Maar ook zij verbaasden zich over de cultuur binnen de vleugel voor bolletjesslikkers in het detentiecentrum op Schiphol-Oost. „Hoe is dit in godsnaam mogelijk”, vroeg een van hen zich hardop af.

Uitspraken over twee weken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden