Beroepsonderwijs / Scholieren kiezen eigen leerlijn

De meeste kinderen van dertien weten nog niet wat ze later willen worden. Twee Zwolse vmbo-scholen laten hun leerlingen daarom vanaf dit schooljaar een ’vrij’ programma volgen. Ruim 300 leerlingen kiezen elk hun eigen leerlijn.

Egbert Willering van het Agnieten College in Zwolle: „Veel leerlingen die bij ons een bepaalde sector hebben gekozen, bijvoorbeeld economie, kiezen later op het mbo alsnog voor een andere sector, bijvoorbeeld zorg en welzijn.”

Onne Folkeringa van het Zwolse Thomas a Kempis College deelt deze ervaring. Beide vmbo-scholen horen regelmatig van mbo-scholen, waar de meeste vmbo’ers na hun eindexamen naar toe gaan, dat zij hun leerlingen maar beter ’breed’ kunnen opleiden in plaats van ’smal’.

De twee vmbo-scholen besloten daarom hun basisberoepsgerichte en kaderberoepsgerichte leerweg fundamenteel anders in te richten. Kern van de verandering is dat leerlingen aan het eind van het tweede leerjaar geen keuze meer hoeven te maken voor één beroepsgericht programma, zoals tot nu toe het geval was. De leerlingen kozen altijd voor een sector (zorg en welzijn, economie of techniek) en daarbinnen voor een eindexamenrichting, bijvoorbeeld voertuigtechniek of metalelektro.

„Voor sommige leerlingen is dit te knellend”, vindt Willering. „Vanaf dit schooljaar kunnen derdejaars daarom voor een specialistisch of een vrij programma kiezen. Het eerste is bedoeld voor leerlingen die weten wat ze willen, het tweede voor die dat nog niet weten.”

Willering en Folkeringa zijn de drijvende krachten achter deze nieuwe opzet, die dit jaar onder de naam vmbo-select van start ging. De leerlingen die specialistisch kiezen, volgen allerlei vakken (modules geheten) die daarbij passen. Bijvoorbeeld brandstofsystemen, koppeling en versnellingsbak voor de voertuigtechniek-jongens (meisjes kiezen dit zelden).

De leerlingen die een vrij programma volgen, kiezen modules uit verschillende beroepsrichtingen, bijvoorbeeld landmeten naast metselen, etaleren en kassabeheer.

„Ze kunnen dan aan alles snuffelen”, legt Willering uit. „Overigens krijgen alle leerlingen natuurlijk de algemeen vormende vakken, zoals Nederlands, een vreemde taal en bewegingsonderwijs.”

Docent voertuigtechniek René Kapers noemt de nieuwe werkwijze een ’enorme vooruitgang’. In zijn lokaal zijn zestien jongens geconcentreerd aan het sleutelen en motoren aan het afstellen.

„De leerlingen zijn nu veel gemotiveerder”, constateert de docent. „Voorheen waren veel jongens snel afgeleid of vervelend, omdat ze niet bewust voor het vak kozen. Als ze het nu niet leuk vinden, kunnen ze alsnog naar iets anders overstappen.”

Bovendien zitten nu leerlingen van diverse niveaus bij elkaar. Omdat zij zo gemotiveerd zijn, merkt Kapers, is dit geen probleem.

Het vmbo-select maakt onderdeel uit van een geheel nieuwe school, Talentstad, die beide scholen aan het ontwerpen zijn.

„Een enorme klus”, vertelt Folkeringa, „waarbij we ook op onverwachte problemen stuiten. Zo moesten we voor de 327 leerlingen van vmbo-select een individueel lesrooster maken, dat er na de zomer moest liggen. De software kon dat helemaal niet aan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden