Beste Franse renners kijken noodgedwongen over de grens

PARIJS - In de dagen voor de Tour de France ontstond er nogal wat commotie rond de manier waarop Jean-Marie Leblanc het deelnemersveld van 's werelds grootste en daarom commercieel ook meest aantrekkelijkste wielerwedstrijd gestalte gaf. Met name het feit dat hij van de Tour de France een soort Tour des Français maakte, schoot menigeen buiten de grenzen in het verkeerde keelgat.

Hoe kun je je, gelet op de media-impact en de kijkcijfers, op de borst kloppen het derde sportevenement ter wereld (na de Olympische spelen en het WK voetbal) te organiseren en er vervolgens een half incestueus onderonsje van maken? Tegenover de kandidaat-ploegen heeft Leblanc er geen geheim van gemaakt nationalistische en geografische argumenten zeker zo zwaar te laten wegen als louter sportieve. Zo oordeelde hij dat de vier grootste Franse ploegen (Castorama, Gan, Chazal en toen ook nog Le Groupement) zeker van deelname moesten zijn. Het in Andorra zetelende Festina beschouwde hij, gelet op de inbreng van vier landgenoten, evenzeer als een Franse equipe. Bij de eerste selectie van vijftien wilde en kon hij verder niet voorbijgaan aan de leidende wielernaties van dit tijdsgewricht, Italië en Spanje. Tot slot oordeelde hij dat op geografische gronden landen als Nederland, België en de Verenigde Staten met minimaal één ploeg in La grande boucle vertegenwoordigd dienden te zijn. De vijf (later zes) wild cards waren bestemd voor de teams die in het lopende seizoen 1995 de beste prestaties hadden geleverd. Puur om die reden viel Telekom tweemaal buiten de boot en werd ze, in een tot mislukken gedoemd verstandshuwelijk met ZG, alsnog in genade aangenomen. Met twee ritoverwinningen (Zabel) heeft de Duitse ploeg van Walter Godefroot, twintig jaar geleden de eerste ritwinnaar op de Champs-Elysées, het late vertrouwen niet beschaamd.

Leblanc was bij nader inzien niet gelukkig met het Salomons-oordeel dat hij moest vellen. Voor de 83ste editie, die op 30 juni 1996 in 's-Hertogenbosch start, heeft hij een aantal infrastructurele wijzigingen aangekondigd. Reeds op 15 januari (in plaats van medio mei) verschaft hij zestien tot achttien ploegen uit de officieel te vormen eredivisie van het wielrennen zekerheid. Hij houdt een aantal uitnodigingen achter de hand voor ploegen die, hetzij uit sportieve, hetzij uit protectionistische overwegingen, een toelatingsbewijs verdienen. Het vormen van een mixed equipe is voortaan uit den boze.

In hoeverre heeft het tamelijk willekeurige selectiebeleid het gelijk of het 'failliet' van de Société du Tour de France opgeleverd? Le Groupement verdween al voor de verzopen avondproloog in Saint-Brieuc van het toneel, Chazal maakte zijn uitverkiezing geen moment waar, Gan had na het vroege uitvallen van Boardman en Seigneur al snel niets meer te zoeken in de ronde, waardoor alleen Castorama als schamel boegbeeld van het Franse wielrennen overbleef. Durand won de proloog, Marie reed zijn jaarlijkse marathonsolo en van Madouas vinden veel Fransen dat hij ooit de top-vijf van het eindklassement kan binnendringen. De beste Franse renners fietsen echter in buitenlandse dienst. Bergkoning Virenque (Festina) is de populairste onder hen - hij kreeg meer brieven dan Indurain - groene truidrager Jalabert (Once) toonde aan over de meeste inhoud te beschikken.

De fietsende held van quatorze juillet zal de komende dagen worden overstelpt met kwalitatief goede post. Of de lucratieve aanbiedingen een spoor naar zijn vaderland trekken, is uiterst twijfelachtig. Zelfs de aanwezigheid van de Tour met zijn ultra-commerciële uitstraling heeft geen magneetwerking op potentiële sponsors gehad. In de week dat voor de wielersekte Le Groupement daadwerkelijk het einde der tijden aanbrak, maakte ploegleider Guimard van Castorama bekend dat hij voor volgend jaar geen geldschieter heeft. Recent kondigde ook Chazal aan dat het niet langer geld in de wielersport zal stoppen. Tegenover drie verdwijnende ploegen staat in Frankrijk nog maar één nieuwe: volgend jaar maakt 'Les Français des Jeux' onder leiding van oud-renner Marc Madiot zijn opwachting in het peloton.

De talenten vinden hun weg wel. Het is alleen de vraag in welk type ploegen ze terecht komen. Er zijn diverse varianten mogelijk, al leiden ze niet allemaal naar de hoogste tree van het erepodium in Parijs. De Spaanse bank Banesto zet alles op de Tour en mag daarom dagelijks reclame maken voor concurrent Crédit Lyonnais, de sponsor van de gele trui. Van de duurste ploeg ter wereld, Mapei, heeft waarschijnlijk geen mens geweten dat ze meereed in de Ronde van Frankrijk. Rominger blijkt achteraf op het offerblok van de Italiaanse belangen (Giro) te zijn gelegd. Het is derhalve de vraag of de Helveet in zijn afscheidsjaar de vrijheid krijgt zich volledig op de Tour te richten. Patrick Lefevere, één van de ploegleiders, illustreerde de ontluistering van Mapei nog het duidelijkst. Hij verliet de afgelopen week de ronde om een plukje renners bij te staan in een serie criteriums in Duitsland.

Achter de coulissen van het rijdende gekkenhuis speelt zich de klassieke tegenstelling tussen Italië en de rest van de wielerwereld af. Waar buiten het Apennijns schiereiland niemand de Tour wil missen, omdat de geïnvesteerde sponsorguldens zich voor minimaal zeventig procent terugbetalen, is voor een aantal Italiaanse ploegen de thuismarkt belangrijker. Zo is het niemand duidelijk geworden waarom Lampre (nummer vijf in de wereld) zo verbolgen was over het feit dat ze bij de eerste selectie door de mand plofte.

In Spanje deed zich met betrekking tot Once hetzelfde feit voor. Met drie top tien-noteringen (Zülle, Jalabert en Mauri) en Breukink op een niet eens onverdienstelijke twintigste plaats heeft de ploeg van Manolo Saiz een schitterende Ronde van Frankrijk achter de rug, maar bij thuiskomst vandaag zal hij zijn landgenoten steen en been horen klagen over het feit dat hij de peseta's met emmers tegelijk over de Pyreneeën draagt. Grensoverschrijdend denkend, kan Saiz niet genoeg worden geprezen. Waar de gevaarlijke tendens dreigde te ontstaan dat ploegen met potentiële hoofdprijswinnaars hun hele financiële en sportieve beleid op de Tour afstemmen, heeft Saiz met zijn trainingsmethodiek aangetoond dat het wielerseizoen langer duurt dan drie weken in juli. Door een pauze van vijf weken in te lassen konden Zülle en Jalabert zowel in het voorjaar als de Tour de France schitteren.

Italië komt pas tot inkeer wanneer het eindelijk een opvolger voor zijn laatste Tourwinnaar (Felice Gimondi in 1965) kan aandragen. Pantani wordt het niet, ook als Leblanc de beste klimmer op een col buiten of van de eerste categorie met handenvol bonusseconden gaat belonen. Gotti is nu de nieuwe kroonprins. Maar is het niet zo, dat vele kroonprinsen vallen voordat de koning zich van zijn troon laat stoten? “Zülle zal misschien de renner van het eind van de jaren negentig worden”, zegt Indurains ploegleider Echavarri. “Maar voorlopig beheerst Miguel dit decennium.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden