Voetbal

Betaald voetbal maakt de balans op, hoe groot wordt de financiële catastrofe?

Denzel Dumfries van PSV maakte achteraf gezien op 8 maart het laatste doelpunt van dit voetbalseizoen: de 0-1 bij FC Groningen. Beeld BSR

Het betaalde voetbal gaat zeker tot 1 september op slot. Inkomstenverlies kan voor het nieuwe seizoen oplopen tot 50 procent.   

Eindelijk zekerheid. Tot zover het positieve nieuws voor het betaald voetbal in Nederland, na de persconferentie van premier Mark Rutte. De eredivisie en eerste divisie krijgen vanwege de maatregelen tegen corona dit seizoen geen kampioen, want ze mogen niet worden voltooid. De clubs zagen dit de afgelopen weken al aankomen. Onverwachts kwam de klap dus niet, desondanks kwam hij gisteravond hard aan. 

Het verbod op profvoetbal tot 1 september zal tot een financiële catastrofe leiden. Hoe groot? De clubs gaan nu de balans opmaken.  Voor de resterende wedstrijden (acht of negen) van dit seizoen gaat het vooral om inkomstenverlies uit kaartverkoop en horeca tijdens wedstrijden. Dat valt nog wel te overzien, zegt sportmarketeer Bob van Oosterhout. 

“Maar de grootste zorg zat niet in dit seizoen. De bijdragen voor seizoenkaarten en van sponsors waren al binnen. De schade wordt vele malen groter, als deze crisis ook nog overslaat op het nieuwe voetbalseizoen. De vrees dat dat van start moet zonder publiek, hangt nu als een zwaard van Damocles boven de hoofden van de clubs”, zegt Van Oosterhout, eigenaar van sportmarketingbedrijf Triple Double.

Lege stadions

Mocht het kabinet niet eerder tot versoepeling komen, dan zal het nieuwe seizoen niet voor 1 september kunnen beginnen. En voor de periode daarna is de kans reëel dat voorlopig in lege stadions moet worden gevoetbald. Een dramatische afname van de inkomsten ligt dan in het verschiet. 

De Engelse Premier League en ander grote buitenlandse competities kunnen zich duels zonder publiek nog enigszins veroorloven. Zo’n zestig procent van hun inkomsten komen uit tv-rechten. In Nederland is dat hooguit tien procent van de begroting. De clubs drijven hier verder vooral op seizoenkaarten, sponsoring, losse kaartjes en de exploitatie van het stadion, inclusief de horeca. 

Van Oosterhout: “Bij zoveel onzekerheid en eventueel wedstrijden zonder publiek zullen bedrijven toch een stapje terug gaan doen. Ze kunnen immers geen gasten ontvangen in de businessclub. Het Nederlandse profvoetbal leunt vooral op het midden- en kleinbedrijf, met zo’n 20.000 sponsors uit die hoek, en die hebben het nu allemaal moeilijk. Als daar op de pauzeknop wordt gedrukt, moet je je hart vasthouden voor de gevolgen.”

Zes van de achttien clubs in de eredivisie hebben voor het komend seizoen nog geen verbintenis met een nieuwe shirtsponsor. Go Ahead Eagles zag gisteren de hoofdsponsor na drie jaar noodgedwongen afhaken; de vestigingen van het wellnessbedrijf zijn door corona al enige tijd gesloten. 

‘De nood is nu al hoog’

Van Oosterhouts eerdere inschatting dat de huidige coronacrisis het Nederlandse betaald voetbal 25 procent inkomsten gaat kosten, kan wel eens gaan oplopen tot een reductie van zelfs 50 procent, zegt hij. Marc Boele, directeur van de Coöperatie Eerste Divisie, onderschrijft die schatting. “En de nood is nu al hoog. Gelukkig hebben de clubs uitstel van betaling van belasting gekregen, en ook de NOW-maatregel van de overheid helpt. Anders zouden nu al veel clubs in grote problemen zijn. Maar uitstel van belasting is geen afstel. Dat zal een keer betaald moeten worden.”

Sportkoepel NOC-NSF becijferde vorige maand al dat het betaald voetbal een verlies van in totaal 110 miljoen euro lijdt als de competities niet meer kunnen worden uitgespeeld. Veel clubs staan voor een reorganisatie, wat zal leiden tot het inkrimpen van selecties, bezuinigingen op ondersteunend personeel en lagere salarissen. FC Twente houdt volgens Tubantia na de eerste raming al rekening met tien miljoen schade als gevolg van de coronacrisis.

Knopen doorhakken na afblazen competitie

De KNVB zal op korte termijn veel besluiten moeten nemen over verdeling van Europese tickets en over promotie en degradatie. Ajax maakt als koploper in de stand na 25 wedstrijden op doelsaldo de meeste aansprak op plaatsing voor de Champions League, en AZ op de voorronde daarvan. Feyenoord zou als nummer drie direct naar de poulefase van de Europa League gaan, PSV zou in de voorronde van dat toernooi terechtkomen. Onduidelijk is welke club het vijfde Europese ticket moet krijgen.

 De meeste clubs in de eredivisie zouden voorstanders zijn van uitbreiding komend seizoen van achttien naar twintig clubs, zodat niemand degradeert en de afgetekende nummers één en twee van de eerste divisie, Cambuur en De Graafschap, toch promoveren.

In het buitenland hopen ze het seizoen nog af te maken

Hervatting van het Nederlandse betaald voetbal is dit seizoen dus definitief van de baan. Hoe zit dat elders in Europa?

Duitsland

De kans bestaat dat in mei de Bundesliga weer wordt opgestart. De sportministers van enkele deelstaten achten het ‘met de kennis van nu’ mogelijk dat er dan weer kan worden gevoetbald in de twee hoogste professionele afdelingen. Voorwaarde is wel dat dit zonder publiek gebeurt; daar hadden alle clubs zich al bij neergelegd. De Duitse profclubs werken sinds twee weken in aangepaste vorm weer gezamenlijke trainingen af.

Italië

In Italië heeft de voetbalbond de hoop uitgesproken dat de clubs na 3 mei weer kunnen gaan trainen. Op die dag loopt de huidige lockdown af. Spelers en stafleden van clubs in de Serie A zullen dan eerst worden getest op het coronavirus om zich vervolgens geïsoleerd in trainingskampen te gaan voorbereiden op de herstart van het seizoen, zo heeft de medische commissie van de bond geadviseerd.

Maar minister van sport Vincenzo Spadafora is zeer terughoudend waar het gaat om hervatting van de hoogste voetbalcompetitie van het land. “Zelfs als we zouden toestaan dat de clubs weer in training gaan, wil dat nog niet zeggen dat de competitie een paar weken later ook weer kan beginnen”, aldus de minister maandagavond. Vandaag staat een gesprek tussen de regering en de voetbalbond op het programma.

Engeland

De clubs uit de Engelse Premier League blijven op het standpunt staan het seizoen (in totaal nog 92 wedstrijden) te willen uitspelen, zo hebben ze na een overleg nog eens laten weten. Wanneer en hoe is onduidelijk. Als de competitie niet wordt afgemaakt, zou dat de clubs een schade van zo’n 1 miljard euro opleveren.

Spanje

Een eventuele herstart van de Spaanse voetbalcompetitie zal niet eerder dan 28 mei plaatsvinden. Dat heeft Javier Tebas, voorzitter van La Liga, de hoogste divisie, laten weten in een onderhoud met de media.

België

De Belgische clubs gaven begin april al aan de competitie (Pro League) definitief te willen beëindigen, maar dat is formeel mede door druk van de Europese bond Uefa nog altijd niet besloten. De algemene vergadering van de Pro League wil nu samen met de Belgische bond eerst het standpunt weten van de nationale veiligheidsraad. Die beraadt zich vrijdag over het verbod op massa-evenementen en over de vraag of bijvoorbeeld voetbal zonder publiek daar ook onder valt.

Lees ook: 
Volgens burgemeesters wordt het hervatten van de voetbalcompetitie heel lastig

Hervatten van de voetbalcompetitie in juni wordt ‘heel lastig’, zo gaven de burgemeesters van voetbalsteden op 8 april al aan. Ze vrezen dat het spelen van de laatste wedstrijden in de competitie te veel politie-inzet zal vergen. 

Nergens is het verlangen naar het kampioenschap zo groot als in Liverpool

Door het nieuwe coronavirus is voltooiing van de Premier League plotseling onzeker geworden, maar één ding lijkt vast te staan: op enig moment zal Liverpool FC tot kampioen van Engeland worden gekroond. Voor het eerst sinds 1990. Reportage vanuit de muziek- en voetbalstad bij uitstek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden