Berlusconi jaagt nu ook ondernemers tegen zich in harnas

De Italiaanse president Berlusconi slaat wild om zich heen in de aanloop naar de verkiezingen. Nu valt hij zelfs de ondernemers aan.

door Gijs Moes

Gefluit en boegeroep waren Berlusconi’s deel, afgelopen weekeinde. Dat gebeurt hem wel vaker, maar deze keer waren het Italiës belangrijkste ondernemers, verenigd in Confindustria, die hun hart luchtten. De president heeft bijna niets gedaan om de Italiaanse economie weer vlot te trekken, vinden zij. En nu kwam Berlusconi, die over drie weken herkozen wil worden, hen ook nog eens de les lezen.

„Er klopt iets niet als Confindustria iedere dag de regering aanvalt”, klaagde de president. En hij sloeg direct terug, door de ondernemers zwart te maken: „Als er zakenlieden zijn die gek geworden zijn en links steunen, dan moeten zij wel veel lijken in de kast hebben en veel om vergeving voor te vragen.” Het keurige publiek liet zijn afkeer duidelijk blijken, door te fluiten en ’schande’ te roepen.

De ondernemers vormden eerder een vanzelfsprekend deel van Berlusconi’s aanhang. De ondernemer van huis uit zou de verstarde economie wel eens op de schop nemen –dat was althans de hoop. Maar ondernemend Italië is bedrogen uitgekomen. De economie groeide vorig jaar met nul procent en in de jaren ervoor was het niet veel meer.

„Italië heeft impopulaire en urgente structurele hervormingen nodig”, zegt voorzitter Cordero di Montezemolo van Confindustria, ook president-commissaris van Fiat, in de Financial Times. Hij legt de schuld bij de politici, die vooral bezig zijn elkaar onderuit te halen. „Dit is de langste en slechtste verkiezingscampagne sinds de oorlog. De woorden industrie en concurrentie zijn nauwelijks te horen.”

De broodnodige hervormingen zijn er onder Berlusconi niet gekomen. De bureaucratie is nog altijd even groot, de pensioenregelingen voor ambtenaren blijven erg royaal en de marktwerking is zeer gebrekkig.

Italië bungelt onderaan in ranglijsten van meest concurrerende EU-economieën. De traditionele, vaak nog ambachtelijke bedrijfjes die vooral kleding, schoenen en etenswaren produceren hebben het moeilijk. Ze kunnen niet op tegen de nieuwe concurrentie uit Azië, met name China. Alleen concentratie van het bedrijfsleven en innovatie kunnen uitkomst bieden. Maar de uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling zijn in Italië nog lager dan in landen als Frankrijk en Duitsland.

Probleem voor de ondernemers is dat de linkse oppositie hen ook niet zoveel te bieden heeft. Het is onwaarschijnlijk dat oppositieleider Prodi, op voorsprong in de peilingen, de economische hervormingen wel zal doorvoeren als hij een nieuwe regering kan vormen. Daarin zullen naar verwachting ook geharnaste tegenstanders van iedere economische hervorming meedoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden