'Beschuldiging Margriet de Moor is slechts een opgeblazen trivialiteit'

AMSTERDAM - “Het is niet in mijn hoofd opgekomen dat ik iets laakbaars deed”, reageerde schrijfster Margriet de Moor gisteren in het Algemeen Dagblad, waarin zij van plagiaat in haar roman 'Hertog van Egypte' (1996) wordt beticht.

De Moor heeft in haar roman over de liefde tussen een plaatsgebonden vrouw en een minder honkvaste zigeuner gebruikgemaakt van enkele passages uit de kampherinneringen van de in 1973 overleden classicus J. Hemelrijk. Zij wordt daar nu door AD-journaliste Pamela Hemelrijk aan herinnerd. De memoires verschenen in 1965 onder de titel 'Er is een weg naar de vrijheid. Zeven maanden concentratiekamp' bij Unieboek.

Hoewel er volgens het AD formeel sprake is van een 'inbreuk op andermans auteursrecht', lijkt het hier om een wat overtrokken kwestie te gaan. De ironie wil dat het juist de zoon van Hemelrijk zelf is geweest - emeritus hoogleraar archeologie Jaap Hemelrijk jr. - die De Moor op het idee bracht het werk van zijn vader te gebruiken. De Moor: “Werkend aan 'Hertog van Egypte' kwam ik met dr. Jaap Hemelrijk in gesprek over Buchenwald. Hij was zo vriendelijk mij uit eigen beweging het verslag toe te zenden dat zijn vader in 1952 over zijn ervaringen in dat kamp had geschreven. Hij gaf mij tevens toestemming vrijelijk van dit privé-document gebruik te maken, dat ik nooit in een andere vorm heb gekend dan in deze door Hemelrijk senior getypte Kampherinneringen, door diens vrouw van een kaft voorzien.”

Aan juridische stappen denkt de familie Hemelrijk dan ook niet. Integendeel. Hemelrijk jr. noemt de door zijn nichtje Pamela aangekaarte kwestie zelfs 'een zwaar opgeblazen trivialiteit': “Pam roept 'Het is nieuws', maar het is geen nieuws. Pam roept 'Het is onwettig wat Margriet gedaan heeft', maar volgens mij overtreedt De Moor het auteursrecht pas als er door de belanghebbenden een aanklacht tegen haar wordt ingediend. Het tegendeel is het geval. Ik heb haar juist aangemoedigd uit de memoires van mijn vader te putten. Wat overblijft is dus slechts een meedogenloze aanslag op een integere schrijfster. Ik zal er met een ingezonden stuk op reageren en meer commentaar heb ik niet.”

Hoofdredacteur Peter van Dijk van het Algemeen Dagblad noemt het bericht desgevraagd een nieuwtje en 'niet meer dan dat'. Al geeft hij toe dat het achteraf 'misschien verstandig was geweest om het bericht, dat gisteren op de voorpagina stond, door een ander in plaats van een familielid te laten opschrijven', verder wil Van Dijk er liever geen woorden aan vuil maken. Dus suggereert hij: “Bel Pamela zelf eventjes.”

Pamela is het niet met haar oom eens: “Nieuws is nieuws en ik zou een slechte journaliste zijn als ik het niet op zou schrijven. Wie een roman schrijft en zinnen overschrijft, moet niet raar kijken als dat aan de kaak gesteld wordt. Dan moet je maar beter oppassen. En dat mijn oom Margriet zielig vindt, daar heb ik niets mee te maken. Het is gewoon dom wat ze gedaan heeft en ze mag blij zijn dat ze niet vervolgd wordt.”

Ary Langbroek van De Moors uitgeverij Querido heeft ten slotte geen goed woord over voor de berichtgeving in het AD: “Ik begrijp niet dat de hoofdredacteur zijn krant heeft laten gebruiken om een familieruzietje te beslechten. Wij zijn zeer zorgvuldig als het gaat om bronvermeldingen. Dat gehijg over plagiaat, zoals eerder bij Van Dis ook al het geval was, moet maar eens afgelopen zijn.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden