Bestrafte officier snapt niet wat hij fout heeft gedaan

GRONINGEN - De Groninger officier van justitie mr. R. Drenth reageert ogenschijnlijk laconiek op de straf die hij heeft gekregen van minister Sorgdrager van justitie. Hij werd door haar op de vingers getikt vanwege het requisitoir dat hij hield bij het proefproces in oktober in een euthanasiezaak.

HANS DE PRETER

Het betrof de zaak van de Groninger huisarts Kadijk die vorig jaar het leven van een twee weken oud, ongeneeslijk zieke baby beëindigde. Omdat de officier volgens de minister ernstig tekort schoot door zijn werkwijze in deze zaak, mag hij het openbaar ministerie voortaan niet meer vertegenwoordigen in euthanasiezaken. Verder zal bij politiek gevoelige zaken van geval tot geval worden bekeken of hij ze in behandeling mag nemen. Ook wordt bekeken of Drenth verder nog disciplinair wordt vervolgd.

“De reprimande is een logisch gevolg van de gang van zaken tot nu toe. Ik ben er niet verbitterd over. Maar toch ben ik nog steeds van mening dat ik niet onzorgvuldig heb gehandeld”, aldus Drenth.

Tijdens het proefproces tegen de arts kwam Drenth met het opmerkelijke verzoek aan de rechter om de huisarts niet te vervolgen. Drenth vroeg of de rechter het openbaar ministerie niet-ontvankelijk wilde verklaren, omdat van artsen niet kan worden verlangd dat zij een levensbeëindiging melden bij justitie. Weliswaar staat dat in de nieuwe euthanasiewetgeving, maar een dergelijke meldingsplicht zou volgens de officier wel eens in strijd kunnen zijn met het wetboek van strafrecht. Daarin staat dat niemand verplicht kan worden mee te werken aan zijn eigen veroordeling, het 'nemo-tenetur'-beginsel.

Dat Drenth in het proefproces deze kwestie aan de rechter voorlegde sloeg bij justitie al tijdens het proces in als een bom. Hij zou daarmee hebben gehandeld in strijd met de richtlijnen van minister Sorgdrager, die er juist op uit was om aan de Hoge Raad een uitspraak te ontlokken over actieve levensbeëindiging van wilsonbekwamen.

Drenth ging er evenwel vanuit dat officieren van justitie vrijheid van requisitoir hebben. Nog tijdens de zitting stelde procureur-generaal mr. D. Steenhuis uit Leeuwarden minister Sorgdrager telefonisch op de hoogte van Drenths pleidooi. En zij gelastte daarop de chef van het openbaar ministerie, Docters van Leeuwen, maatregelen te treffen tegen de officier.

Vragen

Drenth begrijpt niet wat hij nu precies fout heeft gedaan. “Het ging om een proefproces. Daarin wil je van de rechtbank het antwoord op een aantal vragen. Welnu, de allereerste vraag die je je dan kunt stellen, is of de meldingsplicht van de persoon die euthanasie heeft gepleegd niet in strijd is met het wetboek van strafrecht. Daar wilde ik dus graag van de rechter het antwoord op weten”, aldus Drenth.

Overigens heeft de rechtbank de vraag van Drenth of de meldingsplicht in strijd was met het wetboek van strafrecht niet beantwoord, omdat van die meldingsplicht nog geen sprake was op het moment dat de Groninger arts een einde maakte aan het leven van de baby. Maar afgezien daarvan, begrijpt Drenth niet waarom hij als officier van justitie deze kwestie niet aan de rechter mag voorleggen.

“Niemand heeft mij gezegd dat ik die vraag niet mag stellen. Veel geleerden van naam en faam delen het standpunt dat een moordenaar niet mag worden verplicht zichzelf aan te geven”, betoogt hij.

Dat hij voortaan geen euthanasiezaken meer mag doen, neemt hij voor kennisgeving aan. “Ik had liever gehad dat het niet was gebeurd. Maar goed, er blijven voor een officier van justitie nog een hoop andere werkzaamheden over”, aldus Drenth.

Overigens lijkt de kwestie ook voor verdeeldheid te hebben gezorgd bij het openbaar ministerie in Groningen. De persvoorlichtster laat weten 'geen commentaar op de kwestie' te willen geven en dat het openbaar ministerie vindt dat Drenth zelf ook geen commentaar zou mogen geven. Maar Drenth gaat vragen van de pers niet uit de weg. “Dit is een zaak die mij persoonlijk aan gaat. Bovendien ben ìk niet degene die de zaak in de publiciteit heeft gebracht. Integendeel, ik heb zelf het een en ander uit de krant moeten vernemen. Dan mag ik toch wel reageren op iets dat mij persoonlijk wordt verweten.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden