'Besmeurd door wat hier gebeurt'

Remco Campert dicht huiselijk, hilarisch en raak

Mijn gezin telt nogal wat voetballiefhebbers. Behalve naar de wedstrijden, kijken ze ook naar de praatprogramma's eromheen. Daarin raken een stuk of wat mannen maar niet uitgepraat over de opstelling van het elftal, de tactiek van de coach, nieuwe transfers, en zo verder.

Toen ik eens meekeek, stelde ik me voor dat het niet over voetbal ging, maar over poëzie. Dat er gepraat werd over recente bundels, of over dichtregels waarover een van de aanwezigen die dag had nagedacht. Luchtig, maar met kennis van zaken. Een gesprek tussen poëzieliefhebbers.

Ik moest er weer even aan denken toen ik onlangs 'Zonder roken bij mij geen poëzie' van Remco Campert in handen kreeg. Want hij voert zo'n gesprek in zijn eentje en schrijft ogenschijnlijk voor de vuist weg over poëzie.

De stukjes - columns klinkt al haast te zwaar - verschenen tussen mei 2015 en augustus 2016 in de Volkskrant. Ze kunnen zo beginnen, huiselijk: "Het druilt en mot van de regen. Ik zit veilig binnen en houd me bezig met mijn eigen besognes. Degene die ik liefheb rommelt rond elders in het huis. Een van mijn besognes is het schrijven, maar vandaag overheerst de zorg om mijn gezondheid."

Waarna hij even stilstaat bij zijn eigen rookgedrag, een eigen gedicht citeert, om via de Ierse Nobelprijswinnaar Seamus Heaney - ooit ook een stevige roker - uiteindelijk uit te komen bij een paar mooie regels van Wis¿awa Szymborska:

Poëzie

alleen, wat is poëzie eigenlijk.

Op deze vraag is al

menig weifelend antwoord gegeven.

Het zijn losjes aaneengeregen citaten uit eigen en andermans werk, anekdotes, dagelijkse beslommeringen ('twee brieven gepost', 'lege flessen in de flessenbak gegooid') en herinneringen. Aan goede vrienden als Bernlef en Lucebert, aan de bommen op Den Haag in mei 1940, aan de tijd die hij doorbracht in Parijs. Met Campert kun je wegsoezen in weemoed, kort aangeraakt worden door somberte en schaterlachen als hij al mijmerend constateert: "De dichter is geen hardwerkende Nederlander. Dit zeg ik op het gevaar af Rutte of Halbe Zijlstra op mijn dak te krijgen."

Hij schrijft over de kleine momenten waarop een gedicht kan ontstaan, en over dagen waarop poëzie 'een luxe speelgoedje' lijkt. Zoals wanneer bomaanslagen het nieuws overheersen. Om dan toch weer poëzie te willen gaan schrijven: "Poëzie gevoed en besmeurd door wat er op aarde gebeurt."

Hij mag dan ouder worden, in zijn stukjes raakt Campert poëzie zo aan dat die heel dichtbij komt.

En voor wie meer wil: in de dundrukserie van Van Oorschot verscheen 'Campert Compact', met een lekker ruime keuze uit zijn gedichten, verhalen en columns.

Remco Campert: Zonder roken bij mij geen poëzie. De Bezige Bij, 144 pagina's, euro16,99

Campert Compact. De beste gedichten, verhalen en columns. Van Oorschot, euro24,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden