Beveiliging spoor op veel plaatsen verouderd

Sprinter door rood

De sprinter die zaterdagavond in Amsterdam tegen een dubbeldekker botste, reed vermoedelijk langzamer dan veertig kilometer per uur. De trein werd bij die lage snelheid niet automatisch afgeremd toen deze door een rood sein reed, zegt treinexpert Roel van den Bosch. Dit verouderde veiligheidssysteem veroorzaakt al jaren ongelukken en bijna-ongelukken op het steeds drukkere spoornet. Bosch: "De Onderzoeksraad voor de veiligheid heeft al vaak gewaarschuwd".

De machinist van de sprinter reed door rood, zo maakte minister Schultz van Haegen van infrastructuur gisteren bekend. Het is de eerste bevinding van de Inspectie Leefomgeving en Transport, die het onderzoek doet naar het ongeluk waarbij een vrouw om het leven kwam en meer dan honderd gewonden vielen.

"We hebben in Nederland last van een remmende voorsprong", zegt Robert Jan Roos, spoorexpert bij adviesbureau Arcadis. De huidige spoorbeveiliging, Automatische Trein Beïnvloeding (ATB), was ooit het beste van het beste. Na het ongeluk bij Harmelen (1962, 93 doden) is het overal ingevoerd. "Inmiddels horen we bij de middenmoot wat veiligheid betreft. Denemarken bijvoorbeeld is in één keer overgegaan naar het nieuwe Europese veiligheidssysteem ERTMS (European Rail Traffic Management System) en loopt voorop."

Zoals het nu gaat, hinkt de spoorsector volgens Roos op twee gedachtes: doorgaan met het moderniseren van het oude systeem, of overstappen op de Europese en dure standaard ERTMS. Op ruim duizend locaties zijn volgens ProRail de oude systemen vernieuwd, waardoor ook treinen die langzamer dan veertig kilometer per uur rijden automatisch afremmen als de machinist door rood rijdt. Of dat ook geldt voor de plek van het ongeluk in Amsterdam-West wil het ministerie nog niet zeggen.

De commissie spoor, die onderzoek deed naar de kwaliteit van de spoorwegen, concludeerde in februari dat overstappen op ERTMS de voorkeur heeft. Dit systeem is nu alleen nog ingebouwd op de hogesnelheidslijnen en op de Hanzelijn richting Duitsland. Dit zou volgens de commissie 900 miljoen euro meer kosten dan het helemaal vernieuwen van het bestaande ATB.

Ook moeten de treinen voor 200 tot 300 miljoen euro worden aangepast om ERTMS te laten werken. De Nederlandse Spoorwegen hebben al laten weten niet te willen opdraaien voor deze investeringskosten.

Volgens Roos is het niet nodig om de al gemoderniseerde ATB-seinen te vervangen voor ERTMS. "Wel zou het goed zijn om vanaf nu alle seinen die verouderd zijn meteen te vervangen door het nieuwe Europese systeem."

Ook de Onderzoeksraad van de veiligheid drukte de minister vorig jaar op het hart vaart te maken met ERTMS naar aanleiding van een ongeluk in 2009 in Barendrecht. Twee goederentreinen kwamen toen in botsing omdat één met 39 kilometer per uur door rood reed.

Systeem leidt al jaren tot ongelukken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden