Betekenis van de kerk

Is de kerk een constructiefout, zoals theoloog Harry Kuitert in zijn nieuwe boek zegt? Dat zou best kunnen. Dit jaar kwam ik weer in tientallen kerken door het hele land. Steeds keerde ik hoofdschuddend naar huis terug. Hun dogma's en moraal zijn een eitje vergeleken bij de harde doctrines van integratie, zelfbeschikking en shoppen die de overheid en reclame ons opdringen. Verslaap je op zondag de kerkdienst, dan staat er maandag niet eens een ouderling met een oudtestamentische frons op de stoep.

Van daklozen tot bungalowbewoners moest ik aanhoren dat ze steun en inspiratie van de kerk krijgen. Hou toch op, zet de tv aan en laat je inspireren door de grijns van Paul de Leeuw. Een man vertelde dat hij zich door het zingen in de kerkdienst zo gesterkt voelt in zijn geloof. Ga eens tijdens de spits een trein in, meneer. Als er iemand op uw tenen gaat staan komt er vanzelf een 'halleluja' (of erger) uit uw mond. Alles wat van boven komt, komt van beneden.

En dan al dat vrijwilligerswerk! Denk toch lekker regressief aan jezelf, dat is volgens Anna Enquist in het katern Letter & Geest (22 november) de kern van religie. Help je je buurtje? Stuur een factuurtje!

Stop in deze adventstijd ook met navelstaren. Neem een voorbeeld aan hoe hetzelfde katern (29 november) de Tsjechische president Václav Havel beschrijft als iemand die 'hield van toneel, drank en vrouwen en (o ja) mensenrechten'. Dat hij in zijn 'Brieven aan Olga' een schaamteloos eerlijk zelfonderzoek verricht in de trant van de mystici en puriteinen, wordt terecht verzwegen. Zo kun je toch nooit een Maserati bij elkaar sjoemelen?

De kerk is onverbeterlijk. Ik blijf maar gevraagd worden om foute lezingen te houden, bijvoorbeeld over hoe je een beetje leuk oud kunt worden - en dus mogelijk langer leeft en de samenleving meer kost. Kerkmensen bezochten zelfs een symposium over hoe je vrede kunt bevorderen, in plaats van thuis hun aandeeltjes te checken in de wapenindustrie. En dan die avond over 'de hongerigen spijzen'! Ongelooflijk dat ze daar op afkwamen, terwijl er een voetbalwedstrijd op tv was met spelers die elk meer dan een miljoen per maand opstrijken.

Dan heb ik het nog niet eens gehad over de gigantische historische missers van de kerk - ook wel missie genoemd - zoals het opzetten van de zorg, het onderwijs en de landbouw. Complete ministeries moesten er worden opgetuigd om die fouten te herstellen. Kreunt de maatschappij niet onder de last van de zorg? Wat een idioot idee om te menen dat iedereen daar recht op heeft. En nog steeds promoot de kerk dat in de derde wereld, zodat staatsecretaris Van Rijn straks ook daar de pis van enkels kan gaan vegen.

Het onderwijs is eveneens onbetaalbaar geworden sinds de kerk dat begon te geven aan naar groene zeep ruikende arbeiderskindertjes. En omdat monniken startten met het inpolderen van vruchtbaar land, lijdt vandaag half Nederland door het vele voedsel aan overgewicht. Beschuldigend duwen mensen hun buik als een aangebouwde consistorie over straat.

Kuitert heeft gelijk. De kerk is een constructiefout. Waarom? Omdat de constructeur zelf niet spoort. God is buitensporig. Als hij het nog een keer waagt om op aarde geboren te worden, moet hij niet in een stal maar in een beschermde woongroep gezet worden. Daar dient hij verplicht een cursus eigenbelang te volgen, met behulp van het lezen van De Telegraaf.

Niet dat ik er veel van verwacht. God is allemachtig hart-leers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden