Bestuurscrisis bij ThyssenKrupp overschaduwt fusie met Tata

Ulrich Lehner, voorzitter van de raad van commissarissen, eerder dit jaar op een vergadering van ThyssenKrupp. Links Heinrich Hiesinger.Beeld EPA

Na de topman gaat ook de voorzitter van de raad van commissarissen weg. Fusiepartner Tata Steel kijkt gespannen toe.

De fusie tussen de Europese afdelingen van de staalgiganten ThyssenKrupp en Tata Steel - amper twee weken in kannen en kruiken - wordt overschaduwd door een flinke bestuurscrisis bij ThyssenKrupp. Maandag stapte Ulrich Lehner, voorzitter van de raad van commissarissen, op bij het Duitse conglomeraat. Een week eerder trad Heinrich Hiesinger al terug als topman van het bedrijf.

Nieuwbakken fusiepartner Tata Steel, van onder meer het voormalige Hoogovens, moet de crisis vanaf de zijlijn aanschouwen.

"Het vertrek van twee topmannen is natuurlijk zorgelijk", zegt Frits van Wieringen. De voorzitter van de ondernemingsraad van Tata Steel Nederland uit IJmuiden laat weten de bestuurlijke problemen bij ThyssenKrupp verder van een afstand te volgen. "Het officiële standpunt van Tata is dat deze bestuurlijke veranderingen geen effect hebben op de gesloten deal met ThyssenKrupp en daar moeten wij het vooralsnog mee doen. Maar de ontwikkelingen zijn toch op zijn minst bijzonder. Twee weken geleden zet je met z'n allen een handtekening onder een fusie en nu zijn er twee topmensen weg, dergelijke ontwikkelingen zijn werkelijk waar niet te voorspellen."

Een woordvoerder van Tata Steel zegt dat het bedrijf geen commentaar heeft op een interne kwestie bij ThyssenKrupp. "De joint-venture is gesloten en het proces is in gang gezet. Daarin verandert niets."

Dat de fusie, die nog moet worden beoordeeld door de mededingingsautoriteit, door de bestuurlijke problemen in Duitsland op losse schroeven komt te staan lijkt inderdaad onwaarschijnlijk. De top van ThyssenKrupp onderhandelde liefst twee jaar met de Indiase eigenaren van Tata Steel om zijn staaldivisie te laten samensmelten met Tata Steel Europe. Deze maand werden na veel bloed, zweet en tranen de handtekeningen gezet onder de Europese staal-joint-venture, na Arcelor Mittal het grootste staalconcern van Europa.

Versnelde ontmanteling

Maar met rvc-voorzitter Lehner vertrekt er na topman Hiesinger weer een uitgesproken voorstander van de fusie en een felle tegenstander van het uiteenvallen van het ThyssenKrupp-conglomeraat. De activistische aandeelhouders Cevian en Elliot, goed voor ongeveer 20 procent van het aandelenkapitaal, sturen aan op een versnelde ontmanteling van het complexe industriële bedrijf om kosten te besparen. Hoewel de staalfusie hiertoe bijdraagt - ThyssenKrupp verwacht dat deze samensmelting tussen de 400 en 500 miljoen euro oplevert - roepen de activistische aandeelhouders om veel radicalere stappen.

De angst bestaat dat dergelijke hervormingen gepaard gaan met het verlies van nog meer banen. In een verklaring voor zijn vertrek schrijft Lehner: "Mijn beslissing kan bijdragen aan het creëren van het nodige bewustzijn bij alle betrokken partijen dat een uiteenvallen van de onderneming en het daarmee samenhangende verlies van veel banen geen optie is - noch in het belang van de oprichter, noch in het belang van het land." Een paar dagen voordat hij zijn ontslag indiende, haalde de rvc-voorzitter fel uit naar 'sommige' aandeelhouders en betichtte deze in het weekblad Die Zeit ervan 'psychische terreur' uit te oefenen om de top van ThyssenKrupp te destabiliseren.

Joint-venture

Banenverlies was lange tijd een heikel punt in de onderhandelingen over de staalfusie tussen ThyssenKrupp en Tata Steel. Er waren stakingen in Duitsland en acties bij de winstgevende fabrieken van Tata in IJmuiden. De ondernemingsraad en vakbonden zagen geen heil in een joint-venture, waarbij veel arbeidsplekken verloren zouden gaan. Dat deze er toch komt, is mede te wijten aan fikse werkgelegenheidsgaranties die door ThyssenKrupp moesten worden afgegeven. Zo vallen er in IJmuiden volgens Tata Steel geen gedwongen ontslagen. Ook bedong de ondernemingsraad een investeringsprogramma en de renovatie van twee hoogovens in IJmuiden.

Aandeelhouders Cevian en Elliot bekritiseerden de voorwaarden van de staalfusie en een dag later maakte topman Hiesinger zijn vertrek bekend. Nu ook rvc-voorzitter Lehner zijn biezen heeft gepakt lijkt de weg vrij voor verdere ontvlechting van het ThyssenKrupp-concern. In IJmuiden kan men niet meer dan gespannen toekijken.

Lees ook:

Nu 2000 banen weg, maar wat brengt de toekomst voor het op één na grootste staalbedrijf van Europa?

Werknemers van ThyssenKrupp leggen de staalfabriek in Bochum stil.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden