BESTE BOEKEN VAN 2010

Brigitte Adriaensen

bespreekt Spaanstalige literatuur

Een beklemmend liefdesverhaal dat zich afspeelt binnen de vier muren van een villa in een grote Argentijnse stad.

Grimmige roman waarin wargames en nazisme onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Een onmiskenbaar Bolaño-product.

De verstrekkende gevolgen van Colombia’s strijd tegen het nazisme worden belicht in een meeslepende en ingenieus opgebouwde roman.

Veelstemmig relaas waarin de verloedering van de Spaanse kuststreek door het massatoerisme centraal staat.

Marinus de Baar

schrijft vooral over filosofie

Volgens Schopenhauer is het leven een onderneming die niet rendeert. Birnbacher maakt van die filosofie de balans op en dat resulteert in een voortreffelijke analyse van Schopenhauers pessimisme.

Hannam maakt voor een breed publiek duidelijk dat de ’donkere Middeleeuwen’ minder achterlijk waren dan menigeen denkt. Zo wijst hij op een aantal middeleeuwse natuurfilosofen die vooruitliepen op de latere ontwikkeling van de natuurwetenschappen, van Galilei tot Newton. Vlot geschreven, lekker leesbaar.

Filosoferen is denken, en denken is eigenlijk altijd ook twijfelen. Immers, waar de twijfel eindigt, begint de zekerheid. En wie alles zeker weet, is het denken voorbij. Zo niet bij Oosthout, die een dik boek heeft vol geschreven over twijfelende filosofen. Af en toe een scheut scepticisme is vruchtbaar voor het denken.

Bart Braun

recenseert populair-wetenschappelijke boeken

Ridley veegt de vloer aan met de doemdenkers die zo vaak overheersen in de media.

Strikt genomen meer een zelfhulpboek, maar Stein prikt wel de vele mythes die over wiet bestaan door.

In 1698 schreef Christiaan Huygens ’Cosmotheoros’, misschien wel het eerste echte sciencefictionwerk ooit. Zijn bewonderaar Vincent Icke vertelt het verhaal over diens boek in zijn eigen heldere stijl.

Groots opgezet verslag over het ontstaan van de landbouw, en de gevolgen daarvan. Zou eerste zijn geworden als Wells niet zo verschrikkelijk pessimistisch was.

Leonie Breebaart

is eindredacteur van Boeken

Onmodieuze roman, waarin nauwelijks iets wordt gezegd, maar die je bijna fysiek verplaatst naar een eenzame stek in Wales.

Sprankelende vertelling over het New Yorkse kunstwereldje. Interessante gedachten over (moderne) kunst en sterfelijkheid

Vlijmscherpe, groots opgezette, maar soms wat breedsprakige roman over hedendaags Amerikaans gezinsleven en de vraag wat vrijheid nog betekent.

Hartverscheurend debuut. Vann, wiens eigen vader zelfmoord pleegde, toont hoe een jongen op een diepongelukkige vader reageert.

Rake, maar milde satire, die laat zien hoe de internetrevolutie onze omgang met anderen beïnvloedt.

Amal Chatterjee

bespreekt Engelstalige literatuur

Tot mijn verrassing appelleerde dit boek aan het kind in mij én aan mijn fascinatie voor de moderne wereld. Mythologie vermengt zich met computergames tot een sprookje voor ons decennium.

Via een stem uit het verleden slaagt Levy er in de complexe ellende van de slavernij tot leven te wekken. Ze roept sympathie op voor daders én slachtoffers en laat je achter met een mengeling van trots en schaamte over de mensheid.

Om het pure vertelplezier dat van Niffeneggers vertelling afspat. De schrijfster volgt één idee – over een ziel die de aarde niet kan loslaten – tot in al zijn consequenties en houdt het verhaal toch geloofwaardig.

Elma Drayer

is columnist

Tweede deel van een voorbeeldige biografie. Ondanks de overvloed aan details weet Maas een meeslepend en overtuigend beeld te schetsen van de volksschrijver. Hoe treurig dat diens weduwnaar het laatste deel (vooralsnog) weet tegen te houden.

Memoires van een vrouw die opgroeide bij even vrijgevochten als egocentrische ouders in de jaren zestig. De auteur spaart niemand, ook zichzelf niet, maar blijft liefdevol.

Fraaie poging tot afstoffen van de zeventiende-eeuwse Statenbijbel, zonder dat de buitengewone glans ervan tekort wordt gedaan. Het resultaat doet grappig genoeg nog het meest denken aan de NBG-vertaling uit 1951, alleen dan net iets frisser.

Te weinig geprezen historische roman over Rembrandt en een dienstmeisje dat na een moord haar einde vindt op het galgenveld. Prachtig van sfeer en stijl.

Nels Fahner

bespreekt literaire debuten

Imponerende familieroman over wiskunde, jazz, porno en een vader die ten onder gaat aan zijn kinderen.

Virtuoos, compact en geestig debuut over een eenzaam Marokkaans-Vlaams jongetje dat zijn fantasie gebruikt en zo weet te ontsnappen aan de verstikkende sfeer thuis.

Wie op zoek is naar flitsende dialogen komt bedrogen uit, maar voor wie houdt van sfeer en historie is dit boek een aanrader. Een roman als een geurige Friese kruidkoek: om stukje bij beetje van te genieten.

De Engelse schrijver combineert het wonderbaarlijke verhaal van zijn genezing met beschouwingen over collega-schrijvers en hun omgang met pijn en angst. Het resultaat is een scherpzinnig en verkwikkend boek.

Jaap Goedegebuure

schrijft over Nederlandstalige literatuur

Strak gecomponeerde zedenkomedie, uitmondend in een onthutsende climax zoals alleen Grunberg die weet te ensceneren.

Het lijken vingeroefeningen, deze verhalen, maar de negentigjarige Van Maanen weet je moeiteloos te overtuigen van zijn meesterschap. En hij bezorgt je er zo nu en dan kippevel mee.

Dol op Voskuil en Frida Vogels? Begin dan onverwijld aan deze autobiografische romans van Detlev van Heest. Voor je het weet ben je opgezogen en verslaafd, ook al weet je niet precies hoe dat nu komt. Want eigenlijk gebeurt er helemaal niets, net als bij Voskuil en Vogels. Maar fascinerend is het.

Hans Goslinga

politiek commentator van deze krant

Piet Hagen werpt een scherp licht op het leven en karakter van de sociaal-democraat Troelstra, wiens revolutiepoging, hoe halfslachtig ook, grote gevolgen heeft gehad voor de politieke verhoudingen in Nederland.

Omvangrijk boek geeft inzicht in de oorzaken en gevolgen van de secularisering in een groot deel van de westerse wereld sinds de jaren zestig.

Heruitgave van het beroemde essay van Berlin, dat erg behulpzaam is in de opgelaaide publieke discussie over het gecompliceerde begrip vrijheid.

Hanna de Heus

bespreekt vooral Engelse literatuur

Derde deel van de trilogie die zich in de kringen rondom Oscar Wilde afspeelt. Bizarre maar geloofwaardige personages, historische feiten en een geweldige sfeertekening maken dat de ruim 600 pagina’s die dit boek telt eigenlijk nog te weinig zijn.

Op feiten gebaseerde roman over een Duitse kannibaal die zijn minnaar opeet, nadat hij daar vooraf toestemming van het slachtoffer voor heeft gekregen. De Vlaamse auteur vermijdt quasipsychologische verklaringen achteraf, wat een goede zet blijkt.

Complete geschiedenis van 300 jaar dieren (en af en toe een mens) opzetten. Met droge Engelse humor schrijft de auteur over deze vreemde maar fascinerende activiteit.

Grafische roman, vol zwarte humor en verwijzingen naar literaire meesterwerken.

Meindert van der Kaaij

boekenredacteur over sportboeken

Kuper schreef een prachtige mozaïek over Zuid-Afrika en de rol die voetbal speelde in de natievorming van het land.

Wilson verdedigt op een verrukkelijke manier de stelling dat tactiek in voetbal er niet alleen toe doet, maar dat die zelfs in 99 procent van de gevallen doorslaggevend is.

Heerlijke mix van schaatsverhalen die nog maar zelden zijn opgetekend.

Geweldige biografie van de zwarte honkballer Hank Aaron die zich in het racistische Amerika een weg naar de top mepte en twee beveiligers nodig had om kwaadwillige honkbalfans van zich af te houden.

Edwin Kreulen

bespreekt thrillers

Meesterlijk-melancholiek, defintief laatste boek in de serie rond inspecteur Kurt Wallander, de beste reeks van de afgelopen twintig jaar. Minder bloedig dan eerdere afleveringen.

Sterke en humorvolle zedenschets over de levenszorgen van middelgrote criminelen in New York. Nederlandse auteur ontstijgt opnieuw polderniveau vol damessores-thrillers. Voor liefhebbers van films als ’Pulp Fiction’.

Akelig sterke psychologische thriller over wat er fout kan gaan als een moeder het ergste vreest voor haar kind. Het vaak misbruikte predikaat ’literaire thriller’ is bij deze Noorse auteur meer dan terecht.

Ger Leppers

bespreekt Franse en Portugese literatuur

Een bonte verzameling heerlijk sappige anekdotes over de slechtheid en het egoïsme van de mens. Mag in de boekenkast van geen Icesave-gedupeerde ontbreken.

Ingetogen novelle, zonder moreel oordeel, over een incestueuze relatie. Du Gard zegt en suggereert in amper veertig bladzijden meer dan anderen in dikkere roman.

Een panoramische, eeuwen en continenten omspannende, avontuurlijke roman zonder ook maar één zwak moment. Vol schilderachtige karakters, vaart, humor en exotische decors.

De Nobelprijswinnaar schreef een roman die een hommage is aan zijn moeder, maar vooral aan het menselijk vermogen de grootste beproevingen te boven te komen, soms door moed maar op andere momenten door onverschilligheid.

Bas Maliepaard

bespreekt jeugdliteratuur

Humorvolle, poëtische variatie op de Odyssee van Homerus. Jongetje Dissus reist door een eigentijds, Hollands landschap.

Een heerlijk boek in de sfeer van Astrid Lindgren over de brutale Tonje uit het Glimmerdal. Beste kinderboek van 2010.

Prachtig laatste deel van de trilogie over de zeventienjarige Adrian, die als schildersmodel en jongenshoer verzeild raakt in de kringen rond Oscar Wilde.

Sofie Messeman

bespreekt Scandinavische literatuur

In deze parodie op het thrillergenre verkent de Deense schrijfster Pia Juul hoe mensen zich in het echte leven zouden gedragen bij zoiets dramatisch als een moord. Ze biedt geen voorgekauwde antwoorden, maar stelt alleen indringende vragen.

Met deze onwaarschijnlijk meeslepende, waar gebeurde verhalen, bewijst de Berlijnse strafpleiter Ferdinand von Schirach hoezeer de realiteit soms de fantasie overtreft.

Het verdriet schreeuwt letterlijk van de bladzijden van het rouwdagboek dat filosoof Roland Barthes bijhield na de dood van zijn moeder. Haar dood wijst hem op niet mis te verstane manier op zijn eigen sterfelijkheid en op die van alle mensen.

Ammaniti schrijft uitermate cynisch, met komische, hilarische en soms duistere effecten. Het merkwaardigste is dat hij tot het uiterste durft te fantaseren, maar onderweg toch de lezer niet verliest.

Janita Monna

schrijft over poëzie

Tweehonderd nieuwe gedichten zijn toegevoegd aan het oeuvre van een van de belangrijkste dichters van de twintigste eeuw. Monumentaal boek.

Muzikale poëzie en erg geestig, vooral ook de gedichten over modern ouderschap.

Rijke, tweetalige bloemlezing. Mooie kennismaking met de poëzie die er in Turkije van 1900 tot nu geschreven is.

Nog steeds leren kinderen ’De blauwbilgorgel’, maar de gedichten van C. Buddingh’ waren lang niet meer verkrijgbaar. Nu gelukkig weer wel.

Aangrijpende en hartstochtelijke briefwisseling van twee grote Duitstalige dichters uit de vorige eeuw.

Annemarié van Niekerk

bespreekt vooral immigrantenliteratuur

In deze even brutale als bruisende verhalen spreekt Elisa Albert zich uit over de Joodse identiteit, een onderwerp dat zo beladen is dat men het niet zelden verpakt in onschadelijk makend sentiment. Zo niet hier.

Tedere, onopgesmukte en kristalheldere verhalen over de spanning tussen verleden en heden, eigen en vertrouwd en winst en verlies.

Verrassende en treffende poëzie, op het snijvlak van kracht en kwetsbaarheid. Van Daalens Engelstalige gedichten zijn bruut, plastisch, lijfelijk, zinnelijk en sterk. Maar ook sierlijk, grillig en fragiel.

Peter van Nuijsenburg

schrijft over geschiedenis

Meeslepend panorama over politiek en cultuur in de eerste naoorlogse jaren.

Heldere en diepgravende analyses over de achtergrond van de kredietcrisis.

Eindelijk een volwaardige geschiedenis in het Nederlands van de oercatastrofe van de vorige eeuw, de Eerste Wereldoorlog.

Hét boek over de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2008. Leest als een superieure roddelkroniek, maar fileert behalve de campagnes ook de kandidaten.

Jos Palm

schrijft over literatuur en geschiedenis

Epos waarin de broedermoord van Kaïn op Abel en de zondvloed herverteld worden. Met op de achtergrond schrikaanjagende engelen. In den beginne beheersen zij de mensheid, op het eind zijn ze onbeduidend. Alsof je de Bijbel opnieuw leest.

Bekroond boek van David van Reybrouck dat ons er pijnlijk aan herinnert dat over ’Ons Indië’ zo’n werk ontbreekt.

Prachtige biografie van Kees Schuyt over de verzetsman en schrijver voor wie de oorlog nooit ophield.

Julie Phillips

bespreekt Engelstalige literatuur

Op oorspronkelijke wijze kaart Shriver grote thema’s aan: huwelijkse liefde, de dood, de rol van geld in ons emotionele leven. Onverschrokken en ontroerend.

Ontwapenend coming of age-verhaal tegen het decor van New York in de jaren zeventig. Smiths relatie met fotograaf Mapplethorpe en hun geloof in elkaars kunnen vormen de leidraad van dit boek

Gebundelde beschouwingen van de jonge Britse romanschrijfster, die de elegantste zinnen sinds Virginia Woolf neerzet. Haar stuk over Obama is subliem.

Een meditatie over New York en het wezen van de werkelijkheid. Chaotisch en onvoorspelbaar, maar het laat je niet los.

Ronald de Rooy

bespreekt Italiaanse literatuur

Flitsend, absurd en lachwekkend verhaal dat bol staat van egocentrisme, mediagekte en hyperdecadentie. Het eindigt allemaal met een onwaarschijnlijk apocalyptisch feest in een oude Romeinse villa met park. Steekt Ammaniti de draak met cultuur en media van het hedendaagse Italië?

Een mooie en gevoelige roman die via een oud gebruik in een archaïsch dorpje op Sardinië brandend actuele kwesties aan de orde stelt, zoals euthanasie, abortus en adoptie.

Luchtige en toch boeiende analyse van de barbarisering die de westerse cultuur (in de breedste zin des woords) heeft aangetast en veroverd. Verrassende essays van een Italiaans sterauteur die zelf ook aardig wat barbaarse trekjes begint te vertonen.

Jann Ruyters

bespreekt Nederlands proza

Vermakelijk, spannend en verslavend, dit verslag van de opkomst en ondergang van een echtparenvriendschap: twee Nederlandse koppels die in Nieuw-Zeeland met elkaar te hard van stapel lopen. Van Heest schittert in de uit de hand lopende gesprekken en onverkwikkelijke ruzies.

Een depressieve literatuurprofessor en een wereldvreemde computerexpert sluiten een zelfmoordpact. Petry maakt een bloederige daad ijzingwekkend navoelbaar in zijn prachtig geschreven vierde roman, horror en filosofisch betoog ineen.

Rob Schouten

schrijft over literatuur

Tijdens de lancering van een nieuw Nederlands meesterwerk hoorde ik de uitgeefster zeggen dat ze Jonathan Frantzen nep vond, niet echt. Hoe kan het? Verreweg het mooiste en pijnlijkste boek van het jaar over onze drang naar vrijheid en de grenzen daaraan.

Misschien zijn het vooral bijbelkenners die Knausgards seculiere en confronterende versie van bijbelverhalen kunnen waarderen. Aan mij was dit eigenzinnige boek in elk geval bijzonder besteed.

Het was geen groots jaar voor de Nederlandse letterkunde, vandaar misschien mijn voorkeur voor deze biografie, waarin de volksschrijver nog weer gestoorder bleek dan ik al dacht.

Monica Soeting

schrijft over biografieën en literatuur

Blackburns herinneringen aan haar moeilijke jeugd zijn niet rancuneus, dankzij haar relativeringsvermogen en literair meesterschap.

Melancholieke vertellingen over mensen die moeite hebben zich aan hun omgeving aan te passen. Geschreven met oog voor het absurde.

Bloedstollende, maar subtiele roman over een jongetje dat in gevangenschap is geboren.

Onderkoelde verhalen over de zeilavonturen van de auteur. Ook – of juist – aan te raden voor wie niet van watersport houdt.

Schitterende, bij vlagen vervreemdende maar steeds intrigerende roman over de geschiedenis van een excentrieke Britse familie.

Paul van der Steen

recenseert geschiedenisboeken en

biografieën

Hagen hield zich verre van biografietheorie en vormexperimenten en schreef een degelijke levensgeschiedenis van een politiek kopstuk dat zo’n boek verdiende. De grote sociaal-democraten zijn nu redelijk beschreven. Wie storten zich op andere politicï?

Pamflet dat door alle commotie rond WikiLeaks alleen maar aan relevantie heeft gewonnen. Verlost je van een al te naïef geloof in het heil van de digitale snelweg.

Elf korte, onderling verbonden verhalen tegen het decor van een krant in ontbinding. Hoofdpersonen én redactie komen tot leven, tot de ontluisterendste details aan toe, zoals positionering van afzonderlijke journalisten ten opzichte van de watercooler en een stijlboek dat blijft uitdijen.

Antoine Verbij

schrijft over Duitse en Oost-Europese

literatuur

Mag je van de Holocaust een gruwelpretpark maken? Ja, Topol mag dat. Het lachen vergaat de lezer vanzelf.

Hoe twee complexe mensen, tevens geniale dichters, elkaar vinden en weer verliezen

Schandaalroman over losgeslagen, veel te intelligente puber, geschreven door een nog maar net volwassen talent.

Co Welgraven

biograaf en oud-redacteur van deze krant

Herontdekte roman uit 1946 over Berlijnse familie die zich tijdens de oorlog tegen Hitler verzet. Boeit vanaf de eerste alinea. En ook prima vertaald.

Uitmuntende biografie van Obama, door de hoofdredacteur van The New Yorker, stopt op de eerste dag van zijn presidentschap, toen de eerste zwarte in het Witte Huis nog een en al belofte was.

Beklemmend relaas van Amerikaanse terrorismedeskundige: ze beschrijft met onthutsende openheid hoe ze als vijftienjarig meisje werd verkracht. Tientallen jaren later gaat ze op zoek naar de achtergronden van haar verkrachter.

De goorheid van de achterbuurten spat van de pagina’s, zo levensecht schetst dit boek de Nederlandse achterbuurten aan het einde van de negentiende eeuw.

Evert Jan de Wijer

recenseert theologische boeken

Als modern, remonstrants theoloog wil Meijering ook de betekenis van het oud-kerkelijke dogma serieus nemen.

Provocatief boek. Kennedy wil de kerken zien als voorbeeldige contrastgemeenschap. Dan moet het daar wel meer over Jezus gaan.

Helder historisch onderzoek naar de apostel Paulus met veel verrassende weetjes. Besteedt ook aandacht aan de hedendaagse belangstelling voor Paulus in vooral de Franse wijsbegeerte.

Nederlandse bijdrage aan Charter of Compassion, het grote project van de Britse theologe en schrijfster Karen Armstrong. Gaat iets aan idealisme ten onder, maar is prachtig uitgegeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden