Beter imago voor vak Duits/Wereldcongres van leraren impopulaire taal

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - Het blijft tobben met het imago van het Duits. Het aantal scholieren dat de taal in het eindexamenpakket opneemt, daalt nog steeds gestaag. Het elfde wereldcongres voor leraren Duits in Amsterdam hoopt een bijdrage te leveren aan de positieverbetering van de taal.

De Duitse toeristen die deze zomer in Amsterdam verblijven krijgen versterking. De internationale organisatie van leraren Duits (IDV) verwacht op haar congres, dat volgende week in de hoofdstad wordt gehouden, 1 500 leraren Duits. Ze komen van over de hele wereld, vanuit Amerika, Afrika en Azië. Minder dan vijf procent van de gasten is Nederlands.

De IDV vertegenwoordigt een kwart miljoen mensen uit 64 landen. Onlangs hebben lerarenorganisaties uit Ivoorkust en Venezuela zich als nieuwe leden aangemeld. IDV-voorzitter Gerard Westhoff reist de hele aardbol rond om met leraren Duits te praten. “Dan pas valt op hoe gek Nederlanders met de taal van hun buren omgaan”, zegt hij.

Het is dan ook geen toeval dat het vierjaarlijkse congres hier plaatsvindt. Het oordeel over het Duits is in Nederland negatiever dan overal elders, meent Westhoff. Was de Duitse taal tot de Tweede Wereldoorlog van grote invloed op het Nederlandse culturele leven, sinds de oorlog heeft de taal zich niet meer kunnen bevrijden van een slecht imago.

De hardnekkige misverstanden die het Duits aankleven - lelijk, moeilijk en overbodig - zijn overigens niet alle terug te voeren op de oorlog. De toegenomen invloed van het Amerikaans-Engels, maar bijvoorbeeld ook de wijze waarop het Duits onderwezen wordt, hebben het Duits ondergeschoffeld.

Nederlanders menen dat ze met Engels overal kunnen komen, zegt Westhoff. Ze realiseren zich niet dat slechts een kleine vijftig procent van de Europeanen Engels spreekt. Voor ruim dertig procent is Duits de hoofdtaal. Duits wordt dan ook niet alleen in Duitsland gesproken, zoals wij nogal eens willen vergeten, maar ook in Oostenrijk, Zwisterland, Luxemburg, België en Lichtenstein. Maar ook een Pool en een Hongaar, voor wie Russisch een besmette taal is, praten met elkaar in het Duits.

Voor het misverstand dat de taal moeilijk is, moeten de leraren de hand in eigen boezem steken, bekent Westhoff. Wie werd op de middelbare school niet lastig gevallen met de eindeloze rijtjes en uitzonderingen. Inmiddels worden leermethoden gebruikt die beter aansluiten bij de leefwereld van de leerlingen en waarin meer ruimte is voor de spreektaal. “Zodat ze op vakantie of bij het tv-kijken merken dat Duits handig en belangrijk is.”

Aan de afname van het aantal leerlingen dat Duits in het eindexamenpakket kiest, is evenwel nog geen einde gekomen. In 1986 deden 28 000 Havo-leerlingen eindexamen Duits, in 1996 was dat teruggelopen tot 18 000.

Op het middelbaar beroepsonderwijs dreigt het vak zelfs helemaal te verdwijnen. Het aantal studenten Duits aan de universiteiten is met zo'n 200 'schrikbarend laag', vindt Westhoff. Hij voorziet op niet al te lange termijn een groot tekort aan leraren voor de middelbare scholen.

Het congres mag daarom allesbehalve saai zijn. “Het wordt een happening”, zegt congressecretaris en leraar Henk Diephuis, “geen serieus wetenschappelijk congres waar leraren praten over de manier waarop zij hun leerlingen de grammatica-rijtjes bijbrengen.”

En om ook het publiek iets mee te geven van op de charme van de Duitse taal, zal een culturele gedeelte van het congres openbaar zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden