Bestand van de baan na weigering president Mobutu om af te treden

KINSHASA, GOMA (Reuter, AFP) - De Zaïrese rebellen van opstandelingenleider Laurent Kabila hebben gisteren hun opmars naar de hoofdstad Kinshasa hervat nadat zij tevergeefs president Mobutu Sese Seko hadden opgeroepen af te treden.

Kabila's rebellen boekten dit weekeinde opnieuw belangrijke successen. Vrijwel zonder enig verzet van het Zaïrese leger namen zij Kananga, de hoofdstad van West-Kasaï, en Kolwezi, in het zuidoostelijke Shaba in. In het noorden in de Evenaarsprovincie, bezetten ze Bumba en Lisala en naderen ze Bolite, de geboorteplaats van president Mobutu.

De opstandelingen hebben inmiddels bijna de helft van het land veroverd, met inbegrip van het economisch centrum met zijn diamant-, koper-, kobalt- en goudmijnen. Ze beweren op minder dan driehonderd kilometer afstand van Kinshasa te zijn.

In de hoofdstad riepen oppositieleiders, die inmiddels Kabila's kant hebben gekozen, op tot een algemene staking, die vandaag begint en moet voortduren tot de president aftreedt. Veel van de vijf miljoen inwoners van Kinshasa zijn aan het hamsteren geslagen. De militaire gouverneur zei dat de paniek onterecht is en dat het leger Kinshasa zal verdedigen tegen de gewapende rebellen.

Bizima Karaha, de buitenland-commissaris van de rebellen verklaarde in hun bolwerk Goma dat Kabila waarschijnlijk zelf naar zuid-Afrika gaat om de onderhandelingen over Mobutu's vertrek nieuw leven in te blazen.

Zaterdag verwierp Mobutu het ultimatum van de rebellenleider om de macht binnen drie dagen uit handen te geven. De al tijden zieke 66-jarige president zei besprekingen met Kabila niet uit te sluiten. Maar die moet hem dan wel beleefd uitnodigen. “Om te zeggen ik geef hem drie dagen, dat is niet mijn manier. Maar als hij zegt, meneer de president van de republiek Zaïre, mijn intentie is het u te ontmoeten, dan is dat beleefd.”

Mobutu wees ook de oproepen van westerse regeringen om af te treden van de hand. “Ik ben geen kolonie van het Westen. Dat zij Kabila van wapens voorzien heeft alles te maken met onze rijkdommen en niets met hun liefde voor Zaïre”, zei hij.

Cholera-epidemie

Onder Rwandese vluchtelingen in Oost-Zaïre is een cholera-epidemie uitgebroken. De vluchtingen leven in kampen tussen Kisangani, dat in handen is van de rebellen, en het zuidelijker gelegen Ubundu.

In het kamp Kasese 2, waar 50 000 mensen bivakkeren, zijn 120 gevallen geregistreerd, die behandeling in een ziekenhuis behoeven.

Vijf mensen zijn inmiddels overleden. Een woordvoerder van de Wereldgezondheidsorganisatie, de WHO, zei te vrezen dat ook in andere kampen, waar zich nog eens 50 000 mensen onder erbarmelijke omstandigheden ophouden, cholera heerst. Ook loopt de plaatselijke Zaïrese bevolking risico te worden besmet.

In totaal vluchtten twee miljoen Rwandezen in juli 1994 voor het bloedbad in hun land. De meesten zijn teruggekeerd, maar zo'n 300 000 bleven steken in Zaïre, met name tussen Kisangani en Ubundu.

De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, UNHCR, was van plan de vluchtelingen de komende dagen via een luchtbrug naar hun land terug te vliegen. Volgens de WHO zal de operatie mogelijk een maand worden uitgesteld, tot het gebied weer choleravrij is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden