Bevolking van Sierra Leone kijkt rechters op de vingers

Het Speciale Hof voor Sierra Leone probeert de bevolking te betrekken bij het proces tegen Charles Taylor. De oud-president van buurland Liberia staat in Den Haag terecht voor oorlogsmisdaden.

Stijn Jaspers

Achter gesloten deuren doen dezer dagen in Den Haag getuigen hun verhaal in het proces tegen de Liberiaanse oud-president Charles Taylor. Hij staat terecht voor oorlogsmisdaden, begaan aan het eind van de vorige eeuw in buurland Sierra Leone, tijdens de burgeroorlog die meer dan een kwart miljoen levens eiste.

Ook in Freetown staan bij het Speciale Hof voor Sierra Leone verdachten terecht voor misdaden tegen de menselijkheid. Het tribunaal hoopt daarnaast bij te dragen aan het verwerken van een oorlogstrauma dat de bevolking van Sierra Leone heeft getroffen.

Henry Tucker volgt het werk van het speciale tribunaal en het proces tegen Charles Taylor op de voet. De Sierra Leoner is een van de vele slachtoffers van het geweld dat tijdens de burgeroorlog vanuit Liberia (1991-2001) het buurland overspoelde. Tucker moest vluchten voor de milities. Tijdens deze vlucht viel hij een paar keer zo hard dat er bloedingen in zijn ogen ontstonden waardoor deze onherstelbaar beschadigd raakten.

Zijn blindheid betekende voor Tucker, een voormalig medewerker van het Rode Kruis in Sierra Leone, het einde van een carrière en van zijn huwelijk. Gemarginaliseerd, maar niet verslagen, leerde Tucker braille en is hij op dit moment actief binnen een aantal stichtingen die zich inzetten voor de positie van blinden en slechtzienden.

Hij en zijn lotgenoten vinden het werk van het tribunaal belangrijk voor de verwerking van hun ervaringen. Een aantal slachtoffers is uitgenodigd om de zittingen bij te wonen in Freetown. Sommige van hen hebben ook getuigenverklaringen afgegeven tegen de verdachten die terechtstaan voor de gruweldaden. Ook het proces tegen Taylor is in Freetown rechtstreeks te volgen.

In duizenden bijeenkomsten is sinds 2002 uitleg gegeven over het werk van het tribunaal. Zo worden er regelmatig scholen bezocht en bezoeken scholieren het tribunaal in Freetown.

Dit werk werpt z’n vruchten af, zo bleek onlangs. Een recent onderzoek onder meer dan 10.000 inwoners van Sierra Leone heeft uitgewezen dat meer dan 90 procent van de ondervraagden van mening is dat het tribunaal heeft bijgedragen aan vrede en verzoening in het land.

Het tribunaal werkt samen met een grote groep plaatselijke niet-gouvernementele organisaties om de bevolking over zijn werk voor te lichten. Verder wordt er samengewerkt met andere VN-organisaties die in het land zijn vertegenwoordigd en ook met internationale niet-gouvernementele organisaties.

Herman von Hebel, griffier van het tribunaal, is erg enthousiast over het voorlichtingsprogramma. „Met al deze lokale bijeenkomsten is tot nu toe een groot gedeelte van de bevolking geïnformeerd over het werk van het tribunaal en is er een intensieve discussie ontstaan over ons werk”, aldus Von Hebel.

De ongeveer 200.000 mensen die door de jarenlange burgeroorlog in het Afrikaanse land fysiek hebben geleden onder het geweld vormen de belangrijkste doelgroep voor het voorlichtingswerk van het Hof.

De Sierra Leoonse rebellenbeweging, aangestuurd door Taylor, maakte er een gewoonte van te verkrachten en ledematen af te hakken. Daarnaast werden duizenden mensen blind gemaakt doordat rebellen smeltend plastic in de ogen goten of hun slachtoffers urenlang in de zon lieten kijken.

Ook hebben veel mensen oogschade opgelopen door rondvliegend puin van ontplofte raketten.

De processen dragen volgens Tucker bij aan het herstel van de rechtsorde in zijn land. „Iedereen die aanwezig is geweest, ervaart een gevoel van afsluiting van een zwarte periode uit onze geschiedenis”, vertelt hij. „Mensen willen nu naar de toekomst kijken. We proberen te vergeten en te vergeven wat er in Sierra Leone is gebeurd.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden