Beroepsonderwijs bepleit samengaan van vmbo en havo

Plan geeft leerlingen meer tijd voor keuze. 'Arbeidsmarkt vraagt om flexibiliteit.'

Voeg vmbo/t en havo samen, beperk het aantal niveau's in die opleiding zodat leerlingen hun keuze voor een richting kunnen uitstellen, en noem deze nieuwe loot aan de onderwijsstam 'voorbereidend beroepsonderwijs'.

Dit bepleit de MBO Raad, samen met de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO) en de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB). Gisteren boden de organisaties een manifest aan over de toekomst van het middelbaar beroepsonderwijs aan de leden van de vaste Kamercommissie Onderwijs.

Het manifest wordt breed gesteund, onder meer door onderwijsvakbond AOb, het MKB en docentenorganisaties. Zij willen vooral af van de vroegselectie: het systeem waarbij leerlingen op hun twaalfde jaar al moeten kiezen voor mbo-hbo of havo-hbo, terwijl ze vaak nog geen idee hebben wat ze aankunnen.

Daar komt bij dat het vmbo en mbo een slecht imago hebben: veel scholieren willen er nog niet dood gevonden worden. Ouders hebben bovendien de neiging om de capaciteiten van hun kind te hoog in te schatten. Daardoor blijven relatief veel kinderen zitten op de havo.

De organisaties willen met dit voorstel, dat zij over tien jaar gerealiseerd willen zien, ook aansluiten bij de huidige arbeidsmarkt. Beroepen veranderen voortdurend, en daar moeten opleidingen op inspelen. Die flexibiliteit is ook nodig als leerlingen uit het speciaal onderwijs zich melden bij het mbo. De MBO Raad spreekt van maatwerk, een eigen leerroute waarbij een scholier of student desgewenst delen van verschillende opleidingen volgt.

Hier toucheert het plan de voorzet die Paul Rosenmöller van de VO Raad kort geleden gaf, om scholieren op verschillende niveaus vakken te laten volgen. Bijvoorbeeld wiskunde op havo-peil, en talen op vmbo-niveau.

Rosenmöller ziet in het manifest inderdaad kansen voor zijn voorstel van de 'ontschotting' tussen de diverse leerwegen. Volgens hem is het MBO-plan zeker levensvatbaar: "Van maatregelen van bovenaf opgelegd zijn we nooit gelukkiger geworden. Maar dit komt uit de scholen zelf voort, dat geeft het kracht."

Rosenmöller heeft wel zijn kanttekeningen. "We moeten oppassen dat er geen nieuw verdomhoekje komt." Hij doelt op de lagere niveaus 1 en 2 op het vmbo.

Maar, zegt MBO Raad-voorzitter Jan van Zijl: "Als we nu niets doen, blijven we worstelen met een nog veel grotere groep. Dit voorstel is geen afscheid van leerlingen met lichtere bagage."

Hier en daar valt de term 'middenschool', het sociaal-democratische vehikel van minister Jos van Kemenade uit de jaren zestig. "Als deze nieuwe opleiding al een middenschool is", zegt het oud-PvdA-Kamerlid Van Zijl, "dan is het een moderne vorm. Toen ging het om verheffing van kinderen uit de arbeidersklasse. Nu is het vooral bedoeld om scholieren meer tijd te geven."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden