Bestrijd radicalisme, stuur kinderen naar de koranschool

Een madrassa in Kaboel, Afghanistan. Beeld afp

Pakistan gaat koranscholen onderbrengen in het reguliere onderwijssysteem. Het doel: grip krijgen op de scholen, zodat ze minder extremisten afleveren. Heeft het project kans van slagen?

De zogeheten madrassa's zijn verre van ideaal: het curriculum bestaat hoofdzakelijk uit godsdienstonderwijs, met name het leren opzeggen van koranteksten. De meeste leerlingen kunnen als ze hun madrassa verlaten niet of nauwelijks schrijven, maar zijn soms wel jarenlang doorkneed met radicale ideeën.

Voor veel Pakistani zijn de scholen echter beter dan niets: leerlingen krijgen gratis boeken, eten, kleding en vaak ook inwoning. Waar de schoolbesturen dat van betalen is vaak onduidelijk, want de ze draaien op anonieme giften.

De Pakistaanse rijksoverheid probeert de sector al jaren te reguleren, maar de meeste plannen liepen uit op een teleurstelling. Twee weken geleden presenteerde ze haar meest drastische maatregel tot nu toe: binnen 12 maanden gaan alle 22 duizend scholen onder de verantwoordelijkheid van de staat vallen. Het project maakt deel uit van het eerste 'staatsveiligheidsplan' dat moet helpen om de macht van extremisten in te dammen.

Eerste ambitie: een breder lespakket
'Een groot deel van de terroristen is of was ooit student op een madrassa', stelde binnenlandminister Chaudry Nisar Ali Khan. 'Ze werden er gehersenspoeld om tegen de staat te vechten.'

Op termijn moeten de madrassa's gevarieerder onderwijs gaan bieden, zodat de twee tot drie miljoen leerlingen na het verlaten van de school genoeg basisvaardigheden hebben om een baan te vinden. Het mes snijdt dan aan twee kanten, want wie goed is opgeleid hoeft zijn heil niet direct te zoeken bij een terreurgroep.

Zou het Pakistan dit keer wel lukken? Al-Jazeera legt die vraag op haar website voor aan auteur Claudio Franco, die een boek schreef over onderwijssystemen van verschillende landen. Franco wijst sceptisch naar buurland Afghanistan. Orthodoxe groepen hebben vaak een stevige grip op de madrassa's, meent hij. Dat kun je niet zo maar veranderen.

Bovendien lopen koranscholen die moderniseren het gevaar dat de Taliban zich tegen hen richt. Zij vallen scholen of schoolbussen aan en komen daar vaak nog mee weg ook. 'De lokale bevolking staat sympathiek tegenover zulke acties', vertelt Franco. 'Die is zelf ook behoorlijk conservatief.'

Koranscholen van Bangladesh: een succesverhaal
De pogingen van de overheid in Bangladesh stemmen wél optimistisch. Die moedigt madrassa's al enige tijd aan om meisjes toe te laten, en met succes: sinds 2011 zijn meisjes meer geletterd dan jongens. Als gevolg daarvan zijn er ook meer vrouwen actief op de arbeidsmarkt. Sommige koranscholen ontsnappen aan de aandacht van de overheid, maar een groot deel gehoorzaamt.

'In Bangladesh is het onderwijs gratis', vertelt Niaz Asadullah van de Universiteit van Malaya aan Al-Jazeera. 'Maar je moet vaak wel smeergeld betalen om te worden aangenomen. Bovendien komen leraren niet altijd opdagen. Madrassa's zijn een goedkoper alternatief, en niet eens zo veel slechter.'

 
Een groot deel van de terroristen is of was ooit student op een madrassa. Ze werden er gehersenspoeld om tegen de staat te vechten
Chaudry Nisar Ali Khan, Pakistaans minister van Binnenlandse Zaken
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden