Bert Keizer

Bert Keizer kan niet geloven dat de ziel naar de hemel gaat zoals je van Nederland een reisje naar Londen maakt.

Wonderlijk genoeg verfoeit hij geestelijken die het hierin geheel met hem eens zijn (Trouw, 17 oktober). Hij verkeert daarmee in het gezelschap van de schrijver Maarten 't Hart, die christenen verwijt dat zij niet aannemen dat ergens op een wolk een strenge bejaarde man God zit te wezen. Omgekeerd was in een tv-uitzending columnist Ronald Plasterk het roerend eens met EO-man Andries Knevel: God is almachtig en heeft daarom indertijd die Boeing op de Bijlmer gesmeten. Voor Plasterk, echter, een reden om niet in God te geloven. Wat is toch de reden dat dat intellectuelen die van God los zijn zo krampachtig vasthouden aan letterlijke geloofsvoorstellingen? Immers, zoals de Schrift, de kerkvaders en mystieke stromingen altijd al verteld hebben, ontsnapt God aan al onze beelden. Onder alle intellectuele brille is het atheïsme dus feitelijk gewoon een vorm van afgoderij: één specifiek beeld wordt tot 'God' verklaard en eerbiedig vereerd. Zoals de beelden die een kunstenaar maakt wel iets wezenlijks over hun schepper vertellen maar deze nooit geheel vertegenwoordigen, zo duiden religieuze voorstellingen van God hem altijd slechts ten dele. Voor de gelovige blijft er altijd een verrukkelijke speelruimte, een ruimte van verwondering en creativiteit (soms ervaren als een leegte van verbijstering en ontzetting). Zo bezien, had Keizers trip naar een congres in Londen inderdaad een reis van de ziel kunnen worden. Want wat betekenen eigenlijk die 'luide lachsalvo's', de wijn en 'rare jurken' van de als engelen rondfladderende anglicaanse geestelijken? Was dat niet het heilige spel van een bezield bestaan, bevrijd van neurotische beelden? Variërend op een uitspraak van die andere Engelse christen, G.K. Chesterton; gelovigen kunnen spelen omdat zij niet zwaar aan hun beelden tillen. Maar dit vooronderstelt wel dat ons eigen nette, favoriete plaatjesalbum zijn glans verloren heeft. We kunnen ons verongelijkt en wellicht zelfs verraden voelen, waarbij het album moet dienen als bewijs van ons gelijk en dus niet veranderen mag. Dit is de atheïstische optie, meeslepend beschreven door Keizer, 't Hart en Plasterk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden