’Betancourt erger dan bewakers’

(Trouw) Beeld AFP
(Trouw)Beeld AFP

Valt ex-gijzelaar en mensenrechtenicoon Ingrid Betancourt van haar voetstuk? Volgens Amerikaanse medegevangenen was zij een arrogante egoïste, die weigerde voedsel te delen.

Toen Ingrid Betancourt (47) na zes jaar gevangenschap afgelopen juli uit de Colombiaanse jungle werd bevrijd, werd dat overal in de wereld gevierd. In Frankrijk, haar tweede vaderland, kreeg zij een heldenontvangst, in Lourdes werd een speciale dienst aan haar gewijd. De bewondering voor iemand die een groot deel van haar tijd biddend en geketend aan een boom had doorgebracht, was groot.

Maar een boek van drie Amerikaanse medegijzelaars dat gisteren verscheen, ’Out of Captivity’, vertelt een ander verhaal.

De Amerikanen werkten voor een bedrijf dat was ingehuurd om de drugsactiviteiten van de rebellenbeweging Farc in kaart te brengen, tot hun vliegtuig neerstortte. Zo kwamen zij in handen van de Farc, in het kamp waar Betancourt, de belangrijkste gijzelaar van de guerrilla, al langer werd vastgehouden.

De drie auteurs beschrijven het leven in deze ’junglegoelag’, waar veertien gijzelaars waren ondergebracht, als een constante strijd om slaapruimte, voedsel, een exemplaar van een Spaans-Engels woordenboek en nieuws over de buitenwereld.

Betancourt had als enige een radio, maar weigerde te zeggen of zij iets belangrijks had gehoord. Dat zette kwaad bloed, omdat iedereen wilde weten of er voor een van hen een boodschap was uitgezonden.

Volgens het boek probeerde Betancourt de dienst uit te maken in het kamp, onder andere door op papier te zetten wie zich wanneer mocht wassen. Ook beklaagde zij zich over de kleur van het matras (hemelsblauw) dat zij kreeg.

Het meest kritisch over Betancourt is Keith Stansell (44), een oud-marinier. De aristocratische Betancourt, dochter van een diplomaat en een voormalige schoonheidskoningin, gedroeg zich als ’een prinses voor wie de Farc speciaal een kasteel had gebouwd’. „Haar arrogantie was grenzeloos. Sommige bewakers behandelden ons beter dan zij.”

Stansells co-auteur Thomas Howes (55) schrijft dat de gevangenschap voor haar ’bijzonder moeilijk’ was. „Zij dacht alleen aan zichzelf en hield er niet van eten in gelijke porties te verdelen.” Volgens Stansell heeft Betancourt hem en zijn landgenoten zelfs in gevaar gebracht. Hij beweert dat zij een brief schreef aan een Farc-leider waarin ze uitlegde dat de drie CIA-agenten waren, die ’misschien chips in hun lichaam hebben waardoor zij makkelijk zijn op te sporen’. Betancourt zou aangedrongen hebben op overplaatsing van de drie. Stansell: „Maar ze hadden ons ook eenvoudigweg kunnen vermoorden omdat Ingrid graag meer ruimte voor zichzelf wilde hebben.”

Kritische geluiden over Betancourt waren er al voor de publicatie van het boek. Haar voormalige partner, de reclameman Juan Carlos Lecompte, voerde zes jaar een niet aflatende campagne voor haar vrijlating. Maar toen het zo ver was, was voor iedereen te zien dat zij niets van hem moest hebben.

Lecompte beklaagde zich afgelopen maandag in een interview in een Colombiaanse krant over haar ’kilheid’, die volgens sommigen het resultaat is van een verhouding met een andere vrouw die Lecompte tijdens de gijzeling kreeg.

Ook de huwelijken van Howes en de derde auteur van Out of Captivity, Marc Gonsalves (36), overleefden de gijzeling niet. Stansell trouwde met een Colombiaanse stewardess, die hij ontmoette niet lang voor hij gevangen werd genomen. Zij beviel van een tweeling terwijl hij vast zat.

Stansell, Howes en Gonsalves beschrijven hun ervaringen in aparte hoofdstukken. Gonsalves oordeelt wel positief over Betancourt. Hij had een heel goede band met haar, wat de jaloezie van de mannelijke gijzelaars wekte. Nadat Betancourt een vluchtpoging ondernam, werd zij vaak vastgeketend. „Maar ik heb haar nooit zien klagen of huilen.”

Betancourt heeft nog niet gereageerd op het boek.

Ingrid Betancourt genoot na haar bevrijding in juli vorig jaar een heldenstatus. (FOTO AP) Beeld
Ingrid Betancourt genoot na haar bevrijding in juli vorig jaar een heldenstatus. (FOTO AP)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden