'Bernhard wilde niet van Juliana scheiden'

Greet Hofmans verlaat in 1956 onder grote belangstelling haar huis in Amsterdam. De gebedsgenezeres zou grote invloed op koningin Juliana hebben gehad, waardoor het koningshuis in crisis raakte. (FOTO ANP, BENELUXPRESS)

Bernhard deed in een brief een laatste beroep op Juliana om niet te scheiden, ontdekte historicus Cees Fasseur bij zijn onderzoek naar de Greet-Hofmansaffaire. Juliana wilde de relatie met haar man eigenlijk verbreken. Bernhard was bang dat de koninklijke familie door een scheiding de naam van "een derderangs Balkanmonarchie" zou krijgen.

Fasseur kreeg na meer dan een halve eeuw als eerste inzage in het rapport over de geruchtmakende affaire. In de jaren 1949-1956 liepen de spanningen tussen koningin Juliana en prins Bernhard hoog op na de komst van gebedsgenezers Greet Hofmans aan het hof. Het huwelijk stond op springen. Een commissie onder leiding van oud-minister Louis Beel deed onderzoek naar de problemen.

De commissie concludeerde dat Hofmans het veld moest ruimen en prins Bernhard zijn leven moest beteren. In het rapport, dat als bijlage bij het boek is opgenomen, ging de commissie echter niet in op een mogelijke echtscheiding van het koninklijk paar, de amoureuze escapades van de prins die de spanning met Juliana deed oplopen en een mogelijke troonsafstand van Juliana als zij zou vasthouden aan het contact met Hofmans. Het verhaal dat Bernhard zijn vrouw wilde laten opnemen in een ’krankzinnigengesticht’ is volgens Fasseur een verzinsel, waarvoor geen bewijzen zijn.

Fasseur ontdekte dat de commissie zich in ferme taal uitliet over de toestand op het paleis. Die was „in verschillende opzichten verziekt”. De historicus kwam er overigens achter dat er geen sprake van was dat minister-president Drees opdracht zou hebben gegeven tot het schrijven van dit rapport. De commissie-Beel werd ingesteld door Juliana en Bernhard zelf.

Fasseur kreeg naast het rapport ook inzage in talloze andere tot nu toe onbekende documenten, brieven, notities en dagboekaantekeningen in het Koninklijk Huisarchief aan de hand waarvan hij het verhaal van de huwelijkscrisis kon optekenen. Koningin Beatrix gaf hem hiervoor toestemming.

Het boek gaat ook uitgebreid in op de gescheiden levens van Juliana en Bernhard in oorlogstijd. Zoals bekend had de prins in de oorlogsjaren een vriendin in Londen, lady Ann Orr. In het boek onthult Fasseur het bestaan van nog een andere, tot nu toe onbekende vriendin, lady Penelope Aitken.

Premier Jan Peter Balkenende prees dinsdag de beslissing van koningin Beatrix „van soms ook voor haar en haar zusters pijnlijke privégegevens” openbaar te maken, maar benadrukte dat het boek één onderwerp en één periode uit het huwelijk behandelt. „We moeten niet uit het oog verliezen dat er ook heel veel goede dingen zijn geweest. Ik wijs op de grote betekenis van koningin Juliana en prins Bernhard, voor ons land en voor elkaar. In hun latere leven hebben ze een meer evenwichtige relatie gekregen en elkaar ook gesteund.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden