Bestseller over loverboy geldt nu als 'nep'

amsterdam – Een jaar geleden ging het boek nog ’van meisje tot meisje’ in de hoogste klassen van het vmbo. Maar nu is ’Echte mannen eten geen kaas’ uit de gratie, zegt Karin van Welt, lerares Nederlands aan het Sint-Gregoriuscollege in Utrecht. „Hoeveel kinderen het nog lezen? Nul komma nul.”

Die desinteresse houdt, vermoedt zij, verband met alle tumult rond schrijfster Maria Mosterd afgelopen mei. Misdaadjournalisten Peter R. de Vries en Hendrik Jan Korterink kwamen met tv-uitzendingen en een boek, die moesten aantonen dat Mosterd een halve leugenares was en géén slachtoffer van een meedogenloze loverboy, die haar mishandelde, drugs en wapens liet verkopen en als prostituee liet werken.

Zo had de schrijfster – gewild of ongewild – zich wel geprofileerd. Haar in 2008 als non-fictie verschenen relaas heeft als ondertitel ’Vier jaar in handen van een loverboy’. In talloze tv-interviews bevestigde Mosterd haar slachtofferschap, met heftige verhalen uit een donkere wereld. Zo zou ze voor haar pooier op één dag ’duizenden euro’s’ hebben verdiend achter een raam in Rotterdam.

Geen wonder dus dat ook de scholieren van het Sint-Gregorius haar boek lazen als ’echt gebeurd’, zegt lerares Van Welt: „Ze vertelden dat ze uit het boek geleerd hadden dat die loverboys zelfs hier voorkomen. Maar nu is het dus ineens fictie geworden.”

Dat maakt het boek ’net wat minder’, zegt Feda Tezcan (15), een van haar leerlingen. Zij las het boek vóór Maria’s ’ontmaskering’ en zou het nog steeds aan vriendinnen aanraden. „Maar dan zou ik er wel bij zeggen dat het nep is, en dat het hier ook kan gebeuren, maar misschien niet zo erg. En dat de schrijfster het voor het geld heeft verzonnen.”

Andere scholieren haken helemaal af, zo blijkt uit cijfers van de populaire website Scholieren.com. In november vorig jaar werden de uittreksels van ’Echte mannen’ 36.000 keer bekeken, terwijl er afgelopen maand nog maar 18.000 pageviews waren. Uit de bestseller top-60, waarin Mosterds boek maar liefst twee jaar heeft gestaan, lijkt het sinds juni definitief te zijn verdwenen.

Maar dat is niet het gevolg van de aanval van de twee misdaadjournalisten op Maria Mosterd, zegt haar uitgever Chris ten Kate. „De verkoop nam al af sinds begin 2010.” Dat kwam gewoon doordat honderdduizenden lezers het boek al hadden; de markt voor deze persoonlijke horrorgeschiedenis was grotendeels verzadigd.

Ten Kate begrijpt wel dat jonge lezers als Feda in verwarring zijn geraakt door de hele affaire. Dat ze nu denken dat Mosterds verhaal ’nep’ is. Maar dat is volgens hem een te snelle conclusie uit ’journalistiek ondeugdelijk werk’. De media hebben de conclusies van de twee misdaadverslaggevers te ’kritiekloos’ aangenomen.

„Ik wil niet zwartepieten”, zegt de uitgever van het boek van Mosterd. „Ik wil niemand beschuldigen of vrijpleiten. Wij tasten allemaal in het duister over wat er zich precies heeft afgespeeld tussen deze twee mensen.”

Hij doelt op Maria en ’Manou’, die volgens de schrijfster een gewetenloze crimineel is en volgens Korterink en De Vries een onschuldige ex van de schrijfster.

„Het beeld is te snel gekanteld”, vindt Ten Kate. „Eerst werd Maria enorm geprezen, nu is ze ineens geen slachtoffer meer maar dader.” De waarheid over Maria ligt in het midden, zo lijkt hij te suggereren.

Die conclusie deelt Maria’s moeder Lucie Mosterd niet. Zij is nog steeds overtuigd van de schuld van ’Manou’, en ze is ook nog steeds ’ontzettend boos’ over alle ’onrecht en leugens’. Maria beraadt zich volgens haar nog op een reactie en werkt intussen aan een kinderboek. „Dat is een avonturenboek. Dat is wel fantasie, inderdaad.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden