Beurskens blijft op zoek naar uitdagingen

Toonbeeld van onverzettelijkheid. Nooit stapte Carla Beurskens voortijdig uit een marathon, hoe groot het lijden vaak ook was. In april start ze in Rotterdam. Niet om op haar 41ste te recreeren, haar streven (onder de 2.30 uur) is voor elke andere Nederlandse onbereikbaar. “Ik wil nog even kijken wat er uit mijn lichaam is te halen”, zegt de veterane die een opmerkelijke comeback maakt.

Van een Nederlandse dubbelslag komt het niet. Zoals de Limburgse atlete in alle volgende titeltoernooien nimmer haar kwaliteiten ten volle heeft kunnen etaleren. Lange tijd heeft Beurskens het niet echt willen toegeven, maar ze beaamt nu dat het drama op Griekse bodem - waar vrouwen zich voor het eerst in de geschiedenis op een internationaal toernooi aan de klassieke afstand mochten wagen - de grootste teleurstelling vormt uit haar lange carriere. “Ik was zo beresterk en zelfverzekerd, dat gevoel heb ik later niet meer zo gehad. Ik kan me nog goed herinneren dat na vijftien kilometer Haico Scharn een eindje met me mee opliep en me vertelde dat Gerard had gewonnen. Er ging een rilling door me heen, het zal toch niet waar zijn dat ik ook ga winnen, vroeg ik me af.” Die schrik bleek voorbarig. Niet veel verder volgde in de wind een klimmetje, waar met vele uren vertraging een laxeermiddel in werking trad. Nooit had ze enige ervaring met het tablet opgedaan, toch had ze het op aanraden van medemarathondeelnemer Cor Vriend geslikt. Zoals ze jaren later tijdens de Olympische Spelen in Seoul aantrad op nieuwe schoenen, en de race slechts joggend kon voltooien.

In de tussenliggende periode vormden titeltoernooien voor Beurskens een ware crime, maar de tegenslagen hebben haar er niet onder gekregen. Integendeel, gisteren nam ze deel aan de City-Pier-City-loop (waar ze derde werd) om wedstrijdritme op te doen voor de marathon van Rotterdam, op 17 april. 41 Jaar is ze inmiddels, maar de Nederlandse recordhoudster op vele lange afstanden is nog altijd benieuwd naar de mate waarop haar frele lichaam grenzen kan verleggen. Slechts 46 kilogram weegt ze bij een lengte van 1.65 meter. Op het snelste parkoers van Nederland richt ze zich volgende maand op een tijd onder de 2.30 uur, een streven dat geen enkele andere Nederlandse kan waarmaken.

Afgeschreven was de inwoonster van Venlo, ofschoon hoge leeftijd niet per se een rem behoeft te vormen op duurprestaties. Een stressfractuur aan het bekken, een spierblessure in haar bil en een schildklierontsteking hielden haar meer dan een jaar ('90/'91) bij wedstrijden weg. Terugkomen bleek zo moeilijk, dat zelfs Beurskens door twijfels werd bevangen. “Met lopen aan de top is het gedaan. Een nare gedachte die ik zo snel mogelijk weer uit mijn hoofd zette. Het was een heel moeilijke tijd, waarin ik niets heb overhaast. Niet even proberen, om te testen of ik iets voel, zoals het zo vaak gaat. Lang alleen fietsen. Daarna tien minuten lopen, als een beginneling. Een jaar vol trainen heeft het geduurd voordat ik dat felle weer had. Vorig jaar september voelde ik voor het eerst weer de kracht in mijn benen.”

De comeback ging niet ongemerkt voorbij. Eind vorig jaar liet Beurskens zich voor de zevende maal kronen tot koningin van Hawaii. Een marathon waar mensen vriendelijk zijn en de stress van het heilige moeten ontbreekt. Waar de sfeer goed is, gedijt Beurskens, maar ze heeft altijd de suggestie weerlegd dat ze mentaal niet opgewassen zou zijn tegen grote toernooien. “Onzeker voel je je altijd. Het gebeurt zelden dat je je beresterk voelt. Er kan in tweeenhalf uur zoveel gebeuren. Mislukt het, dan is het geen afstand die je binnen korte tijd nog een keertje loopt.”

Het is misschien wel tekenend dat ze eenmaal startte in New York en prompt tenonder ging in de massaliteit. Het was haar derde marathon en ze was onwetend van het feit dat de links op een weg startende vrouwen enkele kilometers verderop samen worden gevoegd met de van rechts komende mannen. “Ik raakte totaal in paniek.” Op het slechte wegdek koos ze de zijde van Grete Waitz (marathongrootheid van het eerste uur), waarna ze met haar linkervoet in een gat zwikte. Daar ontstond de eerste van drie stressfracturen waarmee ze in haar lange loopbaan te kampen kreeg.

In Hawaii hoort ze bij het interieur. De uitnodiging voor dit najaar is al binnen. Vreselijk noemt ze het tijdstip van opstaan - twee uur in de ochtend - om goed geprepareerd om half zes aan de start te kunnen staan. Maar ze neemt het voor lief want “de sfeer is er geweldig en ik heb er vele vrienden. Die totaal andere omgeving maakt het zo speciaal. Je loopt een heel eind met de zee mee. En na vijftien kilometer zie je de zon opkomen. Prachtig.” Ze waardeert de toeschouwers die in het park waar de finish is, ook blijven wachten op de gekwelde zes uur-loper. Dat is de reden waarom ze ook zo gaarne in Japan aantreedt. “Langs het hele parkoers staat de toeschouwers rijen dik met vlaggetjes te zwaaien. Dan loop je compleet in een roes.” In Seoul maakten de toeschouwers plaats voor zwaar bewapende soldaten. Zie het verschil: in Tokio liep Beurskens in 1987 het vorstelijke Nederlandse record van 2.26,35, waarmee ze nog altijd bij de beste twintig loopsters aller tijden staat; in Seoul overwoog ze voor het eerst uit te stappen, maar voltooide ze de race in beschamend tempo.

Snelle tijden lopen is bij gebrek aan titels hoofddoel voor Beurskens. Tokio noemt ze als hoogtepunt van haar carriere, al is ze bijna net zo trots op de derde plaats van het WK vijftien kilometer, waarmee ze het teleurstellende EK atletiek van 1986 wegspoelde. Ze kan zich geen voorstelling maken van haar huidige mogelijkheden, maar in Rotterdam wil ze in elk geval onder de tweeenhalf uur eindigen. “Ik wil nog even kijken wat er uit mijn lichaam te halen is”, zegt de atlete die nog leergierig genoeg is om op haar 'oude dag' met hoogtetraining te experimenteren. Een fenomeen dat in de Nederlandse topsport veel te lang een onontgonnen terrein is gebleven. “Nee, een verslaving is het niet. Ik wil elke wedstrijd zo goed mogelijk lopen. Daarom kies ik voor snelle parkoersen. Marathons, misschien loop ik ze nog wel heel lang, maar niet meer op dit niveau. Straks kies ik voor de minder snelle wedstrijden in een mooie omgeving. Waarom? Het blijft mentaal natuurlijk een hele opgave. Dat merk ik in training. Ik kan niet meer zo goed tegen slecht weer, zoals die harde wind. Dan laat ik de moed soms vallen. Als je zoals nu in een topweek qua omvang zit, hik je echt aan tegen een duurloop van tweeenhalf uur. En de tempotrainingen zijn geestelijk moeilijk lang vol te houden. Maar toch wil ik nog altijd veel doen voor de marathon. Er hangt altijd een aparte sfeer, onvergelijkbaar met andere wedstrijden. En het is toch het koningsnummer van de atletiek.”

Rotterdam liep Beurskens slechts twee keer eerder. Het evenement in de Maasstad mag wereldfaam genieten met het snelste parkoers, de vrouwen worden er verwaarloosd. “Met goede tegenstand had ik er vaker willen lopen. Ik had nu eigenlijk in Parijs, Boston of Londen willen starten, maar omdat die binnen een week van het NK op de kalender staan, kreeg ik een startverbod. Maar tot mijn stomme verbazing lees ik dat Bert van Vlaanderen wel in Parijs loopt.”

Beurskens werd in 1986 vierde in de marathon van Chicago, waarin Joan Benoit en Ingrid Kristiansen voor haar de nog altijd staande gebleven tweede en derde wereldtijd realiseerden. Een start in Londen had Beurskens mogelijk wederom in een historische race gebracht, daar het evenement door het Chinese looppeloton van Ma Jungren wordt aangedaan. Het wereldrecord van Kristiansen wordt er gesloopt, zo is de veronderstelling. Zoals de Chinezen vorig jaar op de baan de wereld verbaasden met 'onmogelijke' grensverleggingen.

“Wat dat betreft is het maar goed dat ik in Londen niet start. Ik ben benieuwd wat ze daar gaat lopen. Wat er vorig jaar gebeurde, is onbegrijpelijk. Ik ken een Chinese marathonloopster die in Japan woont. Dus ik weet dat Chinezen enorm kunnen afzien. Die tijden op de 1500, 3000 en 10 000 meter zijn verschrikkelijk, bijna onmogelijk. Hoe zal Kristiansen (wereldrecordhoudster marathon en als zodanig op de tien kilometer vorig jaar onttroond - red) hebben gereageerd? Die heeft als een beest getraind met optimale begeleiding. Met een hele universiteit achter haar, een masseur, een dokter en uitgekiende voedingsschema's. Van die Chinezen hoor je de gekste verhalen. Ze zouden schildpaddebloed drinken - ik zou over m'n nek gaan - en dagelijks op hoogte 42 kilometer lopen. Dat kan toch niet? Dat houdt een normaal mens maar twee weken vol, anders ontstaan er botbreuken.”

Wonder

In buitenlands licht bezien is het nog een wonder dat Beurskens zo'n enorme staat van dienst kon opbouden. Puur op basis van haar talent, verder moest ze het allemaal zelf uitzoeken. Eerst met Carel van Nisselroy, later met haar echtgenoot/trainer Jacques Roemerman. “In Nederland is nu eenmaal geen geld voor sport. Zoals het er in Duitsland en Italie wel is. Katrin Dorre loopt altijd goed. Die gaat voor een titeltoernooi met een Duitse ploeg twee maanden op hoogtestage in Mexico en krijgt een dokter en fysiotherapeut mee. Dat is hier niet mogelijk. Wat hoogtestages betreft moet iedereen het zelf uitdokteren. Ik ga in mei drie weken naar Boulder in de VS, zonder doktersbegeleiding. Vorig jaar heb ik voor het eerst de voordelen ervan ondervonden. Terug in Nederland liep ik twee weken later in training voor het eerst sinds jaren 400 metertjes onder de zeventig seconden. Dit jaar wil ik het effect eens in een goede wegwedstrijd uitproberen.”

“Het is jammer dat het in Nederland nooit eens goed kan. Alleen voor de Spelen van 1984 was het allemaal prima geregeld. Toen zijn we met de wegselectie en Rob Druppers drie weken van tevoren met een coach en fysiotherapeut naar San Diego geweest.” Rob Druppers reisde vlak voor zijn start in Los Angeles geblesseerd terug naar Nederland. De marathonploeg (met Beurskens die onderweg een contactlens verloor) kon geen potten breken. De uitzondering bevestigde kortom de regel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden