Beter inzicht in effect behandeling moet patiënt helpen

Minister BruinsBeeld ANP

Er komt 70 miljoen euro voor experimenten die inzichtelijk maken wat een behandeling betekent voor de levenskwaliteit.

Wat betekent een behandeling voor het leven van een patiënt? Die informatie is er nog nauwelijks. De zorgsector wil dat veranderen zodat patiënten ook weten wat de impact is van een bepaalde operatie of chemokuur. Minister Bruno Bruins van medische zorg steunt deze beweging. Vandaag maakt hij bekend de komende vier jaar 70 miljoen euro te investeren in ‘uitkomstgerichte zorg’.

“De keuze voor een behandeling kan verschillen omdat ze verschillende uitkomsten hebben die van invloed zijn op de kwaliteit van leven zoals de patiënt die ervaart”, stelt Bruins. “Het helpt om dit nog meer inzichtelijk te maken.”

Bruins noemt als voorbeeld patiënten met prostaatkanker. Bij hen wordt kwaliteit van zorg nu onder meer afgemeten aan de overlevingskansen terwijl uitkomsten die ook relevant zijn voor de arts en de patiënt, zoals incontinentie of erectiestoornissen, buiten beeld blijven. De minister vindt het belangrijk dat arts en patiënt alle mogelijkheden en voor- en nadelen bespreken. “Dat klinkt heel logisch, maar we staan nog aan het begin van deze ontwikkeling.”

Gesprekken

De afdeling longoncologie in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg is ongeveer anderhalf jaar geleden begonnen met gesprekken waarbij patiënt en arts samen beslissen. De longarts doet het eerste gesprek, legt uit wat de behandelopties zijn en welke gedachten hij daarbij heeft. Daarna, en dat is nieuw, volgt een tweede gesprek met een gespecialiseerd verpleegkundige, die dieper moet graven in de psyche van de patiënt.

“Vaak is het eerste antwoord niet het enige antwoord”, zegt psycholoog Marjan Traa van ETZ. Zij besprak met de longartsen en verpleegkundigen hoe zij de gesprekken moeten voeren en door kunnen vragen. “Daarnaast worden patiënten naar ons doorverwezen als angst, stemmingsproblemen of andere psychosociale klachten een rol spelen. Als iemand bang is voor iets dat hij in zijn omgeving heeft gezien, kan hij ten onrechte afzien van een behandeling.”

Partner en kinderen

Soms overweegt iemand een behandeling omdat de partner en kinderen dat willen. ‘Voor mij hoeft het niet’, zegt de patiënt. Dan is het goed om een gesprek te beginnen over wat iemand zelf wil. En of partner en kinderen wel echt willen dat hun geliefde voor een langere ziekte kiest. Soms is niet behandelen de beste zorg.”

Dat soort gesprekken verloopt beter als er informatie aanwezig is over ervaringen van andere patiënten. Daarom krijgen de patiënten in het ETZ gedurende en na de behandeling vragenlijsten voorgelegd. Het ETZ is niet het enige ziekenhuis dat begonnen is aan een project voor uitkomstgerichte informatie. In het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam, het Medisch Spectrum Twente en het Erasmus MC in Rotterdam lopen ook experimenten.

De 70 miljoen euro van Bruins is bedoeld om alle informatie te vergaren, toegankelijk te maken en te verspreiden. Dat kan onder meer via keuzehulpen, waar diverse artsenverenigingen aan werken. Zo krijgen patiënten informatie over medische gegevens als overlevingskansen en complicaties en niet-medische gegevens die vragen beantwoorden als: kan ik nog werken, voor mijn (klein)kind zorgen en mijn leven weer oppakken?

Lees ook: Waarom simpele verbeteringen in de zorg voor dementen maar niet van de grond komen

De zorg voor dementen en hun mantelzorgers kan met ogenschijnlijk kleine veranderingen enorm verbeteren, maar het zorgstelsel is 'weerbarstig als schokbeton'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden