Bespaar de alleroudsten zo'n radicale levensbreuk

Moreel is het niet te verkopen onze oudste ouderen te belasten met een gat in de begroting, vindt sociologe Ellen Grootegoed.

Zo lang mogelijk thuis blijven wonen; deze nieuwe beleidstrend zou volgens de regering aansluiten bij wat ouderen 'zelf willen'. Hier ligt de bron van het huidige spanningsveld: thuis blijven wonen is vooral leuk voor thuiswonenden, maar minder voor ouderen die in een verzorgingstehuis een nieuw 'thuis' gevonden hebben. Zij krijgen te maken met gedwongen verhuizingen wegens fusie of sluiting door leegstand.

Dit beleid wordt verkocht onder de vlag van regiebehoud over het eigen leven. Dat is een pijnlijke zaak voor veel ouderen die zich eerder machteloos voelen over de gedwongen verhuizingen. Zo ook voor mijn oudoom Han Grootegoed, die als 104-jarige zijn vaste stekje in een verzorgingshuis in Mijdrecht, waar hij 'dorpslieveling' was, moest inruilen voor een kamer in Amstelveen, waar hij heg noch steg kende. Zo'n levensbreuk is niet alleen 'vervelend', zoals staatssecretaris Van Rijn het verwoordt, het ondermijnt elk gevoel van bestaansrecht.

Hoe leuk het langer thuiswonen is voor nog thuiswonende ouderen valt overigens ook te bezien, nu er fors wordt bezuinigd op thuiszorg en dagbesteding. Met name het wegvallen van dagbesteding komt als een verrassing: waar deelname van ouderen eerst werd gestimuleerd om actief te blijven, wordt het hun nu om diezelfde reden ontzegd. Waarom ze niet nog enkele jaren de rit mogen uitzitten, is voor de oudste ouderen volstrekt onbegrijpelijk.

undefined

Thuisgevoel

Op hun (stok)oude dag zijn mensen doorgaans niet meer in staat zijn het 'thuisgevoel' nieuw leven in te blazen. Mensen zijn wel eenzaam, maar hebben vaak geen energie meer om nieuwe contacten aan te gaan en nieuwe activiteiten te ondernemen, zo constateerde het SCP onlangs. Soms ook voelen ze zich de samenleving tot last. Geen wonder dat het aantal euthanasie-aanvragen, niet reanimerenpenningen en -tattoos stijgt. Als er geen recht is op een fatsoenlijke oude dag, dan maar geen oude dag, zullen veel ouderen denken.

Moreel is het niet verkoopbaar om onze oudste ouderen te belasten met een gat in de begroting of modegril uit Den Haag. Zij beschikken vaak niet meer over de veerkracht van een 65-jarige, die zijn leefstijl met gemak aanpast aan veranderende wet- en regelgeving. Woonzorg, kangoeroewoningen, zorg met ICT en domotica, buurthuisbeheer, participatieladders, het klinkt heel mooi allemaal, maar hoevelen van de huidige 90-plussers zitten hierop te wachten?

undefined

Veilige haven

Hoog tijd voor een wet die de oudste ouderen vrijwaart van radicale levensbreuken als gevolg van Haagse besluiten. Met een leeftijdsgrens kan een veilige haven worden gecreëerd voor ouderen die niet meer willen meedeinen op elke beleidsgolf.

Zij hoeven alleen afscheid te nemen van een vertrouwde plek als de overheid hen hiertoe weet te verleiden, in plaats van de dwang die nu wordt toegepast.

Voor zo'n vrijstellingswet is uiteraard een spaarpot nodig, want voorzieningen moeten langer op peil blijven. Economen huiveren nu, maar van zo'n wet gaat ook een positieve prikkel uit om een gedegen meerjarenbeleid te ontwikkelen. Demografen voorspelden de vergrijzing en groeiende druk op de zorgkosten al jaren geleden, en toch wordt er nu pas gesnoeid. Een tijdige koerswisseling had de 80-, 90- en 100-plussers van nu flink wat leed bespaard. Dat is een besparing waarvoor Den Haag ook warm zou moeten lopen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden