Beschadiging

In het artikel 'Verwijt van racisme moet je hard maken' onderwijst ethicus Alexander von Schmid over de normen en waarden in uitspraken (Podium, 9 september). Het door Von Schmid aangehaalde citaat van Marcel van Dam 'dat Fortuyn een minderwaardig mens is', is een voorbeeld van een waardeoordeel, gevoed door een persoonlijke voorkeur of opvatting.

Deze categorie behoort volgens Von Schmid thuis in de rechten van vrije meningsuiting. Ik deel deze mening niet. Het recht op vrije meningsuiting is niet bedoeld om mensen ongefundeerd te schaden. Het valt ook niet in te zien dat deze waardeoordelen iemand minder schaden dan het ten onrechte betichten van feiten. Sterker, in de uitspraken van Van Dam wordt Fortuyn publiekelijk tot minderwaardig mens bestempeld.

Van Dam doet dat niet zomaar. Ongetwijfeld liggen daar argumenten of overtuigingen aan ten grondslag. Deze dient Van Dam te noemen. Wie anderen beschadigt, dient daarvoor verantwoording af te leggen. Een beroep op de vrijheid van meningsuiting kan hier geen excuus of uitvlucht zijn, omdat het ongefundeerd beschadigen van het individu de harmonie en samenhang in de gemeenschap ondermijnt.

Wanneer het individu niet meer kan rekenen op bescherming van zijn persoonlijke integriteit door de gemeenschap, heft deze gemeenschap zichzelf op. Het kabinet en de minister-president voorop heeft een aanzet gegeven voor een bewustwordingsproces inzake normen en waarden. Dat er een einde zou komen aan een cultuur van 'ik maak het zelf wel uit' lag voor de hand.

Het is in Nederland gemeengoed geworden dat mensen met cynisme of dat ze denigrerend worden benaderd. In talkshows en de journalistiek wordt dit tot een onderhoudend element verheven, maar dat betekent niet dat een dergelijke wijze van benadering moreel door de beugel kan.

Meningen dient men te onderbouwen met algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten, algemeen aanvaarde waarden en normen, of helder omschreven opvattingen en overtuigingen. In onze opvatting in de westerse moraal waarin de persoonlijke integriteit door de overheid gewaarborgd wordt, past geen inbreuk op de persoonlijke integriteit, dat houdt niet alleen in dat er geen plaats is voor vrouwenbesnijdenis, of vrouwenonderdrukking, maar evenmin voor intimidatie en psychische beschadiging.

Ook niet, en dat vergt soms enige zelfdiscipline: dwangvoeding van personen die bij hun verstand zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden