Bestaan invasieplan komt 'Bouta' van pas

Nederlandse 'tegencoup' bezorgt oud-legerleider rechtvaardiging decembermoorden

De verdediging van oud-legerleider en huidig president Desi Bouters is blij met de erkenning van de Nederlandse regering dat er in 1986 plannen waren voor een invasie van Suriname. "Waarom hebben de Nederlanders ons niet meteen verteld hoe het zat met die tegencoup in '82? Dan zou het hier allemaal een stuk sneller gaan", zegt Irwin Kanhai, de advocaat van 'Bouta', triomfantelijk tijdens de zoveelste zittingsdag van de Krijgsraad in Paramaribo die de moord op vijftien vooraanstaande Surinamers in 1982 behandelt. Bouterse en 24 andere verdachten worden daarvoor verantwoordelijk gesteld.

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over Suriname. Vorige week gaven de ministers Hillen en Rosenthal officieel toe dat de Nederlandse regering destijds een militaire inval overwoog om de rust in de voormalige kolonie te herstellen. Bouterse had in 1980 door een coup de macht overgenomen. Hij heeft altijd volgehouden dat hij eind '82 concrete aanwijzingen had voor een gewelddadige machtsovername waartegen hij zich wel moest verdedigen. De vijftien Surinamers die op 8 december 1982 de dood vonden, zouden stuk voor stuk deel uitmaken van een door Nederland gesteunde overgangsregering.

Nog vrolijker wordt advocaat Kanhai van het voorstel van Kamerlid Harry van Bommel (SP) om een parlementair onderzoek in te stellen naar de Nederlandse betrokkenheid bij de dekolonisatie van Suriname. "Dat zegt toch eigenlijk al genoeg?"

Ondertussen wil het strafproces tegen Bouterse toch al niet opschieten. De Krijgsraad is eind deze maand vier jaar bezig met de Decembermoorden. Na de meer dan vijftig zittingen lopen de irritaties dan ook op. Heeft de president van de Krijgsraad net de zoveelste belastende getuigeverklaring voorgelezen, doet verdachte Ernst Geffery opnieuw alsof het allemaal op één groot misverstand berust. Hij kan zich niet herinneren dat hij in Fort Zeelandia was op die bewuste decembernacht. Een uur later mag de oud-militair de rechtszaal verlaten.

Geffery wordt verdacht van betrokkenheid bij moord of uitlokking daartoe op de vijftien burgers. Ook de twee andere verdachten die op de rol staan, zijn snel klaar. De een heeft te laat zijn dagvaarding binnengekregen. De ander verschijnt na zijn nachtdienst uitgeput en met lege maag in de beklaagdenbank.

"Op deze manier zijn we nog wel een paar jaar bezig", verzucht Eddy Wijngaarde. Zijn broer Frank behoorde tot de slachtoffers. De nabestaanden van de decembermoorden vinden dat het Hof van Justitie vaart moet maken met de zittingen. Of hun protest veel uithaalt, is de vraag. Ook al zou de Krijgsraad het tempo willen opvoeren, de rechters zijn volledig afhankelijk van de minister van justitie uit de huidige regering-Bouterse. En wanneer de regering het niet verantwoord acht om agenten en soldaten voor bewaking vrij te maken, duurt het soms weken tot de volgende zitting is.

Ook inhoudelijk zit er weinig schot in de zaak. Volgens Kanhai draait het vooral om de vraag wie in '82 de trekkers hebben overgehaald en wie daartoe opdracht zou hebben gegeven. In het gerechtelijk vooronderzoek zijn daar volgens de advocaat geen harde bewijzen voor te vinden.

Wanneer de aanklager met zijn eis komt, is niet bekend. Laat staan wanneer het tot een uitspraak komt. En mocht het tot een veroordeling komen, dan kan de hoofdverdachte zich altijd nog beroepen op zijn presidentiële immuniteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden