Bevende aarde, kelderende huizenprijzen

Advocaten Jan de Bie Leuveling Tjeenk (links) en Marnix Leijten (rechts) van de Nam in de rechtbank in Assen.Beeld anp

Een bijzondere rechtszaak gisteren in Assen, met buitenproportioneel veel mannen in pak. Daar stond de Nederlandse Aardoliemaatschappij (Nam) voor het hekje. Ruim negenhonderd woningeigenaren én twaalf woningbouwcorporaties daagden de Nam voor de rechter.

De aanklagers, verenigd in de Stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG), stellen de Nam aansprakelijk voor de gekelderde waarde van hun woning. Volgens de WAG is die waardedaling, die naar schatting varieert van 5 tot 25 procent, een rechtstreeks gevolg van de aardbevingen - en dus van de gaswinning. Volgens de WAG is die waardedaling, die naar schatting varieert van 5 tot 25 procent, een rechtstreeks gevolg van de aardbevingen - en dus van de gaswinning.

Schadeloos
De WAG wil dat de Nam zo snel mogelijk de Groningers, wier huizen in waarde zijn gedaald, schadeloos stelt. Nu legt de Nam ook wel geld bij om waardedaling op te vangen, maar pas op het moment dat een eigenaar zijn huis verkoopt. Als het verkoopbedrag lager ligt dan dat van andere huizen die vergelijkbaar zijn, compenseert de Nam het verschil. De WAG wil daar vanaf, omdat het enorm ophoudt, en soms is verkoop ook niet aan de orde. Bij een erfenis bijvoorbeeld, waarbij huiseigenaren een woning willen nalaten aan de kinderen. Of bij een echtscheiding, als een van de ex-partners in de woning blijft wonen.

Advocaten Pieter Huitema (links) en Ruud Glas van Stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG)Beeld anp

Vast peilmoment
De stichting wil een vast 'peilmoment' kiezen om de waarde van woningen te berekenen. De Nam ziet dat juist weer niet zitten. Zij wijst erop dat zo'n peilmoment een momentopname is. De waarde die dan berekend wordt, kan flink verschillen van de waarde op het moment van verkoop. Zo kunnen mensen over- of juist ondergecompenseerd worden. ''Op de willekeur die daardoor zal ontstaan, zit helemaal niemand te wachten'', zei Marnix Leijten, een van de twee advocaten van de Nam.

Bovendien zijn noch de bodembewegingen als de huizenmarkt statisch; er zijn meer oorzaken voor waardevermindering, zegt de raadsman. Mocht een woning weer in waarde stijgen, is er dan nog wel sprake van geleden schade?

Verantwoordelijkheden
Natuurlijk zijn er meer oorzaken aan te wijzen, pareert Pieter Huitema, die de WAG bijstaat. Maar dat ontslaat de Nam niet van haar verantwoordelijkheden, zegt hij. Volgens hem hebben de bevingen een open wond veroorzaakt, is de impact enorm en zeer ingrijpend. Als er één huis in een rijtje in de stutten staat, zijn de huizen van de buren ook meteen minder waard, zegt hij. Overigens staat Huitema ook gedupeerden bij die aanhoudende immateriële schade lijden door de bevingen, zoals psychische klachten of slapeloosheid. Die zaak zal vermoedelijk volgend jaar dienen.

Unieke zaak
Niet eerder vond in Nederland een rechtszaak plaats die vergelijkbaar is met deze. De omvang is uniek - 80.000 tot 100.000 woningen, negenhonderd eigenaren én twaalf corporaties, maar de zogenoemde rechtsvraag is dat ook. De rechtszaak was de hele dag live te volgen via de regionale zender RTV Noord.

De rechters - uit Overijssel, omdat medewerkers van de rechtbank Noord-Nederland bij een van de procederende stichtingen zijn aangesloten, nemen meer tijd dan gebruikelijk om tot een oordeel te komen. De uitspraak staat gepland op woensdag 2 september.

Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden