Opinie

Bevallen hoeft écht niet altijd in het ziekenhuis

Vrouwen bevallen het best in een vertrouwde omgeving. Beeld anp

NEL HAGEN EN REBEKKA VISSER   Als we niet opletten verdwijnt de thuisbevalling, waarschuwen de vroedvrouwen Nel Hagen en Rebecca Visser. Onnodige medicalisering is het gevolg.

Internationaal wordt Nederland geroemd om haar verloskundige systeem waarbinnen vrouwen kunnen bevallen waar en met wie ze maar willen. Deze inrichting van de geboortezorg staat onder toenemende druk. De beroepsvereniging van gynaecologen (NVOG) pleit voor afschaffing van de zelfstandige positie van verloskundigen. Hiermee is een weg ingeslagen die, net als in Amerika, zal leiden tot onnodige verdere medicalisering van een proces dat in diepste wezen fysiologisch is.

De NVOG spreekt al van het plan om eerste kinderen alleen nog bij de gynaecoloog in een ziekenhuis geboren te laten worden. In onze praktijken bevallen verreweg de meeste vrouwen thuis, ook van hun eerste kind. Zijn de vrouwen in Schoonhoven en Usquert van een speciaal soort? Wat is er aan de hand?

Als gevolg van de vermeende hoge babysterfte is Nederland in een verlammende kramp geschoten. De begeleiding van een zwangere en barende wordt steeds meer gevat in protocollen en stringente afspraken. Dit heeft er toe geleid dat er steeds minder 'gezonde' zwangeren zijn. De bandbreedte wordt smaller: waar je vroeger als iets zwaarder dan gemiddeld of iets jonger of ouder dan gemiddeld gewoon zwanger heette, daar ben je nu ineens risico-zwangere geworden. Inmiddels eindigt in Nederland het merendeel van de zwangeren in de tweede lijn, met een verveelvoudiging van het aantal onnodige medische ingrepen tot gevolg. De discussie over babysterfte is veel genuanceerder dan de in de media regelmatig getrokken conclusies.

Marktaandeel
Angst voor het overlijden van de baby en voor pijn zijn echter exact de ingrediënten om een vrouw te beletten ontspannen haar kind te krijgen. Op onjuiste gronden wordt gesleuteld aan een systeem dat heel goed functioneerde. Hoewel dit niet hardop gezegd wordt, zijn ook zakelijke belangen in het geding. In de strijd om marktaandeel bieden ziekenhuizen tegen elkaar op met de mooiste kraamsuites en 24/7 pijnbestrijding. De keerzijde van medicinale pijnbestrijding op kortere en langere termijn wordt hier zelden genoemd.

Tegenover deze wereld, die wordt gevoed door angst en macht, staat een andere wereld: je hebt een vrouw en die wordt zwanger. Die vrouw vraagt om niet meer dan in gezondheid en op waardige wijze haar eigen kind te mogen krijgen. Die vrouw bevalt het best in een omgeving waar ze zich veilig voelt, waar ze zich kan terugtrekken en waar rust heerst. Probeer maar eens een poes die gaat werpen uit de schuur te halen, in een auto te stoppen om haar bij een dierenarts op een tafel verplicht ontspannen te laten bevallen. Er zijn twee mogelijkheden: óf de poes werpt helemaal niet óf zij zal in blinde paniek wel haar jongen baren, maar een spoor van bekrabde personen achterlaten. Bij vrouwen werkt het op dezelfde manier.

Natuurlijke wijze
Een gezonde zwangere is beter af in de eerste lijn, bij de verloskundige of verloskundig-actieve huisarts. Ze is namelijk niet ziek, ze is in blijde verwachting. De zorg die zij krijgt is per definitie klein, want in de meeste gevallen zou het hele proces op natuurlijke wijze zonder enige medische zorg ook prima verlopen. Wanneer er meer zorg nodig is, dán wordt zorgvuldig en met mate de hulp van de gynaecoloog ingeroepen.

Om zorg op maat voor gezonde zwangeren te behouden is er maar één weg: begeleiding door een zelfbewuste verloskundige die irreële angsten wegneemt en door haar persoonlijke begeleiding het vertrouwen van de zwangere in zichzelf vergroot. Net als Scandinavië moet Nederland investeren in het versterken van de verloskundige eerstelijnszorg. Dit levert betere én goedkopere zorg dan het ombuigen van het systeem naar Amerikaans model.

Nel Hagen en Rebekka Visser: verloskundigen in Schoonhoven en Usquert

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden